I SA/Rz 902/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-03-21
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy może zmienić swoje własne, prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawił pełnych i wiarygodnych informacji o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, a jego nowe oświadczenia są sprzeczne z poprzednimi?Ratio decidendi
Referendarz sądowy nie może zmienić swojego prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, jeśli skarżący nadal nie przedstawił pełnych i wiarygodnych informacji o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, a jego nowe oświadczenia są sprzeczne z poprzednimi. Zmiana postanowienia jest możliwa tylko w następstwie zmiany okoliczności mających wpływ na ocenę przesłanek przyznania prawa pomocy, co w tej sytuacji nie nastąpiło.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z grudnia 2016 r., którym odmówiono mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powodem odmowy było złożenie zdawkowych i wybiórczych oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez sąd w styczniu 2017 r., skarżący ponowił wniosek, przedstawiając nowe oświadczenie, które jednak nadal nie zawierało wystarczających informacji i było sprzeczne z poprzednimi. Skarżący domagał się zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku T. G. o zmianę postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, z dnia (...) grudnia 2016 r., w przedmiocie odmowy przyznania mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi T. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) września 2016 r., nr (...), w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kwoty wyegzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym - postanawia – odmówić zmiany postanowienia.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. I SA/Rz 902/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia powodem nieuwzględnienia wniosku skarżącego było złożenie przez niego zdawkowych i wybiórczych oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, a zwłaszcza odmowa udzielenia informacji na temat domowników.
Sąd, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Rz 902/16, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie referendarza podzielając pogląd, że wobec złożenia wybiórczych oświadczeń i nieustosunkowania się w pełni do wezwania o uzupełnienie brakujących danych, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał, iż spełnia przesłanki do otrzymania wsparcia, w postaci prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 5 marca 2017 r. skarżący wystąpił o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 20 grudnia 2017 r. i przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu skarżący zaznaczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych dochodów ani oszczędności. Wzywany do wyjaśnienia różnicy pomiędzy ostatnim oświadczeniem, a oświadczeniami złożonymi poprzednio skarżący stwierdził, że jego ojciec jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a matka pozostaje na zasiłku chorobowym. Zaznaczył także, że dane co do wysokości wydatków nie uległy zmianie.
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W myśl natomiast art. 167 a § 1 P.p.s.a., do zarządzeń oraz postanowień referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządzeń przewodniczącego oraz postanowień sądu, tak więc możliwość zastosowania art. 165 P.p.s.a. leży również w zakresie kompetencji referendarza.
W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy, jednakże, jak stanowi art. 165 P.p.s.a., zmiana ta możliwa jest wyłącznie w następstwie zmiany okoliczności, które towarzyszyły wydaniu postanowienia. Nie chodzi tu jednak o jakąkolwiek zmianę, ale taką, która ma wpływ na ocenę przesłanek, od których ustawodawca uzależnia przyznanie wsparcia, w postaci prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżącemu odmówiono prawa pomocy z uwagi na to, że nie przedstawił w sposób pełny i wiarygodny swojej sytuacji materialnej oraz sytuacji domowników, z którymi wspólnie gospodaruje. Obecnie zaś, domagając się zmiany niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, skarżący złożył, na urzędowym formularzu, oświadczenie które nie tylko nie zawiera praktycznie żadnych informacji pozwalających ocenić jego sytuację rodzinną i materialną, ale także w sposób ewidentny przeczy wcześniej składanym oświadczeniom, jak również dodatkowemu oświadczeniu z dnia 20 marca 2017 r., w którym skarżący ponownie sugeruje, że jednak nie prowadzi jednoosobowego gospodarstwa.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że nadal aktualne pozostają powody, dla których odmówiono skarżącemu prawa pomocy. W dalszym ciągu bowiem nie sposób jest ustalić z kim skarżący gospodaruje i jaka jest sytuacja materialna w gospodarstwie domowym, w którym pozostaje.
Z tego względu, na podstawie art. 165, w zw. z art. 167 a § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło