I SA/Rz 931/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-18
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a., ponieważ zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a. strona skarżąca w takich sprawach jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wniosek o ustanowienie adwokata, jako część wniosku o przyznanie prawa pomocy, podlega rozpoznaniu merytorycznemu, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W trakcie postępowania skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, argumentując trudną sytuacją materialną i zdrowotną swoją oraz żony. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
I. przyznać prawo pomocy i ustanowić dla skarżącego adwokata; II. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od maja 2009 r. do kwietnia 2011r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od czerwca 2010 r. do marca 2011 r., Fundusz Pracy za okres od maja 2009 r. do kwietnia 2011r. i czerwiec 2011r. postanawia I. przyznać prawo pomocy i ustanowić dla skarżącego adwokata II. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Sygn. I SA/Rz 931/15
U Z A S A D N I E N I E
W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. I SA/Rz 931/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.W. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata argumentując, że zarówno on jaki i żona poważnie chorują. W związku z własną chorobą skarżący stracił zlecenia i nie prowadzi działalności gospodarczej. Do 30 marca 2016 pozostaje na zasiłku dla bezrobotnych, zaś żona straciła pracę z powodu likwidacji zakładu pracy. Jako majątek skarżący zadeklarował dom o pow. 146 m², w którym mieszkają trzy rodziny, nieruchomość rolną o pow. ok. 1,7 ha. Skarżący wyjaśnił, że pobiera tzw. dopłaty w kwocie 400 zł rocznie, a ponadto jest właścicielem 16-letniego samochodu osobowego o wartości ok. 4-5 tys. zł, spłaca kredyt hipoteczny. Skarżący wskazał we wniosku, że posiada 2 kredyty, wysokość ich spłaty w miesiącu wynosi 621 zł, wydatki związane z utrzymaniem domu określił na kwotę 600 zł, koszty leczenia 450 zł, inne koszty związane z ubezpieczeniem domu, samochodu-280 zł. Skarżący podał, że otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 670 zł, a na chwilę złożenia wniosku jego żona pozostaje na zasiłku chorobowym, którego kwota była mu na tę chwilę nieznana (nie otrzymała jeszcze wypłaty zasiłku)
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Na mocy przepisu szczególnego, tj. art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Aktem z tego zakresu jest zaskarżona decyzja, zatem rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne i na mocy przepisu art. 249a P.p.s.a. podlega umorzeniu w tej części. Dodać należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych dokonane na mocy powołanego wyżej przepisu oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, którymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.), jak i ponoszenia wydatków. Wniosek skarżącego dotyczyć zatem może ustanowienia adwokata i jest częściowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z mocy art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W oparciu o dane zawarte we wniosku i aktach sprawy dotyczącej przyznania ulgi podatkowej (umorzenia), a zatem również obrazujących sytuację strony skarżącej, istnieje podstawa do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Skarżący podał, że pobiera zasiłek dla bezrobotnych, jego żona będzie otrzymywać zasiłek chorobowy, zatem skarżący posiada ograniczone środki pieniężne, które co najwyżej zaspokajają podstawowe i najpilniejsze potrzeby życiowe. Udokumentowany w aktach sprawy został również stan zdrowia żony skarżącego. W konkluzji należało uznać, że wysokość dochodów, całokształt sytuacji majątkowej i życiowej kwalifikuje skarżącego jako osobę, której przysługuje prawo pomocy, i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło