I SA/Rz 924/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-03-12

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, ma prawo do przyznania pomocy prawnej w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy strona dąży do wniesienia środka odwoławczego, jakim jest skarga kasacyjna, a jej sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, ustanowienie adwokata staje się konieczne dla zapewnienia skutecznej obrony jej praw.
Stan faktyczny
Skarżąca A.W. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na postanowienie organu odmawiające przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Skarżąca argumentowała swoją trudną sytuację materialną, zdrowotną i samotność, deklarując posiadanie domu, nieruchomości rolnej i budynków gospodarczych, ale brak bieżących dochodów. Wcześniej WSA przyznało jej częściowe prawo pomocy, zwalniając z kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy i ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków - postanawia – przyznać prawo pomocy i ustanowić dla skarżącej adwokata. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r. (sygn. I SA/Rz 924/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (WSA) oddalił skargę A.W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przywrócenia terminu do usunięcia braków we wniosku o przyznanie renty strukturalnej. Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej argumentując, że jest osobą starszą, chorą, samotną, bez żadnego bieżącego dochodu. W dalszej części uzasadnienia skarżąca skupiła się na swoim stanie zdrowia i trudnej sytuacji. Jako majątek zadeklarowała dom o pow. 85 m², nieruchomość rolną – 3,27 ha i budynki gospodarskie: stodołę, oborę oraz garaż. Oświadczyła także, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Przed przystąpieniem do oceny merytorycznej wniosku należy wskazać, że WSA postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. I SA/Rz 317/08, zgodnie z wnioskiem z dnia 4.04.2008 r., przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych w całości, zaś kolejny wniosek dotyczy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji składane kolejno po sobie wnioski w tej samej sprawie: o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, należy potraktować jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i rozważyć w kontekście przesłanek określonych w tym zakresie, to jest zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwaną P.p.s.a.. Dodać należy także, że rozpoznając wniosek skarżącej, posiłkowano się zgromadzoną w aktach administracyjnych dokumentacją lekarską i oświadczeniami składanymi w postępowaniu administracyjnym Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z wyżej powołanym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że okoliczności na które powołuje się wnioskodawca muszą stwarzać stan pewności co do tego, że nie ma on realnych możliwości pokrycia kosztów postępowania. Przyjmuje się, że tylko ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych, może liczyć na uwzględnienie takiego wniosku. Okoliczności braku środków powinny być uprawdopodobnione w sposób nie budzący wątpliwości, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Skarżąca podała, że aktualnie nie posiada źródła dochodów w postaci świadczenia z tytułu renty lub emerytury wypłacanych przez jakikolwiek organ do tego uprawniony. Nie może także ciężko pracować w gospodarstwie z uwagi na stan zdrowia (zgodnie z treścią zaświadczenia lekarskiego). Dotychczas utrzymywała się z oszczędności zgromadzonych przez rodziców, przekazanych jej jako jedynej córce (pismo z dnia 26.04.2008 r., k. 61). Okoliczności te WSA uznał za wiarygodne i kwalifikujące skarżącą jako osobę, której w takiej sytuacji przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych. Przy rozpoznaniu wniosku skarżącej, w całokształcie materiału zalegającego w aktach sprawy, w tym na podstawie treści formułowanych przez skarżącą pism, nie może ujść uwadze także to, że brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić skarżącą możliwości obrony swoich praw. Udział profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym staje się konieczny w sytuacji, gdy strona dąży do wniesienia środka odwoławczego- skargi kasacyjnej- a na takim etapie pozostaje sprawa skarżącej. Ta okoliczność koresponduje z oceną możliwości finansowych skarżącej i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło