I SA/Rz 931/14

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-12-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która osiąga dochody netto przekraczające 3100 zł miesięcznie i uiściła wpis od skargi, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochody skarżącego i jego małżonki przekraczające 3100 zł miesięcznie, a także fakt uiszczenia wpisu od skargi, świadczą o możliwości partycypowania w kosztach, nawet w minimalnym zakresie. Obawy dotyczące dodatkowych kosztów sądowych, takich jak opinia biegłego, zostały uznane za nieuzasadnione w kontekście ograniczonych możliwości dowodowych sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. Wskazał na niskie dochody z emerytur (łącznie 3115,51 zł miesięcznie), brak majątku i oszczędności, a także na stopień niepełnosprawności. Mimo to uiścił wpis od skargi w wysokości 315 zł. Sąd ocenił, że dochody skarżącego pozwalają mu na partycypowanie w kosztach postępowania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2014 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku E. K. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2014 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. - postanawia – odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego zawodowego pełnomocnika, w osobie doradcy podatkowego. W związku z tym złożył, na urzędowym formularzu PPF, oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródłem ich wspólnego utrzymania są pobierane przez obydwoje małżonków świadczenia emerytalne, w łącznej wysokości 3 115,51 zł miesięcznie. W złożonym oświadczeniu skarżący stwierdził, że nie dysponuje żadnym majątkiem, nie posiada też jakichkolwiek oszczędności. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną, legitymującą się od 2009 r. orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na konieczność uregulowania zobowiązań wobec urzędu skarbowego nie jest w stanie sfinansować kosztów zainicjowanego postępowania. Skarżący stwierdził także, że wysokość wszystkich wydatków ponoszonych w jego gospodarstwie domowym wynosi ok 3 100 zł. Zwrócił także uwagę, że stan zdrowia nie pozwala mu na samodzielne reprezentowanie swoich interesów w sprawie. Dodatkowo zaznaczył, że obawia się dodatkowych kosztów sądowych, np. kosztów sporządzenia opinii biegłego. Z tego więc względu zdecydował się wystąpić o przyznanie prawa pomocy. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 315 zł, którą to kwotę skarżący uiścił w dniu 13 listopada 2014 r. Zgodnie z treścią wniosku, występując o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego doradcy podatkowego. Mając na uwadze brzmienie art. 245 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.) stwierdzić należy, że jednoczesne wystąpienie o ustanowienie zawodowego pełnomocnika i chociażby częściowe zwolnienie od kosztów sądowych sprawia, że tego typu wniosek należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika, że prawo pomocy w pełnym zakresie zarezerwowane jest wyłącznie dla sytuacji wyjątkowych, w których osoba ubiegająca się o jego przyznanie nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania, chociażby w minimalnym zakresie. Mając na względzie powyższe, jak również treść oświadczenia skarżącego należy stwierdzić, że w jego przypadku brak jest podstaw do przyjęcia, że nie jest on w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego przez siebie postępowania chciałby w minimalnym zakresie. Ocena taka wynika przede wszystkim z tego, że wraz z małżonką osiąga on dochody netto przekraczające miesięcznie 3 100 zł, która to kwota wielokrotnie przekracza wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie, a który to wpis skarżący uiścił. Co prawda skarżący zaznaczył, że suma jego miesięcznych wydatków przekracza kwotę 3 100 zł, jednakże jego twierdzenia w tym zakresie są gołosłowne, w związku z tym trudno bezkrytycznie uznać je za wiarygodne. Skarżący bowiem, zgodnie ze swoim oświadczeniem, przeznaczający niemalże całość swoich dochodów na bieżące wydatki, opłacił w całości wpis od skargi w niniejszej sprawie, tak więc zasadnym jest stwierdzenie, jego dochody w rzeczywistości umożliwiają mu finansowanie tego rodzaju wydatków. Występując o przyznanie prawa pomocy skarżący nadmienił, że czyni to między innymi dlatego, że obawia się dodatkowych kosztów sądowych, zwłaszcza kosztów zasięgnięcia opinii biegłego. W tym miejscu należy więc wyjaśnić, że sąd administracyjny uprawiony jest jedynie do przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów, tak więc obawy skarżącego co do konieczności pokrywania kosztów przeprowadzenia tego typu dowodów są nieuzasadnione. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy badać należy sytuację rodzinną i materialną wnioskodawcy, a także potencjalną wysokość kosztów postępowania. Jednym z czynników wpływających na ogólną sumę tych potencjalnych kosztów jest wysokość wpisu od skargi. W niniejszej sprawie wpis ten wynosi 315 zł, nie jest więc wygórowany. Jego wysokość odpowiada bowiem ok. 10 % kwoty dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, tak więc mając na uwadze, że wszelkie koszty sądowe w sprawie rozłożone są w czasie (skarżący nie jest zobligowany do ich jednorazowego uiszczenia), uprawnionym jest stwierdzenie, że skarżący będzie w stanie je ponieść, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego małżonkę dochodów, wynosząca ponad 3 000 zł netto miesięcznie, pozwala mu też na skorzystanie z usług zawodowego pełnomocnika. W tej więc sytuacji brak jest podstaw do przyznania mu prawa pomocy chociażby w zakresie częściowym. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło