I SA/Rz 933/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi "A" spółka z o.o. w likwidacji z siedzibą w M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. -postanawia- odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 933/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę "A" spółka z o.o. w likwidacji podpisaną przez likwidatora L. S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. Wyrok zapadł na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r., o terminie której prawidłowo zawiadomiona została skarżąca spółka. Na rozprawie za skarżącą spółkę zgłosił się S. S., który przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu przez likwidatora spółki L. S.. Sąd odmówił dopuszczenia do udziału .w postępowaniu w charakterze pełnomocnika S. S.. Pismem z dnia 11 czerwca 2015 r. (nadanym 12 czerwca 2015 r. w urzędzie pocztowym) strona skarżąca reprezentowana przez likwidatora L.S. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał, że z uwagi na pilne sprawy rodzinne nie mógł w dniu 2 czerwca 2015 r. brać udziału w postepowaniu przed sądem. Z tego względu do udziału w postępowaniu został ustanowiony pełnomocnik S. S. - były członek zarządu skarżącej spółki, który także posiadał status uczestnika w rozumieniu przepisu art. 33 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej w skrócie: p.p.s.a.). Pełnomocnik ten nie został jednak dopuszczony przez sąd do udziału w postępowaniu. W konsekwencji strona skarżąca działająca bez profesjonalnego pełnomocnika nie została pouczona o "warunkach odwołania oraz żądania uzasadnienia". Do uchybienia terminowi doszło zatem bez winy likwidatora skarżącej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie należało odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 czerwca 2015 r. o sygn. akt I SA/Rz 933/14 i doręczenia tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 3) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu zakwestionować należy uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, argumentacja podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z treści art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oznacza to, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Należy w związku z tym wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Należy podzielić również pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04, niepubl.). Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, przez co rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu opiera na argumentacji, że sąd na rozprawie "nie pouczył o warunkach odwołania oraz żądania uzasadnienia". W ocenie Sądu powyższe twierdzenie nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odnosząc się do argumentu strony skarżącej o braku pouczenia, wskazać należy, że spółka została w zawiadomieniu o terminie rozprawy pouczona o możliwości ubiegania się o uzasadnienie wyroku w przypadku oddalenia skargi. Zauważyć należy, że skarżąca, w zawiadomieniu o rozprawie w sposób prawidłowy została pouczona nie tylko o terminie rozprawy, ale również o przysługujących jej uprawnieniach procesowych, jak i obowiązkach związanych z koniecznością złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę. Wskazać przy tym należy, że w punkcie 3 pouczeń wskazane zostało, że ogłoszenie wyroku oddalającego skargę wyznacza początek biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia. Była to zatem informacja, którą można było dostrzec na pierwszy rzut oka, a do tego sprecyzowana w sposób jasny, czytelny i nie mogący budzić wątpliwości co do tego, jakie skutki procesowe wiążą się z wydaniem wyroku oddalającego skargę. Wymaga tutaj podkreślenia, że zawiadomienie o terminie rozprawy zostało odebrane osobiście przez likwidatora spółki – L.S.. Powyżej wskazane i omówione pouczenie wypełnia nałożony dyspozycją art. 6 p.p.s.a, obowiązek udzielania przez sąd stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych i pouczania ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. W świetle powyższego, rzeczą skarżącej należycie dbającej o własne sprawy było dowiedzenie się po terminie rozprawy, choćby telefonicznie, czy rozprawa, o której strona została powiadomiona odbyła się oraz, czy i ewentualnie jakie zapadło na niej rozstrzygnięcie. Podjęcie choćby tej prostej czynności pozwoliłoby skarżącej na otrzymanie stosownych informacji i dokonanie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do uzyskania uzasadnienia wydanego wyroku. Likwidator spółki nie powołał się na żadne okoliczności wyłączające możliwość telefonicznego skontaktowania się z sądem. Brak takiego działania należy natomiast traktować jako brak należytej staranności w dbałości o własne sprawy, czy też sprawy reprezentowanej przez niego spółki. W konsekwencji uznać należało, że autor wniosku nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ponadto należy wskazać, że likwidator w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podał, że na rozprawie, która odbyła się w dniu 2 czerwca 2015 r., na której zapadł przedmiotowy wyrok, był obecny S.S . który nie został dopuszczony do sprawy w charakterze pełnomocnika. Można zatem przypuszczać, że likwidator znał treść zapadłego w sprawie wyroku. Same zaś okoliczności związane z niedopuszczeniem do udziału w postępowaniu S. S. powinny tym bardziej zmotywować likwidatora spółki do podjęcia określonego rodzaju działań o których była wyżej mowa, które umożliwiłyby złożenie stosownego wniosku w terminie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.