I SA/Rz 93/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-04-27

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa KRUS w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, złożony przez osobę o ograniczonej sytuacji finansowej, zasługuje na uwzględnienie?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa KRUS w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżąca posiada ograniczone środki pieniężne, które zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, a jej sytuacja majątkowa i życiowa wskazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, na mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., obejmuje również koszty ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca E.M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Prezesa KRUS odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie dochody jej gospodarstwa domowego oraz posiadany majątek. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, skarżąca udokumentowała swoje wydatki i dochody.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku E.M. o prawo pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2011r. Nr [...][ w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia - postanawia – ustanowić dla skarżącej adwokata. Wnioskiem z dnia 17 kwietnia 2012 r. E. M. (dalej: skarżąca) zwróciła się w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienia dla niej adwokata, motywując żądanie sytuacją finansową i nieznajomością przepisów prawa. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, jego żoną i trojgiem małoletnich wnucząt, jako jedyny majątek wykazała dom będący jej współwłasnością z czworgiem dzieci, a majątek syna – 22 – letni samochód. Dochody gospodarstwa domowego skarżącej stanowi jej emerytura – 1500 zł brutto i wynagrodzenie syna – 1800 zł brutto. Wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012, poz. 270) dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., dotyczących możliwości płatniczych, skarżąca wyjaśniła, że zaciągnęła kredyt konsumencki na zakup opału, co udokumentowała, pozostałą kwotę przeznaczyła na niezbędny remont domu. Przedłożyła dokumenty związane z niezbędnymi wydatkami w zakresie utrzymania domu, zaświadczenie o zarobkach syna, potwierdziła wysokość pobieranego przez siebie świadczenia – 1.208,34 zł netto. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Na mocy przepisu szczególnego, tj. art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Aktem z tego zakresu bez wątpienia jest skarżona decyzja. Dodać należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych dokonane na mocy powołanego wyżej przepisu oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, którymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.), jak i ponoszenia wydatków. Wniosek skarżącej dotyczyć zatem może ustanowienia adwokata i jest częściowym wnioskiem o prawo pomocy – art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy w rozpoznawanej sprawie wzięto pod ocenę nie tylko sam wniosek, ale także akta administracyjne, które - z uwagi na przedmiot sprawy, tj. odmowę zastosowania ulgi w postaci umorzenia, obrazują szczegółowo sytuację życiową i majątkową skarżącej. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca posiada ograniczone środki pieniężne pochodzące z pobieranego świadczenia rentowego, które co najwyżej zaspokajają podstawowe i najpilniejsze potrzeby życiowe. Wiarygodne dla rozpoznającego wniosek jest oświadczenie skarżącej o celu, na jaki wykorzystała ona kredyt, tj. zakup opału i najpilniejszy remont domu. Wysokość dochodów, całokształt sytuacji majątkowej i życiowej prowadzi rozpoznającego wniosek do konkluzji, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło