I SA/Rz 888/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-03-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może zmienić lub uchylić swoje prawomocne postanowienie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sytuacji braku zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może zmienić ani uchylić swojego prawomocnego postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odmienne rozstrzygnięcie. Zmiana okoliczności musi być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne, co wymaga wykazania pogorszenia sytuacji materialnej strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych po tym, jak jego poprzedni wniosek został prawomocnie oddalony. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową, stratę w działalności gospodarczej, egzekucję z rachunku bankowego oraz niskie dochody żony. Skarżący nie wykazał jednak istotnej zmiany okoliczności sprawy w porównaniu do poprzedniego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn.: I SA/Rz 888/12, oddalającego wniosek J.P. o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. I SA/Rz 888/12 P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2009 r. - postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn.: I SA/Rz 888/12, oddalającego wniosek J.P. o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. I SA/Rz 888/12 UZASADNIENIE J.P. (dalej: skarżący), po oddaleniu wniosku o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. I SA/Rz 888/12), zwrócił się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych (formularz PPF z dnia 26 lutego 2013 r.). W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację finansową, a mianowicie to, że działalność gospodarcza przynosi stratę, z rachunku bankowego prowadzona jest egzekucja ("zajęte konto" przez urząd skarbowy), źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącego jest wynagrodzenie żony - 750 zł miesięcznie brutto. Skarżący oświadczył, że przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale nie pobiera żadnego świadczenia z tego tytułu. Jako majątek wskazał udział w ½ części domu o pow. 100 m² i nieruchomość rolną o pow. 0,5 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy z daty 26 lutego 2013 r. złożony przez skarżącego jest kolejnym już wnioskiem w tym przedmiocie w tej samej sprawie. Skoro poprzedni, o czym powyżej nadmieniono, został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., zaś skarżący nie wniósł na to orzeczenie zażalenia, to tym samym postanowienie w kwestii prawa pomocy stało się prawomocne. Zatem aktualny wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa w toczącym się postępowaniu. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (por. T.Ereciński, w : T. Ereciński (red)., Komentarz..., LexisNexis, Warszawa 2002, s. 661). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. Mogłoby się to stać tylko w przypadku zmiany polegającej na pogorszeniu się sytuacji materialnej strony, co wnioskodawca musiałby wykazać, zgodnie z regułami, jakimi rządzi się postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W sprawie skarżący ubiegał się o prawo pomocy w tym samym co obecnie zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych) i wniosek ten został oddalony przez Sąd. Skarżący nie wniósł zażalenia, co spowodowało, że postanowienie to stało się prawomocne. Dodać należy, że skarżący po doręczeniu mu postanowienia oddalającego jego wniosek o prawo pomocy, uiścił wpis od skargi w kwocie 5.677 zł. W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że informacje podane w rozpoznawanym aktualnie wniosku nie różnią się od podawanych we wniosku zakończonym wydanym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. Z porównania wniosków złożonych na formularzach PPF z 28 listopada 2012 r. i 26 lutego 2013 r. wynika, że zarówno deklarowany stan majątkowy, jak też wysokość dochodów gospodarstwa domowego skarżącego nie uległy zmianie. Skarżący nie dołączył jakichkolwiek dodatkowych dokumentów (poza nadesłanymi uprzednio, które jednak nie dawały podstaw do zastosowania prawa pomocy), mających na tyle istotne znaczenie dla sprawy, że pozwalałyby na zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy z uwagi na wystąpienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Również argumentacja podnoszona przez skarżącego, a mająca przemawiać za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, nie uległa żadnej zmianie i w dalszym ciągu skarżący powołuje się na trudną sytuację finansową, stratę w prowadzonej działalności gospodarczej, egzekucję z rachunku bankowego. Okoliczności podnoszone przez skarżącego zostały już wzięte pod uwagę poprzednio, a zatem nie doszło do zmiany sytuacji w sprawie umożliwiającej uznanie, że obecnie skarżący wykazał się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 165 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło