I SA/Rz 931/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-01-07
Skład orzekający: Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której łączny dochód gospodarstwa domowego przekracza 3000 zł miesięcznie, może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której łączny dochód gospodarstwa domowego przekracza 3000 zł miesięcznie, nie może zostać uznana za niezdolną do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, nawet jeśli deklaruje wysokie wydatki. Instytucja prawa pomocy służy zabezpieczeniu podstawowych potrzeb bytowych, a nie utrzymaniu określonego standardu życia. Konieczność partycypowania w kosztach postępowania sądowego może wymagać poczynienia oszczędności, które nie uszczuplą środków koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, że jego stan zdrowia uniemożliwia mu samodzielną reprezentację, a jego dochody z żoną (łącznie 3115,51 zł netto miesięcznie) są w całości pochłaniane przez wydatki bytowe. Skarżący opłacił wpis od skargi. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2015 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) sierpnia 2014 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r., w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego postanawia oddalić wniosek.
Skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego doradcy podatkowego. Składając oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która podobnie jak on utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego. Łączna wysokość miesięcznych dochodów małżonków wynosi 3 115,51 zł netto.
Oprócz tego skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani dodatkowych źródeł dochodu.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podkreślił, że jego stan zdrowia nie pozwala mu na samodzielne reprezentowanie swoich interesów w sprawie. Nadmienił również, że obawia się dodatkowych kosztów sądowych, np. kosztów sporządzenia opinii biegłego. Z tego więc względu zdecydował się wystąpić o przyznanie prawa pomocy.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący zaznaczył, że podtrzymuje swoje wcześniejsze twierdzenia odnośnie wysokości wydatków w jego gospodarstwie domowym (łączna ich suma wynosi 3 100 zł). Przedłożył także oświadczenie o swojej sytuacji finansowej, składane organom skarbowym, w treści którego przedmiotowe wydatki obejmują następujące pozycje: wydatki mieszkaniowe – 1 100 zł, ubezpieczenie samochodu 200 zł, wydatki na ochronę zdrowia 250 zł, wyżywienie – 1 100 zł, inne wydatki (środki czystości, odzież) – 450 zł.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 315 zł, którą to kwotę skarżący uiścił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Uzyskanie więc wsparcia w takim zakresie przysługiwać będzie osobom żyjącym w ubóstwie, tj. takim, które nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb bytowych lub mogą to uczynić jedynie w minimalnym zakresie. Nie można jednak tego powiedzieć o skarżącym, w którego gospodarstwie domowym łączy dochód przekracza kwotę 3 000 zł. Środki te bez wątpienia pozwalając na zaspokojenie wszystkich niezbędnych potrzeb bytowych, a także poczynienie pewnych oszczędności.
Uzasadniając wniosek o prawo pomocy skarżący zaznaczył, że całość jego dochodów oraz dochodów jego małżonki pochłaniają wydatki bytowe, których wysokość wynosi około 3 100 zł. Wykaz przedmiotowych wydatków przedłożył wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego. Analizując strukturę tych wydatków stwierdzić należy, że została ona przedstawiona w sposób dość ogólnikowy, gdyż za wyjątkiem wydatków mieszkaniowych, odnośnie których wyszczególniono wszystkie ich składniki, w przypadku pozostałych wydatków nie wskazano szczegółowego przeznaczenia wydatkowanych na nie środków. Chodzi tu o takie pozycje jak: inne wydatki, wydatki na ochronę zdrowia. Niezależnie jednak od powyższego w tym miejscu należy podkreślić, że ani konkretny rodzaj wydatków, ani też ich wielkość nie może z góry przesądzać o zasadności przyznania stronie prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy służy bowiem zabezpieczeniu stronie środków na pokrycie podstawowych i niezbędnych potrzeb bytowych, a nie utrzymaniu jej określonego standardu życia. Konieczność partycypowania w kosztach postępowania sądowego z reguły wymagać będzie poczynienia pewnych oszczędności i jeżeli ich zakres nie uszczupli środków koniecznego utrzymania strony bądź jej domowników, przyznanie prawa pomocy będzie nieuzasadnione. W niniejszej sprawie skarżący opłacił wpis od skargi, co świadczy o tym że wydatki bytowe, wbrew jego twierdzeniom, nie pochłaniają całości jego dochodów, w związku z tym nie wymaga on wsparcia ze środków publicznych.
W związku z powyższym, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy chociażby w zakresie częściowym. Z tego więc względu Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., oddalił jego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło