I SA/Rz 903/21

WyrokWSA w Rzeszowie2022-02-10

Skład orzekający: SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej (podwójna awizacja) jest skuteczne, jeśli strona twierdzi, że podany adres nie jest jej adresem korespondencyjnym, mimo że wcześniej odbierała korespondencję pod tym adresem i nie zgłosiła zmiany adresu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpiło skutecznie w dniu 26 maja 2021 r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, ponieważ pismo zostało wysłane na adres wskazany przez stronę w rejestrze podatkowym oraz używany w poprzednich korespondencjach, a strona nie zgłosiła organowi zmiany adresu, mimo obowiązku wynikającego z art. 146 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności podatkowej. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji, twierdząc, że została ona wysłana na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło mu wniesienie odwołania w terminie. Organ odwoławczy uznał doręczenie za skuteczne w trybie podwójnej awizacji, opierając się na adresie wskazanym w rejestrze podatkowym i używanym w poprzednich korespondencjach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi S.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej S. S., jako członka zarządu P. U. spółka z o.o. z siedzibą w K., wraz z tą spółką za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, odsetki za zwłokę od tych zaległości podatkowych oraz koszty postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przesyłkę zawierającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2021 r. przesłano za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska S.A. na adres: ul. Z. [...],[...] R., tj. na właściwy adres strony, wskazany w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników jako adres rejestracyjny. Z adnotacji umieszczonej przez doręczyciela na kopercie oraz potwierdzenia odbioru wskazanej decyzji wynika, że adresata nie zastano, w związku z czym przesyłkę w dniu 12 maja 2021 r. awizowano po raz pierwszy. Z powodu niepodjęcia przesyłki w placówce pocztowej w terminie 7 dni od pierwszego awiza, w dniu 20 maja 2021 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Następnie w związku z jej niepodjęciem w terminie, w dniu 27 maja 2021 r. podjęto decyzję o zwrocie przesyłki do nadawcy, tj. organu I instancji. Zatem skutek doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nastąpił w dniu 26 maja 2021 r., w trybie określonym w art. 150 Ordynacji podatkowej. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 9 czerwca 2021 r. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone za pośrednictwem poczty w dniu 26 lipca 2021 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Skarżący, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, złożył na nie skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazane sprawy organowi II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, przez stwierdzenie, że decyzja organu I instancji została mu prawidłowo doręczona przez podwójną awizację, a w związku z tym odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy, według niego decyzja ta nie została mu doręczona. Skarżący wskazał, że organ II instancji badając czy odwołanie złożono w terminie (a więc; czy istnieją przesłanki do wydania postanowienia z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), powinien mieć na względzie zasadę oficjalności doręczeń pism w postępowaniu podatkowym i w pierwszej kolejności dokonać szczegółowej oceny czy doręczenie podatnikowi rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji było skuteczne, bowiem nie sposób uchybić terminowi, który się jeszcze oficjalnie nie otworzył. Organ powinien ocenić kwestie prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji ustalić datę początku biegu i końca terminu odwoławczego oraz datę wniesienia odwołania. Podkreślił, że od dłuższego czasu mieszka w miejscowości C. i adresu tego używa we wszelkiej korespondencji. Pomimo tego, Naczelnik Urzędu Skarbowego kierował korespondencję w sprawie pod adres: ul. Z. [...], [...] R., który nie jest adresem korespondencyjnym skarżącego i pod którym przebywa sporadycznie. W związku z powyższym - w jego ocenie - nie miał wiedzy o tym, że na taki adres została skierowana decyzja. Jak podkreśla "(...) miejscem zamieszkania jest miejsce w którym strona przebywa z zamiarem stałego pobytu. Skarżący w dacie wydawania i doręczania mu w/w decyzji przebywał do chwili obecnej z zamiarem stałego pobytu w miejscowości C. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a). Wskazać należy, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostało postanowienie DIAS z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS w K. z dnia [...] maja 2021 r. Podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 Ordynacji podatkowej. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Jeżeli w trakcie badania wstępnego organ odwoławczy stwierdzi, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do jego złożenia, wówczas wydaje postanowienie, w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdza jedynie fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Nie tworzy nowego stanu prawnego, lecz deklaruje stan istniejący, zaistniałe zdarzenia prawne. Natomiast aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą. Zagadnieniem spornym w niniejszej sprawie jest ustalenie czy decyzja została wysłana na prawidłowy adres skarżącego, a co z tym idzie czy nastąpiło jej skuteczne doręczenie w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że doręczenia dokonano na właściwy adres skarżącego tj. ul. Z. [...], [...] R. Na taki właśnie adres wysyłanie były inne pisma w trakcie postępowania podatkowego - postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2021 r. o wszczęciu postępowania podatkowego, postanowienie wyznaczające termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Ponadto na ten sam adres były wysyłane pisma w ramach postępowania egzekucyjnego. Wszystkie te pisma były odbierane przez skarżącego. Taki też adres skarżący wskazywał w złożonym przez siebie zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2020 r. - PIT 37. Należy tutaj podkreślić, że w trakcie postępowania skarżący odbierając kierowane do niego pisma pod tym adresem nie wskazywał żadnych nieprawidłowości z tym związanych. Zauważyć przy tym trzeba, że przy doręczaniu postanowienia o wszczęciu postępowania był pouczony o treści przepisu art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń. Skutki niewykonania tego obowiązku uregulowano w art. 146 § 2, który stanowi, że w razie niedopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Co więcej, w świetle art. 146 § 1-2 Ordynacji podatkowej, obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu ciąży na stronie także przed wszczęciem postępowania podatkowego. Trudno bowiem oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 2017 r. II FSK 3866/14). Skarżący w trakcie postepowania podatkowego nie wskazał, że omawiany adres jest nieprawidłowy. Podsumowując, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2021 r. została skutecznie doręczona na prawidłowy adres w dniu 26 maja 2021 r., w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji upłynął z dniem 9 czerwca 2021 r. Odwołanie od tej decyzji zostało złożone za pośrednictwem poczty w dniu 26 lipca 2021 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Organ zasadnie zatem stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło