I SA/Rz 932/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 października 2012r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 500 (słownie: pięćset) złotych II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sygn. I SA/Rz 932/12 U Z A S A D N I E N I E B.K. (dalej: skarżąca) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o zwolnienie w tej sprawie od kosztów sądowych w całości lub alternatywnie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł, równocześnie uiszczając tę sumę jako możliwą do poniesienia, bez uszczerbku dla innych niezbędnych wydatków. Jako argumenty mające świadczyć za zwolnieniem skarżący powołała niskie dochody domowników, podając, że świadczenie emerytalne męża wynosi 1.178,31 zł, jej zaś 779,41 zł, a córka pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym zarabia 1.111,86 zł (wszystkie dochody to kwoty netto), przy czym praktycznie wszystkie środki przeznacza na własne potrzeby, w tym przede wszystkim na pokrycie kosztów dojazdu do pracy. Skarżąca oświadczyła również, że na koszty związane z utrzymaniem składają się opłaty za telefon (40 zł), energię elektryczną (90 zł), gaz (50 zł), podatek (339 zł rocznie), kanalizację (271,77 zł rocznie), wyżywienie (ok. 300-400 zł od osoby), lekarstwa (ok. 150 zł) oraz koszty opału w wysokości ok. 3.000 zł. Niewielki dodatkowy dochód przynosi rodzinie prowadzona pasieka, ale pomimo tego nie jest ona w stanie uiścić w całości kosztów sądowych należnych w sprawie, dodając, że taki sam obowiązek ciąży na jej mężu, co daje łączny wydatek (na obecnym etapie sprawy) w kwocie 3.000 zł (wpisy od skarg). Jako majątek skarżąca zadeklarowała dom o powierzchni ok. 120 m² i nieruchomość rolną 0,70 ha. Do wniosku dołączyła kserokopie paragonów za zakupy leków, faktur dotyczących opłat za ścieki, gaz i energię elektryczną oraz dokumentację związaną z doznanym przez mężą urazem (stłuczenie i złamanie żeber). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz.270) dalej zwanej P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżąca – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Powołane powyżej przepisy są odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia stronie skarżącej i jej rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Dodać należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. Żądanie skarżącej częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, którego różne warianty dopuszczalnych rozstrzygnięć w tej materii opisuje art. 245 § 3 i 4 P.p.s.a., znajduje na podstawie wniosku i załączników, uzasadnienie w części ponad kwotę 500 zł, a nie jak oczekuje skarżąca ponad 100 zł, które uiściła. Takie możliwości wynikają z przedstawionych kalkulacji, w których należało uwzględnić także partycypowanie córki w wydatkach gospodarstwa domowego – na co wskazano we wniosku, dodatkowe dochody z pasieki oraz konieczność poniesienia kosztów sądowych związanych ze skargą męża. Na marginesie sprawy dodać należy, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt (...), zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia zgłosi wniosek o przyznanie należnych kosztów (art. 200 i art. 210 § 1 P.p.s.a.), przy czym postępowanie z zakresu prawa pomocy w żadnym razie nie odnosi się do zasadności zarzutów skargi, a jedynie do przesłanek instytucji prawa pomocy. Konkludując, ciężar poniesienia kosztów sądowych w wysokości 500 zł nie wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącej i jej rodziny, a zakres zwolnienia jest adekwatny do jej sytuacji materialnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.