I SA/Rz 902/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Bożena Wieczorska (spr.) WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. I SA/Rz 902/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia (...) sierpnia 2007r. (nr ...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze – wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. i J. S. – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia (...) kwietnia 2007r. (nr ...) ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne w/w podatników w 2007r. w kwocie 226,00zł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał – powołując się na ustalenia dokonane przez organ I instancji – iż, J. i J. S. posiadają w obrębie wsi Ś., gospodarstwo rolne o powierzchni 4,24 ha, w tym 4,20 ha użytków rolnych i 0,04 ha lasu. Do wyliczenia podatku rolnego od gruntów z gospodarstwa rolnego przyjęto – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. z 1993r., nr 94, poz. 431 z późn.zm.) – liczbę hektarów przeliczeniowych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast las – ze względu na wiek drzewostanu (do 40 lat) uznano za zwolniony z opodatkowania. Ustosunkowując się do zarzutu odwołania SKO wyjaśniło, iż organ I instancji prawidłowo przyjął do wyliczenia powierzchnię gruntu wynikającą z ewidencji gruntów i budynków. Dodano także, że organy podatkowe nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków i wypowiadania się przedmiocie prawa własności gospodarstwa rolnego podatnika. Jeżeli jednak podatnicy uważają, że ostatnia zmiana z dnia 17 lutego 2006r. w danych ewidencji gruntów i budynków dotycząca ich gruntów jest nieprawidłowa tj. niezgodna z treścią decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia (...) listopada 2005r. (nr ...) dotyczącej nabycia przez Powiat Przemyski działki Nr 439/1 położonej w Ś. Gmina K. – winni wystąpić do właściwego organu o uregulowanie spornej kwestii. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję J. i J. S. . podnieśli, że do 2006r. naliczono im podatek z działki nr 439/1 o powierzchni 0,0217 ha, którą z dniem z 28 listopada 2005r. nabył Powiat Przemyski na podstawie decyzji Wojewody Podkarpackiego. Decyzje te organ odwoławczy uchylał. W 2007r. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji – o analogicznej treści jak dotychczas – a mimo to organ odwoławczy utrzymał w mocy. Skarżący dodali także, że w 2007r. naliczono im podatek z powierzchni 0,0017ha zajętej przez Powiat Przemyski na drogę. Naliczono im także podatek od gruntu "zabranego na drogę gminną nr 437" oraz od gruntu porośniętego drzewami, co do której została wydana decyzja o wycięciu 32szt drzew i nasadzeniu nowych. Skarżący podkreślili, że przybyli do Urzędu Gminy w K. na wezwanie w celu zapoznania się z aktami sprawy, a mimo to nie udostępniono im żadnych dokumentów i nie wysłuchano ich uwag. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zauważył, że dane zgromadzone w ewidencji gruntów i budynków uwzględniają zmianę wynikającą z nabycia od skarżących działki nr 439/1 o pow. 0,0217 ha przez Powiat Przemyski oraz że zezwolenie na wycięcie drzew na ich własnej działce nie ma znaczenia dla wymiaru podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne za 2007r. Na wstępie Sąd podziela stanowisko organów podatkowych co do dopuszczalności ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego. W sytuacji gdy na osobach fizycznych ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczącego przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego – stosownie do treści art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym - ustalana jest w jednej decyzji w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Sąd podziela również stanowisko organów podatkowych, iż podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych – liczba hektarów przeliczana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie i tylko ten organ uprawniony jest do wprowadzania zmian w tej ewidencji. Oznacza to, że organy podatkowe nie tylko, że nie są upoważnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków, ale – co więcej – są związane danymi dotyczącymi powierzchni, rodzajów i klas gruntów wynikającymi z tej ewidencji. Związanie to nie oznacza jednak, że organy podatkowe są zwolnione z uzasadnienia swego stanowiska. Powołanie się na treść wpisu do ewidencji gruntów i budynków z podaniem numeru zmian w tej ewidencji nie jest – jak wynika to z niniejszej sprawy – wystarczające. W tym samym dniu dokonanych było kilka innych zmian w ewidencji gruntów i budynków – m.in. zmiana nr 2 i nr 4 – odniesienie gruntów tych samych podatników, co spowodowało, że ich wiedza z tego zakresu była niewystarczająca. Wskazuje na to wyraźnie treść odwołania, jak i skargi. Mimo to orzekające w sprawie organy nie dopełniły obowiązku należytego informowania podatników o stanie sprawy. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie postanowienie organu I instancji z dnia 1 marca 2007r., wydane w trybie art. 200 ordynacji podatkowej i doręczone w dniu 5 marca 2007r., ale jak wynika z treści odwołania podatnicy nie zapoznali się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, bowiem zgłosili się do Urzędu Gminy Krzywcza dopiero w dniu 14 marca 2007r. W dniu tym – jak stwierdzili w odwołaniu – "nie udostępniono im żadnej dokumentacji i nie wysłuchano ich uwag i żądań... nie sporządzono też żadnej notatki, ani protokołu". Nie ulega wątpliwości, że podatnicy nie dochowali 7-dniowego terminu wyznaczonego w w/w postanowieniu Wójta Gminy K z dnia 1 marca 2007r., to jednak nie zwalnia to organu odwoławczego od wypełnienia swoich obowiązków w tym zakresie. Organ odwoławczy – podobnie jak organ I instancji – także jest zobowiązany do wyznaczenia stronie – w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej – 7-dniowego terminu celem zapoznania się i ewentualnego wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia swych żądań. Nie budzi wątpliwości, iż organ odwoławczy obowiązku tego nie wykonał. W realiach niniejszej sprawy obowiązek ten znajduje dodatkowe uzasadnienie w tym, iż strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w postępowaniu przed organem I instancji, a ponadto w aktach sprawy (akta organu I instancji) znajduje się dokumentne zatytułowany "protokół" sporządzony w dniu 14 marca 2007r. w Urzędzie Gminy K., którego treść musi budzić wątpliwości. Protokół ten bowiem – mimo, że sporządzony w dniu 14 marca 2007r. – zawiera informację o wydaniu decyzji przez organ I instancji w dniu 3 kwietnia 2007r., oraz adnotację, iż podatnicy J. i J. S. odmówili podpisu po odczytaniu protokołu, czyli w dniu 14 marca 2007r. Brak w tej kwestii stanowiska organu odwołującego jest absolutnie nieuzasadniony. Dodać w tym miejscu należy, że z tych właśnie powodów tj. naruszenia art. 200 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji adresowaną do tych samych podatników, a dotyczącą 2006r. Okoliczność tę podnoszą podatnicy w skardze, formułując jednocześnie ogólniejszy zarzut, że w tym samym stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy uchylał decyzję organu I instancji. Sąd zauważa ponadto, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie zawiera odniesienia się do podnoszonej i w odwołaniu i w skardze kwestii "pomniejszenia powierzchni gruntów o "grunt zabrany przez Urząd Gminy Krzywcza" na drogę gminną nr 437". Za prawidłowe – aczkolwiek uzasadnione dopiero w odpowiedzi na skargę Sąd uznaje natomiast stanowisko organu odwoławczego w kwestii zaliczenia do opodatkowania podatkiem rolnym gruntów zadrzewionych. Wynika to wyraźnie z treści art. 1 ustawy o podatku rolnym, który stanowi, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych. Wskazując powyższe uchybienie równocześnie Sąd zauważa, że nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne. Organy podatkowe – co nie ulega żadnej wątpliwości – nie mogą zastąpić ani organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków w zakresie weryfikacji danych wykazanych w ej ewidencji, ani też podatnika w zakresie wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie takiego postępowania. Mają natomiast obowiązek zgromadzić cały materiał dowodowy i umożliwić podatnikom zapoznanie się z tym materiałem. Bezzasadne są również w tym postępowaniu zarzuty skargi – jako adresowane do organów podatkowych – w kwestiach związanych z geodezyjnym wytyczeniem granic drogi, czy też naprawieniem skarpy. Zadaniem organów podatkowych jest wyłącznie prawidłowy wymiar podatku rolnego, a nie rozwiązywanie wszystkich kwestii spornych podatników dotyczących gruntów gospodarstwa rolnego, stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem rolnym. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji uchylając wyłącznie decyzję organu odwoławczego Sąd wziął pod uwagę jego uprawnienia reformatoryjne.