I SA/Rz 930/15
WyrokWSA w Rzeszowie2015-11-26
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, organ podatkowy może orzec o zabezpieczeniu tego zobowiązania na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, nawet jeśli nie zachodzą przesłanki wskazane przykładowo w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Tak, organ podatkowy może orzec o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej jego wysokość, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Przesłanki wskazane w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej (trwałe nieuiszczanie zobowiązań lub zbywanie majątku) mają charakter przykładowy, a obawa niewykonania zobowiązania może wynikać również z innych okoliczności, takich jak uczestnictwo w karuzeli podatkowej czy nierzetelne prowadzenie ksiąg, a także brak wystarczającego majątku do zabezpieczenia zobowiązania.Stan faktyczny
Spółka "A" zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych z tytułu VAT za okres od stycznia do sierpnia 2014 r. na majątku spółki. Organy podatkowe uznały, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania ze względu na podejrzenie uczestnictwa spółki w karuzeli podatkowej, nierzetelne prowadzenie ksiąg, znaczący wzrost obrotów przy niskich marżach oraz brak wystarczającego majątku spółki do zabezpieczenia zobowiązań. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak spełnienia przesłanek do zabezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę spółki "A".Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015r. sprawy ze skargi spółki "A" w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do sierpnia 2014 r. oddala skargę.
I SA/Rz 930/15
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] , w której:
- określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu za:
* styczeń 2014r. w kwocie 2.680zł, odsetki za zwłokę w kwocie 236zł,
* luty 2014 r. w kwocie 3.372zł, odsetki za zwłokę w kwocie 271zł,
* marzec 2014r. w kwocie 3.412zł, odsetki za zwłokę w kwocie 246zł,
* kwiecień 2014 r. w kwocie 579.455zł, odsetki za zwłokę w kwocie 36.799zł,
* maj 2014 r. w kwocie 1.277.805zł, odsetki za zwłokę w kwocie 70.647zł,
* czerwiec 2014 r. w kwocie 1.240.390zł, odsetki za zwłokę w kwocie 56.781zł,
* lipiec 2014 r. w kwocie 3.174.363zł, odsetki za zwłokę w kwocie 120.855zł,
* sierpień 2014 r. w kwocie 1.022.514zł, odsetki za zwłokę w kwocie 30.759zł,
- określono przybliżoną wartość nienależnie otrzymanego zwrotu różnicy podatku od towarów i usług oraz kwotę należnych odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu za: .
styczeń 2014r. na kwotę 109.004, zł, odsetki za zwłokę 9.043zł,
luty 2014 r. na kwotę 93.939zł, odsetki za zwłokę 7.227zł,
marzec 2014r. na kwotę 195.063zł, odsetki za zwłokę 13.564zł,
kwiecień 2014r. na kwotę 177.221zł, odsetki za zwłokę 10.489zł,
maj 2014 r. na kwotę 58.962zł, odsetki za zwłokę 3.018zł,
- orzeczono o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego oraz kwoty nienależnie otrzymanego zwrotu różnicy podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę na majątku podatnika, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz wysokość zwrotu podatku za:
styczeń 2014 r. w łącznej kwocie 120.963zł,
luty 2014 r. w łącznej kwocie 104.809zł,
marzec 2014 r. w łącznej kwocie 212.285zł,
kwiecień 2014 r. w łącznej kwocie 803.964zł,
maj 2014 r. w łącznej kwocie 1.410.432zł,
czerwiec 2014 r. w łącznej kwocie 1.263.135zł,
lipiec 2014 r. w łącznej kwocie 3.253.817zł,
sierpień 2014 r. w łącznej kwocie 1.053.273zł
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej , pismem z dnia 19 stycznia 2015r. wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o dokonanie zabezpieczenia na majątku A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej Spółka lub Skarżąca) przed wydaniem decyzji określających wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług od stycznia do sierpnia 2014r. Wniosek powyższy został sporządzony w trakcie postępowania kontrolnego w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2014r. do września 2014r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego przychylił się do powyższego wniosku i w dniu [...] lutego 2015r. wydał opisaną na wstępie decyzję.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że w stosunku do Spółki istnieje podejrzenie, że jako podmiot w szerszym łańcuchu firm uczestniczy w procederze mającym na celu nieodprowadzanie należnego podatku VAT. W oparciu o weryfikację danych wynikających z deklaracji podatkowych VAT-7 złożonych przez podmiot w latach 2012-2013 stwierdzono, że Spółka wykazała roczne obroty w wysokości 298 tyś. zł i 887 tyś. zł. Natomiast w ciągu ośmiu miesięcy 2014r. nastąpił znaczny wzrost obrotów do 35,1 mln zł.
Spółka uzyskuje głównie obroty ze sprzedaży opodatkowanej wg stawki 23%, jak również dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy na rzecz spółek z krajów członkowskich tj. Słowacji i Czech, w których udziałowcami są Polacy: B. s.r.o, C. s.r.o, D. s.r.o, E. s.r.o. W związku z deklarowanymi dostawami wewnątrzwspólnotowymi spółka występuje w poszczególnych okresach rozliczeniowych o zwroty podatku VAT. Ze zgromadzonych informacji wynika, że podmiot zajmuje się handlem produktami FMCG tzw. produktami szybkozbywalnymi, które często są sprzedawane przy niskich marżach w dużych ilościach i po niskich cenach. Na portalach branżowych dla dystrybutorów i hurtowników Spółka oferuje niektóre swoje produkty po cenach znacznie niższych od cen hurtowych w innych firmach. Fakt taki może świadczyć, że na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw mogło dojść do sprzedaży bez odprowadzenia należnego podatku VAT, dzięki temu kolejny podmiot sprzedający towar (w tym przypadku Spółka) może oferować ceny niższe od cen rynkowych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego przychylił się do twierdzenia organu kontroli skarbowej, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że podmiot pełni rolę bufora, który może posługiwać się fakturami od znikających podatników a jego rola sprowadza się głównie do utrudniania ewentualnego postępowania i zatarcia powiązań, jakie istnieją pomiędzy znikającymi handlowcami a spółką wnioskującą o zwrot podatku VAT.
Z informacji organu I instancji wynikało, że Spółka nie figuruje w zasobie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] i w rejestrach gruntów i budynków prowadzonych przez Starostwo Powiatowe w [...] jako właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości. Z informacji uzyskanej z Urzędu Miasta [...] Wydział Komunikacji wynika, że Spółka nie figuruje jako właściciel lub współwłaściciel pojazdów. Z pozycji bilansowych za pierwszy rok obrachunkowy nie wynika, aby Spółka dysponowała jakimikolwiek rzeczowymi aktywami trwałymi, które mogłyby posłużyć jako przedmiot zastawu skarbowego. Wykazana w bilansie za pierwszy (wydłużony) rok podatkowy działalności A. Sp. z o.o. wartość aktywów trwałych wynosi "0", natomiast suma bilansowa wynosi 106.243,78zł.
Kapitał zakładowy wniesiony do Spółki i ujawniony poprzez wpis Spółki do KRS wyniósł 6.000zł. W ocenie Naczelnika kwota ta nie gwarantuje pokrycia nawet podstawowych zobowiązań. W składanych deklaracjach VAT-7 za okresy rozliczeniowe od stycznia 2013r. do grudnia 2014r. Spółka nie deklarowała nabycia środków trwałych.
Kwota zaniżenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oraz brak istotnego majątku Spółki, przy jednocześnie niewielkim dochodzie zadeklarowanym za pierwszy rok podatkowy w stosunku do kwoty uszczupleń wskazuje zdaniem organ I instancji, że Podatnik może unikać dobrowolnej spłaty zobowiązań podatkowych wynikających z przyszłej decyzji Dyrektora UKS.
Na tej podstawie organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.).
Spółka złożyła odwołanie od powyższe decyzji, w którym zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało polegać na dokonaniu zabezpieczenia na majątku skarżącej mimo braku spełnienia ku temu przesłanek. Ponadto organ podatkowy nie uzasadnił pod względem faktycznym swojego rozstrzygnięcia, czym naruszył art. 210 § 2 pkt 6 Ordynacji podatkowej, a także naruszył zasady prawdy materialnej, czemu sprzeciwia się art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego w ramach postępowania zastała także naruszona zasada zaufania podatnika do organów podatkowych, co stoi w sprzeczności z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy w decyzji z dnia [...] lipca 2015r.
W uzasadnieniu wskazał, że ustalona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wielkość majątku Spółki, który stanowią jedynie udziały wspólników w wysokości 6.000zł w konfrontacji z przewidywaną kwotą zobowiązań podatkowych w wysokości 8.222.678zł sprawia, że istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe określone decyzją Dyrektora UKS nie zostanie wykonane w sposób dobrowolny.
Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że jak ustalono, podatnik nie posiadał własnych magazynów, wynajmował lokal o pow. 60 m2. Podatnik prowadził nierzetelnie księgi podatkowe, gdyż rozliczał faktury zakupu od transakcji, które w rzeczywistości nieb zaistniały. Wśród faktur zakupu i sprzedaży znajdują się dokumenty, wskazujące na obrót głównie kawą w ilościach hurtowych. Spółka nabywała ten produkt od podmiotów z całego kraju.
Łączna wartość nabytych od F. sp. z o.o. z siedzibą w G. towarów, za wskazany okres wyniosła 645 242,40zł, podatek naliczony wyniósł 148 405,75 zł a złożone przez tą Spółkę deklaracje VAT-7 od kwietnia do czerwca 2014r. oraz deklaracja VAT-7 za III kwartał 2014r. były zerowe. Pod ww. adresem nie stwierdzono oznak prowadzenia działalności.
Łączna wartość nabytych od G. towarów za okres od czerwca do lipca 2014r. wynosiła 3.585.168,00 zł podatek naliczony - 824.588,64 zł. Podatnik składał deklaracje VAT-7 za okres od kwietnia 2009r. do maja 2014r. Kontrola przeprowadzona wobec tego podmiotu wykazała uszczuplenie podatku VAT za okres od maja do lipca 2014r. w wysokości 1.168.913zł oraz brak kontaktu z podatnikiem.
Łączna wartość nabytych od H. sp. z o.o. z siedzibą w D. towarów wynosiła 1.008.396zł podatek naliczony - 231.931,08 zł. Spółka składała deklaracje VAT-7 w okresie od stycznia do września 2014r., przy czym w deklaracji VAT-7 za styczeń 2014r. wykazała dostawę towarów na terytorium kraju w wysokości 35.750zł i podatek należny 8.223zł, za pozostałe miesiące podatnik wykazał zerowy obrót ze sprzedaży krajowej.
Łączna wartość nabytych od I. towarów za okres od czerwca do lipca 2014r. wynosiła 4.233.499,25zł podatek naliczony - 973.704,83 zł. Za okres od stycznia do września 2014r. podatnik nie złożył deklaracji VAT-7. Wobec podmiotu Prokuratura Okręgowa w G. prowadzi śledztwo związane z fikcyjnym karuzelowym obrotem.
Ponadto wobec 5. podmiotów (łączna wartość nabytych towarów wyniosła 14.794.420,54zł, podatek naliczony 3.402.716,72zł), którzy posiadają siedziby zarejestrowane w wirtualnych biurach w Warszawie prowadzone są czynności sprawdzające w zakresie prawidłowości i rzetelności dokumentów.
Mając na uwadze te okoliczności organ odwoławczy stwierdził, że istnieje prawdopodobieństwo, że Spółka pełni rolę bufora, który posługuje się fakturami od "znikających podatników" a jego rola sprowadza się głównie do utrudnienia ewentualnego postępowania.
Transakcje dokumentowane fakturami pomiędzy Spółką A. a ww. kontrahentami nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Kontrahenci spółki nie składali deklaracji podatkowych bądź nie wykazywali sprzedaży, a zatem faktury te nie uprawniały Podatnika do odliczenia wykazanego w nich podatku i powodowały nierzetelność prowadzonych ksiąg. Nierzetelne prowadzenie ksiąg handlowych również uprawdopodabnia obawę niewykonania zobowiązania
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, że organ podatkowy nie jest zobowiązany do udowodnienia faktu, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, lecz do uprawdopodobnienia, że zapłata podatku w przyszłości może nie nastąpić. Za niezasadny uznano również zarzut braku jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby, że skarżąca stanowi "bufor", który może posługiwać się fakturami od znikających podatników. W piśmie Dyrektora UKS z dnia 13.05.2015r. oraz w uzasadnieniu decyzji wskazano kontrahentów Podatnika, wobec których organ kontroli skarbowej ustalił, że są oni "znikającymi podatnikami".
Co do zarzutu niedokonania ustaleń odnośnie posiadania przez Skarżącą innych aktywów w postaci zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym lub cywilno-prawnym oraz rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że pełnomocnik Spółki nie odpowiedział na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w zakresie posiadanego majątku.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej bezpodstawny był również zarzut nie stwierdzenia w trakcie prowadzonego postępowania, aby spółka dokonywała czynności zbycia majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję, art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej wymienia w sposób przykładowy przesłanki zaistnienia uzasadnionej obawy, że przewidywane zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, o czym świadczy zwrot "w szczególności". Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że poprzez taką sytuację ustawodawca dopuszcza możliwość wystąpienia innych okoliczności, których zaistnienie stanowić będzie obawę w rozumieniu art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej.
A. sp. z o.o., reprezentowana przez adw. W. W., wniosła skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Spółka zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, przez uznanie, że zachodzą przesłanki do dokonania zabezpieczenia na majątku skarżącej;
- art. 235 w zw. z art. 210 § 1 pkt. 6 Ordynacji podatkowej, przez zawarcie w uzasadnieniu faktycznym rozstrzygnięcia błędnych informacji,
- art. 235 w zw. z art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez naruszenie zasady prawdy materialnej,
- art. 235 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych,
- art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, przez przekroczenie terminu do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym.
Skarżąca zarzuciła, że organ podatkowy nie uzasadnił w sposób należyty wystąpienia przesłanek do orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku Spółki należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2014r. do sierpnia 2014r. Wysokość przybliżonego zobowiązania w ogóle nie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Brak jest jakiegokolwiek odniesienia lub dokumentu uzasadniającego przyjęcie, że Skarżąca stanowi "bufor", który może posługiwać się fakturami od znikających podatników a jej rola sprowadza się do utrudniania ewentualnego postępowania i zatarcia powiązań, jakie istnieją pomiędzy znikającymi handlowcami a Spółką wnioskującą o zwrot podatku VAT. Brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na istnienie rzeczywistego związku Skarżącej ze "znikającymi handlowcami. Organ w tym zakresie oparł się na wybiórczych danych powołując się tylko na kilku kontrahentów Skarżącej, którzy będą odpowiadać tezie postawionej przez organ.
Skarżąca zarzuciła również, że organ nie ustalił pełnej sytuacji finansowej spółki, w szczególności aktywów wynikających z zobowiązań cywilno-prawnych i publicznoprawnych, ograniczając czynności wyłącznie do ustalenia, jaki jest kapitał zakładowy spółki oraz czy spółka posiada ruchomości w postaci pojazdów i nieruchomości. Organ pominął w tym zakresie chociażby zeznania świadka J. B., który wskazał, że jako pracownik regularnie otrzymuje wszelkie należności wynikające z umowy o pracę a działalność firmy nie jest pozorna, bowiem na znaczną skalę odbywa się obrót towarem, który w znacznych ilościach jest dystrybuowany.
W ocenie Strony, nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli, polegające na zaniżaniu zobowiązań podatkowych nie są równoznaczne z uzasadnioną obawą, że podatnik nie wykona określonych w następstwie wydanej decyzji zobowiązań. Organ podatkowy nie stwierdził w trakcie prowadzonego postępowania, aby spółka dokonywała czynności zbycia majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż organy podatkowe, wydając decyzje w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oraz nienależnie otrzymanych zwrotów różnicy podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej, regulujących możliwość wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
Przesłanki wydania decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego określa art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, który przewiduje, że zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, (...) jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Jak stanowi art. 33 § 2 Ordynacji podatkowej, zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji: 1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego; 2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego; 3) określającej wysokość zwrotu podatku. Z tej możliwości procesowej skorzystał organ podatkowy w niniejszej sprawie, albowiem postępowanie kontrolne prowadzone w sprawie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do września 2014. zostało wszczęte w dniu 19 stycznia 2015r. i na dzień wydania decyzji I i II instancji w przedmiocie zabezpieczenia nie zostało zakończone.
Spór pomiędzy skarżącą Spółką a organami podatkowymi koncentrował się natomiast wokół zagadnienia, czy w sprawie rzeczywiście wystąpiły przesłanki dające podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.
Skarżąca chcąc wykazać, że takich podstaw nie było argumentowała, że organy nie zebrały wystarczających dowodów wskazujących na uzasadnioną obawę nie wykonania zobowiązań podatkowych przez Spółkę, w tym na pełnienie rolę bufora w obrocie fakturami. Zdaniem Skarżącej organy nie ustaliły również jej pełnej sytuacji finansowej, która mogłaby wskazywać na zasadność wydania decyzji w przedmiocie zabezpieczenia. Nie wykazały, by Spółka dokonywała czynności zbycia majątku, które mogłyby utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Odnosząc się do tak postawionych zarzutów należy wskazać, że konstrukcja przywołanego na wstępie art. 33 § 1 O.p. nie pozostawia wątpliwości, że przesłanka wydania decyzji o zabezpieczeniu tj. uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, powinna być rozumiana szeroko. Przede wszystkim nie można jej ograniczyć do dwóch sytuacji wymienionych w tym przepisie tj. sytuacji, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub gdy dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Ustawodawca nakreślił, co należy rozumieć pod pojęciem uzasadnionej obawy, wymieniając ww. sytuacje w sposób przykładowy, o czym świadczy użycie wyrażenia "w szczególności". Zatem przesłanka uzasadnionej obawy zachodzi również w innych przypadkach, które wskazują na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości. Taka wykładnia art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej nie budzi wątpliwości w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, w którym stawiana jest teza, że w hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, mieszczą się nie tylko czynności polegające na zbywaniu majątku podatnika, ale również wszelkie te jego działania, które mogą skutkować zagrożeniem efektywności przyszłej egzekucji administracyjnej (wyrok WSA w Bydgoszczy z 11.03.2015r. I SA/Bd 62/15, wyrok NSA z 12.06.2015r., II FSK 1195/14, wyrok NSA z 26.02.2015r., I FSK 63/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie wskazywał, by podatnik trwale nie uiszczał wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub by dokonywał czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogłyby utrudnić lub udaremnić egzekucję. Jednak przedstawione przez niego okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o zabezpieczeniu zdaniem Sądu wypełniały przesłankę uzasadnionej obawy nie wykonania zobowiązania podatkowego.
Zarówno organ I instancji, jak i następnie Dyrektor Izby Skarbowej wskazywały na prawdopodobieństwo pełnienia przez Spółkę roli bufora posługującego się fakturami od znikających podatników. W piśmie z dnia 13 marca 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej przedstawił dotychczasowe ustalenia (przyjęte następnie w zaskarżonej decyzji) odnośnie transakcji, jakich dokonywała Skarżąca z innymi kontrahentami. Wynikało z nich, że spółka A. nabywała towary od spółek, które albo nie składały deklaracji podatkowych za okresy, w których wystawiane były faktury zakupowe na rzecz Skarżącej, albo też deklaracje te były zerowe (tak było w odniesieniu do F. sp. z o.o., G., H. sp. z o.o., I.). Nie wykazywanie przez kontrahentów Skarżącej obrotu za miesiące, w których wystawiane były faktury na dostawy towarów do spółki A. wskazuje na nierzetelność tych faktur oraz na to, że nie odzwierciedlają one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W konsekwencji takie faktury nie mogą generować po stronie Skarżącej prawa do odliczenia wykazanego w nich podatku VAT. Ujęcie w rozliczeniach podatkowych faktur niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych i co za tym idzie, mających wpływ na wzrost zobowiązań podatkowych w stosunku do wcześniej deklarowanych może stanowić podstawę do wydania decyzji o zabezpieczeniu. Prowadzenie ksiąg handlowych w sposób nierzetelny uprawdopodabnia (w połączeniu z innymi okolicznościami, o których będzie mowa w dalszej części uzasadnienia), obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Na słuszność tej argumentacji wskazują również inne okoliczności, gdyż organ podatkowy przedstawił cechy działalności Skarżącej wskazujące na jej uczestnictwo w procederze tzw. karuzeli podatkowej. Skarżącą dokonywała przede wszystkim obrotu produktami szybkozbywalnymi – w tym przypadku była to kawa. Na portalach branżowych oferowała je po cenach niższych od oferowanych przez innych hurtowników, co mogłoby wskazywać, że na wcześniejszych etapach obrotu towarem mogło dojść do sprzedaży bez odprowadzenia należnego podatku VAT. Transakcje prowadziła z tzw. znikającymi podatnikami. Jak wyżej wskazano, jej kontrahenci bądź nie składali deklaracji podatkowych w okresach, których dotyczyły faktury wystawiane na rzecz Skarżącej, bądź też w deklaracjach nie wykazywali faktur dostaw towarów, na podstawie których Skarżąca obniżała wysokość podatku należnego. W kilku przypadkach (F. sp. z o.o., H. sp. z o.o., J. sp. z o.o., K. sp. z o.o., L. sp. z o.o., N. sp. z o.o., O. sp. z o.o.) kontrahenci posiadali siedziby w tzw. "wirtualnych biurach".
Nie jest więc uzasadniony zarzut Strony o braku dokumentów wskazujących na to, że Skarżąca stanowi "bufor", który może posługiwać się fakturami od znikających podatników. Przedstawione wyżej okoliczności przeczą temu twierdzeniu Skarżącej.
W ocenie Sądu charakter prowadzonych przez Skarżącą transakcji (charakterystycznych dla tzw. oszustw karuzelowych) w połączeniu z nierzetelnym prowadzeniem ksiąg handlowych wskazują na wystąpienie przesłanki do wydania decyzji o zabezpieczeniu w myśl art.33 § 1 O.p.
W niniejszej sprawie na zasadność wydania zaskarżonej decyzji wskazują również okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej Spółki. Z informacji pozyskanych od Prezydenta Miasta [...], Starosty [...] oraz z Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie dotyczącym rejestru ksiąg wieczystych (na dzień 03.03.2015r.) wynika, że Spółka nie dysponuje prawem własności lub użytkowania wieczystego do jakiejkolwiek nieruchomości. W bilansie, który dotyczył 2013r. nie wykazano w aktywach trwałych żadnej pozycji. Z bilansu tego wynika, że Spółka nie posiada żadnych środków trwałych, które mogłyby być przedmiotem hipoteki lub zastawu skarbowego. Spółka dysponowała jedynie wynajmowanych lokalem o pow. 60 m2. Należy przy tym wskazać, że niezasadny jest zarzut Skarżącej odnośnie braku ustalenia pełnej sytuacji finansowej Spółki, istnienia aktywów wynikających z zobowiązań cywilnoprawnych bądź publicznoprawnych. Organy podatkowe w swych ustaleniach opierały się nie tylko na dokumentacji przedstawionej przez organ kontroli skarbowej, ale również poczyniły własne ustalenia odnośnie majątku Spółki i jej sytuacji finansowej. Dokonały analizy bilansu Spółki, jak również analizy składanych deklaracji VAT- 7 pod kątem ewentualnego nabycia środków trwałych (czego nie stwierdzono). Ze swojej strony Spółka nie przedstawiła zaś jakiejkolwiek dokumentacji, które mogłaby podważyć ustalenia organu. Bez znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek zabezpieczenia zobowiązania byłby dowód z zeznań świadka J. B. na okoliczność otrzymywania wynagrodzenia, czy skali dystrybucji towarów. Dla oceny możliwości czy prawdopodobieństwa wykonania zobowiązania podatkowego istotne jest istnienie realnego majątku Spółki, który spełnienie należności podatkowych mógłby zabezpieczać w toku ewentualnej egzekucji administracyjnej. Kapitał zakładowy w wysokości 6.000zł nie może zaś stanowić zabezpieczenia w spłacie zobowiązań podatkowych. Kwota ta pozostaje w wyraźnej dysproporcji z przybliżoną wysokością zobowiązań podatkowych tj. 8.222.678zł.
Stan majątku Spółki a w zasadzie jego realny brak sprawia, że w tych okolicznościach uzasadnione jest stwierdzenie o prawdopodobieństwie niewykonania zobowiązań podatkowych przez Spółkę.
Reasumując, wysokość przybliżonych zobowiązań podatkowych oraz wartość nienależnie otrzymanych zwrotów różnicy podatku VAT w połączeniu z brakiem nieruchomości oraz innych środków trwałych wskazuje na uzasadnioną obawę, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane. O prawdopodobieństwie niewykonania zobowiązań podatkowych świadczą omówione wcześniej okoliczności wskazujące na uczestnictwo Spółki w karuzeli podatkowej.
Końcowo należy wskazać, że nie jest zasady zarzut Skarżącej, że wysokość zobowiązania podatkowego nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia nie jest postępowaniem wymiarowym, dlatego też w jego ramach nie prowadzi się pełnego postępowania dowodowego. Organ ma za zadanie wyjaśnić, czy zachodzi prawdopodobieństwo nie wykonania zobowiązania podatkowego. Jego wysokość ma być zaś określona w przybliżonej wysokości, co ma walor informacyjny. Decyzja wydana w przedmiocie zabezpieczenia nie kreuje bowiem zobowiązania podatkowego.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut Spółki co do przekroczenia przez organ odwoławczy terminu do załatwienia sprawy, który zgodnie z art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej wynosi 2 miesiące od dnia otrzymania odwołania przez organ II instancji. Dyrektor Izby Skarbowej uczynił jednak zadość obowiązkom nałożonym przez ustawodawcę w razie braku możliwości dochowania terminowi na załatwienie sprawy, określonemu w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 140 § 1 ww. ustawy Dyrektor Izby Skarbowej informował stronę w pismach z dnia 12 maja 2015r. i 12 czerwca 2015r. o nowych terminach zakończenia postępowania. W piśmie z dnia 12 maja 2015r. organ odwoławczy wyjaśniał, że niedochowania pierwotnego terminu do załatwienia sprawy jest spowodowane koniecznością zwrócenia się do innych organów a także samej Spółki o złożenie dodatkowych wyjaśnień. Tym samym organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania w tym zakresie.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło