I SA/Rz 912/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-01-17
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, w tym przyłączy, może stanowić podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla spółki eksploatującej te sieci, jeśli dokumentacja (karty środków trwałych, ekspertyza) jest nieprecyzyjna co do lokalizacji i podziału na sieci i przyłącza?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny, które odcinki sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, wraz z przyłączami, stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Niejasna lokalizacja, brak precyzyjnego podziału na sieci i przyłącza, a także niekonsekwencja organu odwoławczego w ocenie dowodów (ekspertyzy) uniemożliwiają prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Spółka "A" została zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości za 2014 r. od wartości sieci wodociągowych i kanalizacyjnych, które eksploatowała. Organy podatkowe oparły się na ekspertyzie techniczno-ekonomicznej i kartach środków trwałych. Spółka kwestionowała prawidłowość ustalenia wartości zobowiązania, wskazując na nieprecyzyjność dokumentacji, brak rozróżnienia na sieci i przyłącza, a także na fakt, że część inwestycji nie stanowiła jej własności ani nie była przez nią eksploatowana. Organy odwoławcze, mimo wcześniejszych uchyleń podobnych decyzji, utrzymały w mocy decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz spółki "A" zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Grzegorz Panek / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi spółki "A" w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P.z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz spółki "A" w P. kwotę 237 złotych (dwieście trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania "A" utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Jak wynika z akt sprawy Wójt Gminy (określany dalej zamiennie jako: organ I instancji) decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. opisaną powyżej, określił "A" (dalej zamiennie: "A", spółka, skarżąca) zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 216,00 zł.
Wysokość zobowiązania podatkowego określił od wartości budowli wodociąg K-Ł. nr środka trwałego [...] i od kanalizacji sanitarnej nr środka trwałego [...]. Określając wartość zobowiązania podatkowego organ podatkowy powołał się na ekspertyzę techniczno-ekonomiczną określającą, zdaniem organu, wartość budowli - obiektów liniowych - sieci wodociągowych, sieci kanalizacyjnych wraz z urządzeniami budowlanymi położonymi w miejscowości O. stanowiących środki trwałe właściciela oraz ustalenie ich lokalizacji i rodzaju, tj. na opinii rzeczoznawcy majątkowego T. C. sporządzonej w sierpniu 2015 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w latach 2005 i 2011 Gmina P. przejęła na stan środków trwałych kanalizację sanitarną wraz z przyłączami w miejscowości O. oraz sieć wodociągową wraz z przyłączami w miejscowości K.-Ł. Kanalizacja sanitarna i sieć wodociągowa zostały połączone z oczyszczalnią ścieków spółki i faktycznie są użytkowane przez spółkę.
Organ wyjaśnił, że Gmina P. nie posiada jednostki organizacyjnej zajmującej się gospodarką wodno-ściekową. Gmina wystąpiła do spółki z propozycją umowy i oddanie do korzystania przekazanego do użytku odcinka kanalizacji sanitarnej i wodociągowej. Do podpisania umów nie doszło. Zawarcie umów w sprawie dzierżawienia częściowych sieci nastąpiło w kwietniu 2012 r. Faktycznie jednak to "A" użytkuje te budowle, w tym pobiera opłaty za świadczone w związku z odprowadzeniem ścieków usługi i zaopatrzenie w wodę.
Organ ustalił, że z przedłożonego przez spółkę wykazu środków trwałych wynika, że ani sieci kanalizacyjne ani sieci wodociągowe nie zostały ujęte w wykazie. Nie została także wykazana wartość tych sieci do opodatkowania.
Organ podatkowy uznał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. - dalej u.p.o.l.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jako budowle związane z poprowadzeniem działalności gospodarczej, podlega cała sieć kanalizacyjna i to bez względu na to kto jest właścicielem jej poszczególnych części. W tym zakresie organ podatkowy powołał się na przepisy art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. wskazując, że spółka jest posiadaczem nieruchomości gminnej bez tytułu prawnego. Wartość tej budowli przyjęto jako wartość początkową ustaloną na dzień 1 stycznia roku podatkowego stanowiącą podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku niepomniejszoną o odpisy amortyzacyjne (wartość początkowa brutto). Jednocześnie organ wskazał, że nie ma znaczenia kto dokonuje odpisów amortyzacyjnych, tj. podatnik, czy właściciel, gdyż ustawodawca nie rozróżnia sposobu ustalenia wartości budowli w oparciu o kryterium podmiotowe, tj. podmiotu który dokonuje odpisów amortyzacyjnych. Oznacza to, że nawet gdy odpisów amortyzacyjnych dokonuje właściciel to podstawą opodatkowania jest wartość początkowa środka trwałego, a nie jego wartość rynkowa.
W konsekwencji organ przyjął, że opodatkowaniu podlegają także budowle użytkowane przez spółkę bez tytułu prawnego i dlatego uwzględnił tę kwotę w podstawie opodatkowania.
Nie zgadzając się z decyzją organu podatkowego spółka wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację przepisu art. 4 ust. 1 i pkt 3, pkt 5 i pkt 7 u.p.o.l. poprzez błędne wyliczenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
2. naruszenie przepisów art. 121 i art. 122 § 1 w związku z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w szczególności działu IV dotyczącego postępowania podatkowego, poprzez naruszenie przepisów postępowania podatkowego przez przyjęcie podstawy opodatkowania w sposób dowolny w oparciu o niezgodny z rzeczywistością, a także niekompletny materiał dowodowy,
3. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na toczące się postępowanie podatkowe poprzez pominięcie zarzutu odwołującej się spółki, że wykaz budowli eksploatowanych bezumownie z podaniem ich wartości i roku przekazania do użytkowania może być ujęty w zadeklarowanej już kwocie podatku od nieruchomości,
4. sprzeczność zaskarżonej decyzji z treścią zebranego materiału w sprawie, a w szczególności z ekspertyzą techniczno-ekonomiczną sporządzoną przez biegłego, pomimo istnienia tej ekspertyzy decyzja organu I instancji jest tożsama z poprzednimi decyzjami w tej sprawie, sporządzona ekspertyza przez biegłego nie jest pełna, bowiem nie została wykorzystana przez organ I instancji do rozdzielenia inwestycji realizowanych przez Gminę, na sieci i jej elementy, za które należy obciążyć odwołującą się spółkę, od wszystkich pozostałych inwestycji ujętych w ekspertyzie.
Spółka podkreśliła, że karty środka trwałego nie mogą być podstawą do określenia wysokości podatku od nieruchomości, z tego względu, że z nich nie wynika, gdzie dokładnie zlokalizowany jest wodociąg lub sieć wodociągowa. Są one bardzo nieprecyzyjne, na ich podstawie trudno jest zlokalizować urządzenie, sieć lub wodociąg. Karty środka trwałego obejmują jedynie dane inwestycyjne tego środka w okresu oddania go użytku. Nie są one obecnie wiarygodne i nie odzwierciedlają one obecnego rzeczywistego stanu rzeczy.
Podniosła, że decyzja o naliczeniu podatku od sieci wodociągowej K.- Ł. obejmuje nie tylko sieć lecz także przyłącza. Wyjaśniła, że zgodnie z regulaminem dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującym na terenie działania "A" za budowę przyłączy odpowiada osoba ubiegająca się o przyłączenie - przyszły odbiorca usług. Przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne na obszarze działania "A" nie są przyjmowane przez "A" na własność. Również na terenie gminy, która przyjęła do stosowania regulamin obowiązujący na terenie Gminy Miejskiej P. obowiązują takie same zasady w zakresie dotyczącym własności przyłączy i zakresu odpowiedzialności stron. Na podstawie indywidualnych umów z użytkownikami sieci wodociągowej, przyłącza są własnością tych użytkowników i to oni płacą podatki za ich posiadanie.
W związku z powyższym, w ocenie spółki, obciążanie jej zobowiązaniem podatkowym nie tylko od sieci ale i przyłączy jest niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.
Spółka podkreśliła, że decyzja dotycząca roku 2014 zawiera inwestycje wymienione także we wcześniejszych decyzjach określających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013.
Wskazała, że w sprawie naliczonych przez Gminę P. podatków obciążających "A" było wydanych już wiele decyzji za poszczególne lata. Decyzje te były regularnie zaskarżane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchylało je i przekazywało do Wójta Gminy do ponownego rozpoznania.
Podniosła, że decyzja dotycząca roku 2014 zawiera inwestycje wymienione także we wcześniejszych decyzjach określających zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013. Podkreśliła, że argumenty jakie Wójt Gminy podniósł przy wydawaniu tej decyzji z [...] lipca 2016 r., poza powołaniem się na opinię biegłego, były podobne do argumentów, podnoszonych w poprzednich decyzjach uchylanych przez SKO, nic nowego w nich się nie pojawiło, stan faktyczny nie uległ zmianie.
Nadmieniła, że wszystkie decyzje podatkowe w przedmiocie podatku od nieruchomości zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Rz 60/14 uchylił wszystkie zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je decyzje Wójta Gminy i określił, że decyzje te nie podlegają wykonaniu.
Podniosła, że do zaskarżonej obecnie decyzji, jako dowód, dołączono opisy do środków trwałych, które są podstawą naliczenia wysokości zobowiązania podatkowego, lecz dokładnie te same opisy Wójt Gminy okazywał przed poprzednimi zaskarżonymi decyzjami. Poprzednie decyzje organ I instancji oparł na kwestionowanych rejestrze analitycznym Gminy P. oraz na właśnie takich opisach środków trwałych.
Odwołująca się spółka podniosła, że niedokładny zbyt ogólny opis środków trwałych nie może być podstawą do wyliczenia podatku, bowiem określają one działalność inwestycyjną Gminy w całości. Obejmują one także inwestycje na terenie innej gminy, między innymi na terenie Gminy P. i Gminy K., kanalizację deszczową itp., a zatem obejmują one także działalność która w jej ocenie nie rodzi obowiązku podatkowego po stronie "A" spółka z o.o.
W ocenie spółki, ekspertyza załączona do decyzji obejmuje wszystkie obiekty typu wodociągi i kanalizacja służące Gminie, a zatem także i te, za które odwołująca się spółka płaci podatki jako właściciel oraz te, którymi spółka nie zarządza i ich nie eksploatuje. Wskazała, że ekspertyza obejmuje zatem wszystkie inwestycje Gminy w zakresie wodno-kanalizacyjnym i przed podjęciem decyzji o naliczeniu podatku.
W jej ocenie należało z ekspertyzy tej wydzielić te sieci i ich części za które odwołująca się spółka winna płacić podatek. Zarzuciła, że nie uczyniono tego i obciążono ją od całego zadania inwestycyjnego. Podniosła, że sporządzenie ekspertyzy przez biegłego nie spowodowało, że organ I instancji w oparciu o nią dokonał korekty naliczenia podatkowego obciążającego odwołującą się spółkę. Zarzuciła, że organ I instancji, pomimo istnienia ekspertyzy wydał taką samą decyzję jak poprzednie, dotyczące ubiegłych lat, opartą o te same błędne parametry.
Wyjaśniła, że płaci podatek Gminie Miejskiej w P. od sieci wodociągowych i urządzeń wodno-kanalizacyjnych, które są jej własnością lub które są w jej posiadaniu, tymczasem z zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji włączył do podstawy opodatkowania także i wartość nieruchomości, za które odwołująca się spółka, odrębnie od tej decyzji, deklaruje i płaci podatki.
W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy odwołująca się spółka zakwestionowała wartości wyliczone przez organ podatkowy i wniosła o uchylenie decyzji, ponieważ, jej zdaniem, do prawidłowego wypełnienia deklaracji podatkowej konieczny jest wykaz zawierający lokalizację obiektów i nieruchomości, termin ich realizacji, ich wartość i parametry techniczne, a tego organ, mimo powoływania się na ekspertyzę, odwołującej się spółce nie okazał.
Odwołująca się spółka podkreśliła, że ani postępowanie podatkowe, ani też wydana decyzja nie ustaliły zakresu zobowiązania podatkowego "A" spółka z o.o. w P., a wysokość podatku została ustalona błędnie i nie jest ona zgodna ani z rzeczywistością, ani też z materiałem dowodowym, który został przedstawiony odwołującej się spółce.
Podniosła, że wartości poszczególnych inwestycji Gminy P. zawarte w przedmiotowej decyzji zostały przyjęte analogicznie jak w poprzednich decyzjach i zawierają również wartości przykanalików, przyłączy wodociągowych, kanalizację deszczową i urządzenia zlokalizowane, np. na terenie Gminy Miejskiej P.
Zarzuciła, że w dalszym ciągu brak załączników graficznych lokalizujących sieci objęte podatkiem, a co się z tym wiąże, brak jednoznacznego określenia zakresu rzeczowego, stanowiącego podstawę opodatkowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia [...] września 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2016 r.
Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie jest sporny stan faktyczny. Następnie odwołał się do treści art. 3 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym podatnikami podatku od nieruchomości są m in. osoby prawne będące: (1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, (2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (3) użytkownikami wieczystymi gruntów (4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiegów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeśli (a) posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub innego tytułu prawnego, z wyjątkiem (nieistotny w sprawie) lub (b) jest bez tytułu prawnego.
Organ odwoławczy podkreślił, że na gruncie niniejszej sprawy sieć wodociągowa i kanalizacyjna stanowiąca własność Gminy P. weszła w skład przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego "A" na podstawie umów przekazanie sieci w eksploatację, a także wskutek bezumownego objęcia części sieci w eksploatację (posiadanie). W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy należy stwierdzić, że "A" jest posiadaczem eksploatowanych przez spółkę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych stanowiących własność Gminy P., w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l.
Organ odwoławczy podkreślił, że podatek od nieruchomości jest świadczeniem publicznoprawnym, regulowanym przepisami rangi ustawowej, niezależnym od postanowień umów cywilnoprawnych. Podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, nie pomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych ich wartość z dania 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Jeżeli od budowli lub ich części, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa, określona przez podatnika na dzień powstania obowiązku podatkowego (art.4 ust.5 ustawy). Jeżeli budowle lub ich części, o których mowa w ust. 5, zostały ulepszone lub zgodnie z przepisami o podatkach dochodowych nastąpiła aktualizacja wyceny środków trwałych, podstawę opodatkowania stanowi ich wartość rynkowa ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego następującego po roku, w którym dokonano ulepszenia lub aktualizacji wyceny środków trwałych (art. 4 ust. 6 ustawy). Organ wyjaśnił, że przedmiotowe przepisy odsyłają do wykazu stawek amortyzacyjnych, w związku z tym za podstawę opodatkowania organ podatkowy I instancji prawidłowo przyjął wartość wynikającą z ewidencji środków trwałych prowadzonych przez Wójta
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji spółka wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędne zastosowanie i niewłaściwą interpretację przepisu art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.o.l poprzez przyjęcie, że odwołująca się spółka jest posiadaczem samoistnym, zobowiązanym do płacenia podatków z tytułu posiadania i zarządzania urządzeniami wodociągowymi i kanalizacyjnymi,
2) naruszenie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w szczególności działu IV dotyczącego postępowania podatkowego, poprzez uznanie że rejestr analityczny i wykaz środków trwałych stanowi podstawę do naliczenia podatku od budowli i urządzeń, tj. poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania stan wynikający z kart środka trwałego Urzędu Gminy P. obejmujący wodociągi i kanalizację z daty odbioru inwestycji, a nie stan rzeczywisty,
3) sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania stan wynikający z kart środka trwałego Urzędu Gminy P. obejmujący wodociągi i kanalizację z daty odbioru inwestycji, a nie stan rzeczywisty,
4) sprzeczność istotnych ustaleń SKO z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez odmienne rozstrzygnięcie w sprawie decyzji za lata 2011-2013 od rozstrzygnięć za lata 2014-2016 pomimo tego samego przedmiotu postępowania i tego samego stanu faktycznego i zebranego materiału dowodowego.
Zarzucając powyższe skarżąca spółka wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniosła argumenty jak w odwołaniu.
Podkreśliła, że w jej ocenie, SKO utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy postąpiło wbrew swoim własnym ustaleniom i rozstrzygnięciom zawartym w powołanych jako dowód decyzjach uchylających decyzje organu podatkowego za lata 2011-2013. Decyzje te dotyczyły tego samego przedmiotu postępowania, różnica polega jedynie na tym, że decyzje za lata 2014-2016 dotyczą jedynie fragmentu przedmiotu opodatkowania, tj. wodociągu K.-Ł.. Uwagi i zastrzeżenia do decyzji z lat 2014-2016 są tego samego rodzaju co uwagi i zastrzeżenia zawarte w rozstrzygnięciach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w decyzjach uchylających decyzje za lata 2011-2014.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co, następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) kompetencją sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), której art. 134 § 1 wskazuje, że sąd orzekając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami podnoszonymi w skardze, ani też powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Według art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1984r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010, Nr 243, poz.. 1623 ze zm.) obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że budowlami są sieci uzbrojenia terenu, które definiuje art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) według którego pojęcie "sieć uzbrojenia terenu" należy rozumieć jako wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektromagnetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp. Mając na względzie treść powyższych przepisów sieci techniczne (przesyłowe), w tym sieci wodociągowe i kanalizacyjne należą do kategorii budowli, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 2 i zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy ustalenia wartości budowli będących przedmiotem opodatkowania.
Organ odwoławczy jest niekonsekwentny jeżeli chodzi o swoje stanowisko w tej sprawie.
Mianowicie jak słusznie podniesiono w skardze w innych swoich decyzjach z dnia [...] października 2016 r. uchylających decyzje Wójta Gminy, SKO zakwestionowało opinię biegłego stwierdzając, że "słusznie odwołujący się podniósł, że ekspertyza "zawiera identyfikację środków trwałych - inwestycji Gminy P. w tym sieci wodociągowych i sieci kanalizacji sanitarnej, ale łącznie z przykanalikami i przyłączami wodociągowymi, a także kanalizację deszczową. Część graficzna ekspertyzy nie zawiera podziału na sieci wodociągowe i kanalizacyjne będące podstawą do opodatkowania i pozostałe części budowli/inwestycji, które tym podatkiem nie będą objęte. Wskazane w decyzji kanały deszczowe nie powinny się w niej znajdować z uwagi na fakt że nie stanowią one przedmiotu opodatkowania - są własnością Gminy i znajdują się w eksploatacji "A". Organ podatkowy nie wykazał jednoznacznie, które odcinki sieci zostały ujęte w przedmiotowej decyzji, ani też czy wszystkie rurociągi ujęte w tej ekspertyzie zostały przyjęte do obliczeń".
Kwestia ta nie została należycie wyjaśniona także w niniejszej sprawie i tym samym nie wiadomo dlaczego w tej sprawie organ wbrew swojemu wcześniejszemu stanowisku zajmuje inne stanowisko.
Należy także tutaj podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zajmował się już kwestią opodatkowania budowli będących w posiadaniu skarżącego przedsiębiorstwa i wyrokiem z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 60/14 uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące wcześniejszych lat podatkowych.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd jednoznacznie stwierdził, że skarżąca spółka w latach objętych postępowaniem miała trudności w określeniu wartości przedmiotowych sieci wodociągowo-kanalizacyjnych, a więc podstawy opodatkowania. Sąd stwierdził, że spółka wielokrotnie domagała się od właściciela dokonania dokładnej inwentaryzacji sieci wodociągowej i urządzeń wodno-kanalizacyjnych, jednakże bez skutku. Sąd przyznał, że skarżąca wielokrotnie podkreślała, że nie można określić podstawy opodatkowania w oparciu o rejestr analityczny, bowiem odzwierciedla on działalność inwestycyjną Gminy w całości. Spółka twierdziła także, że nie można określić podstawy opodatkowania w oparciu o karty środka trwałego, bowiem są one nieprecyzyjne, na ich podstawie trudno jest zlokalizować urządzenia sieci wodociągowej. Nie są one obecnie wiarygodne i nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2016 r. i powołanych dowodów wynika, że podstawą wyliczenia podatku są karty środka trwałego, będące w posiadaniu Urzędu Gminy P. Sąd podziela stanowisko spółki, że karty środka trwałego nie mogą być podstawą do określenia wysokości podatku od nieruchomości. Karty te nie mogą być taką podstawą z tego względu, że nie wynika z nich, gdzie dokładnie zlokalizowany jest wodociąg lub sieć wodociągowa. Są one bardzo nieprecyzyjne, na ich podstawie trudno jest zlokalizować urządzenie, sieć lub wodociąg. Karty środka trwałego obejmują jedynie dane inwestycyjne tego środka w okresu oddania go użytku. Nie są one obecnie wiarygodne i nie odzwierciedlają one obecnego rzeczywistego stanu rzeczy.
Ponadto należy zgodzić się z zarzutami skargi, że w przypadku sieci wodociągowej K.-Ł. obejmuje ona nie tylko sieć lecz także przyłącza.
Nie wyjaśniono przy tym w sprawie jaki jest status tych przyłączy tzn. kto jest ich właścicielem. Czy faktycznie jak twierdzi spółka za budowę przyłączy odpowiada osoba ubiegająca się o przyłączenie - przyszły odbiorca usług i nie są przyjmowane przez spółkę na własność. Czy również na terenie gminy, która przyjęła do stosowania regulamin obowiązujący na terenie Gminy Miejskiej P. obowiązują
takie same zasady w zakresie dotyczącym własności przyłączy i zakresu odpowiedzialności stron. Czy na podstawie indywidualnych umów z użytkownikami sieci wodociągowej, przyłącza są własnością tych użytkowników i to oni płacą podatki za ich posiadanie.
Wymaga zatem precyzyjnego ustalenia w sprawie czy obciążanie skarżącej spółki zobowiązaniem podatkowym nie tylko od sieci ale i przyłączy jest zasadne.
Mając na uwadze powyższe nie można zgodzić się z organem, że cała inwestycja/zadanie/środek trwały podlega opodatkowaniu. Odpowiedzialność podatkowa powinna dotyczyć faktycznie posiadanych przez spółkę sieci co w szczególności wymaga określenie jej lokalizacji.
Określenia użyte w uzasadnieniu decyzji "wodociąg K.-Ł." i "sieć kanalizacyjna i sanitarna w O." nie są precyzyjne. Brak tu jest określenia długości sieci, lokalizacji jej w terenie, a także załącznika graficznego lokalizującego sieć objętą podatkiem. Ponadto, brak oznaczeń na mapie trasy przebiegu rurociągu, nie pozwala stwierdzić istnienia sieci - dołączenie do zestawień inwentaryzacji nie oznacza jednoznacznego określenia podstawy opodatkowania - brak podziału na sieci i przyłącza.
Wyjaśnienia wymaga także kwestia kanałów deszczowych tj. czy są one własnością Gminy i znajdują się w eksploatacji Gminy.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien wyeliminować wszystkie wskazane przez Sąd powyżej wadliwości.
Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło