I SA/Rz 902/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-12-20
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), biorąc pod uwagę jego wybiórcze i zdawkowe oświadczenia dotyczące sytuacji materialnej jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jego oświadczenia dotyczące sytuacji materialnej były wybiórcze i zdawkowe, a także odmówił udzielenia informacji dotyczących jego matki, która jest głównym żywicielem rodziny. Taka postawa uniemożliwia ocenę jego sytuacji majątkowej i stwierdzenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podał, że jest bezrobotnym uczniem, pozostającym na utrzymaniu rodziców, a źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza matki. Po wezwaniu do uzupełnienia oświadczenia, skarżący podał jedynie niektóre wydatki domowe, odmawiając podania informacji o matce.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. G. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2016 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty wyegzekwowanej w postepowaniu egzekucyjnym - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu PPF podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i dwoma pełnoletnimi braćmi, a jako źródło utrzymania rodziny wskazał prowadzoną przez matkę działalność gospodarczą, dochód z której określił na kwotę 1 500 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu rodziców. Dodał też, iż obecnie jest uczniem II klasy technikum.
W związku z faktem, że oświadczenie skarżącego nie zawierało jakichkolwiek informacji o dochodach ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżącego, a także o sytuacji pozostałych domowników, w szczególności ich statusie zawodowym, zarządzeniem z dnia 7 grudnia 2016 r., wezwano skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia, poprzez uzupełnienie tych danych.
Ustosunkowując się do tego wezwania skarżący podał, że wydatki na prąd wynoszą 859,36 zł, na wodę i kanalizację 326,60 zł, na węgiel 800 zł, a na zakup żywności 300 zł. Odnośnie zeznania podatkowego matki skarżący stwierdził, że wykazano w nim stratę, a poza tym, z uwagi na fakt, że on sam jest osobą pełnoletnią, toczące się postepowanie o prawo pomocy nie powinno dotyczyć jego matki.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że uprawnionymi do otrzymania wsparcia ze środków publicznych, w zakresie częściowym, są osoby, które znajdują się w sytuacji uniemożliwiającej im poniesienie określonych kosztów postępowania, np. kosztów sądowych, gdyż konieczność wyłożenia przez nich tego rodzaju wydatków, musiałby się wiązać z pozbawieniem ich samych, bądź też ich bliskich, możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych.
Oceniając sytuację konkretnego wnioskodawcy, pod kątem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy bada się całokształt sytuacji materialnej, tj. zarówno stan majątkowy, wysokość dochodów oraz możliwości zarobkowe nie tylko osoby ubiegającej się o przyznanie tego wsparcia, ale również pozostałych osób, z którymi pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym. Skoro bowiem określone osoby wspólnie gospodarują, tj. zaspokajają swoje potrzeby bytowe i realizują osobiste cele i zamierzenia, to niezbędne jest odniesienie się od sytuacji ich wszystkich, w sposób pełny.
W niniejszym przypadku skarżący złożył wybiórcze i zdawkowe oświadczenie na urzędowym formularzu, a wzywany do złożenia dodatkowego oświadczenia wypowiedział się jedynie w kwestii niektórych wydatków, odmawiając wprost udzielenie informacji dotyczących bezpośrednio jego matki, będącej głównym żywicielem rodziny. Taka postawa skarżącego uniemożliwia ocenę sytuacji majątkowej skarżącego i osób z którymi wspólnie gospodaruje, a w efekcie stwierdzenie, że wykazał on spełnienie przez siebie ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło