I SA/Rz 888/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2009 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy WSA/post.1 - sentencja postanowienia Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia J.P. (dalej: skarżący) zawnioskował o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, motywując wniosek trudną sytuacją finansową; działalność gospodarcza przynosi stratę, z rachunku bankowego prowadzona jest egzekucja, źródło utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącego stanowi wynagrodzenie żony w kwocie 750 zł miesięcznie brutto. Skarżący oświadczył, że przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale nie pobiera zasiłku chorobowego. Jako majątek oświadczył udział w ½ części domu o pow. 100 m² i nieruchomość rolna o pow. 0,5 ha. Aby podjąć prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie o przyznanie prawa pomocy, skarżący został wezwany do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej jego i jego rodziny (k.54). W odpowiedzi nadesłał dokumentację dotyczącą prowadzonej działalności gospodarczej oraz zeznanie podatkowe żony za 2011 r. Na podstawie zebranych informacji referendarz sądowy odmówił jednak skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skuteczne wniesienie środka prawnego w postaci sprzeciwu spowodowało, że postanowienie to utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (taki zakres wynika z wniosku skarżącego) następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji o jakiej mowa w powołanym przepisie. Instytucja prawa pomocy ma charakter nadzwyczajny i korzystanie z niej zawężone zostało do ścisłego kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Badając wniosek skarżącego i zgromadzone dodatkowe dokumenty, na podstawie ich analizy oraz akt sprawy, Sąd nie utwierdził się w przekonaniu, że skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania mu zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim w sprzeczności z doświadczeniem życiowym i samymi realiami ekonomicznymi stoi to, że rodzina skarżącego utrzymuje się wyłącznie z dochodów żony w kwocie 750 zł brutto, tj. realnie ok. 500 zł miesięcznie (według PIT-37 za 2011 r. dochód ten wyniósł 5.742,34 zł). Kwota taka w żadnym wypadku nie zabezpieczy podstawowych i niezbędnych potrzeb trzech osób, nie ma mowy w takiej sytuacji o jakichkolwiek wydatkach okazjonalnych, aczkolwiek niezbędnych, dla przykładu związanych z zakupem leków, ubrań, kosztów przejazdów do szkoły itp. Bez wątpienia gospodarstwo domowe skarżącego jest takimi obciążone. Należy w tym miejscu dodać, że pomimo wezwania skarżący nie podał wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, nie przedłożył rachunków obrazujących konieczne wydatki prowadzonego gospodarstwa domowego. Z dokumentów dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej (księga przychodów i rozchodów za 2012 r.) wynika, że prowadzona działalność generuje stosunkowo wysokie przychody. Za okres od stycznia do końca października 2012 r. przychód ze sprzedaży towarów wyniósł łącznie 682.610,80 zł, koszty uzyskania przychodu: 784.988,65 zł, co ostatecznie oznacza wynik księgowy w postaci straty – w przypadku skarżącego w kwocie 102.366,85 zł, ale nie oznacza to realnego braku dochodów; strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, skutkując brakiem dochodu do opodatkowania, tj. brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków pieniężnych. Podobnie o ich braku w przypadku skarżącego nie świadczy egzekucja z rachunku bankowego. Uzyskiwane przychody nie odzwierciedlają wpływów na ten rachunek - nawet w sytuacji, gdyby przyjąć terminy odroczonej płatności stosowane w operacjach gospodarczych. Przychody za okres lipiec-październik 2012 r. wyniosły 78.772,00 zł, natomiast na podstawie wyciągów za ten sam okres stwierdzić można wpływy w wysokości 15.426,66 zł i 10.236,06 zł, które zostały zadysponowane na rachunek urzędu skarbowego. Dodać w tym miejscu należy, że skarżący został wezwany do przedłożenia dokumentów obrazujących przepływ środków pieniężnych całego jego gospodarstwa domowego; w postępowaniu o prawo pomocy istotny jest stan majątkowy skarżącego jako osoby fizycznej i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, a nie tylko stan prowadzonego przedsiębiorstwa. Skarżący nie wykazał pochodzenia środków na wynagrodzenia w kwocie 22.900,00 zł comiesięcznie, przedłożona kserokopia ewidencji środków trwałych zawiera tylko karty o nr 3 i 4. Przy tak ograniczonych środkach pieniężnych jakie zadeklarował skarżący trudne jest powierzenie prowadzenia sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi, a skarżący był w stanie wygospodarować środki pieniężne na ten cel. W konkluzji należy stwierdzić, że oświadczenie skarżącego nie jest wiarygodne. Wskazanie dochodów żony jako zaspokajających potrzeby rodziny w sytuacji, gdy nie oświadczono, że rodzina korzysta z pomocy instytucji lub innych osób, pominięcie danych wskazanych w wezwaniu czy przedstawienie ich w sposób, który miałby wskazywać na wyjątkowo złą sytuację finansową skarżącego dyskwalifikuje zdaniem Sądu w takiej sytuacji wniosek skarżącego Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.