I SA/Rz 936/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JP – syndyka masy upadłości U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi JP – syndyka masy upadłości U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2018 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy JP - syndyk masy upadłości U., wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w skardze, że chodzi o opłaty sądowe. W myśl zatem art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", w przypadku osoby prawnej powinien wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W złożonych oświadczeniach (skarga, formularz) podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem upadłej Spółki/Syndyka toczy się przed organami administracji skarbowej wiele postępowań. Doręczono mu już około 700 decyzji I instancji dotyczących należności celno-podatkowych, a w maju i czerwcu br. około 150 decyzji organu odwoławczego. Od maja wniósł już około 300 skarg. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1.000 zgłoszeń celnych Spółki, co determinuje możliwość wydania około 2.000 decyzji. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się jednorazowo od 100 do przeszło 1.000 zł; łącznie mogą wynieść kilkaset tysięcy złotych. Każda łączy się również z koniecznością uregulowania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W sprawach, w których tut. Sąd wydał już wyroki wnoszone będą skargi kasacyjne, które także wiązać się będą z opłatami. Obowiązek pokrycia wszystkich możliwych opłat może więc zniweczyć cele postępowania upadłościowego. Stan rachunku bankowego wynosi około 2.800.000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, a stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa. Analiza wniosku pod kątem przesłanki nie pozwoliła na jego uwzględnienie, a ponadto wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 października 2018 r. Niemniej, z urzędu należy zauważyć, że część żądanych informacji i dokumentów została przedłożona do akt sprawy I SA/Rz 748/18, choć nie w pełni są to dokumenty spełniające wymóg aktualności. Z przedłożonego sprawozdania finansowego za okres od 31 stycznia do 30 kwietnia 2018 r. wynika m.in., że w tym czasie na obsługę prawną wydatkowano z masy upadłości przeszło 40.000 zł, a na koszty sądowe przed tut. Sądem 8.717 zł. W okresie objętym sprawozdaniem odnotowano wpływy na przeszło 2.400.000 zł, a koszty wyniosły niespełna 80.000 zł. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego w [....]S.A. nr [.] wynikało, że saldo na dzień 26 września 2018 r. wynosiło 45.861,69 zł oraz 2.150.000 zł tytułem lokat z datami zapadalności przypadającymi w październiku. Wartość przedmiotu zaskarżenia Przewodniczący Wydziału I określił na 76.728 zł. Wpis od skargi wyniesie 1.535 zł, a ewentualny od skargi kasacyjnej połowę tej kwoty. Wydatki takie znajdują w całości pokrycie w zadeklarowanych środkach pieniężnych, tj. kwocie 2.800.000 zł (według stanu na dzień 9.08.2018 r.), przy czym różnicy przeszło 600.000 zł z okresu dwóch miesięcy (od wypełnienia formularza do daty wydruku wyciągu z rachunku bankowego) nie wydatkowano wyłącznie na koszty postępowań zawisłych przed tut. Sądem. Syndyk nadal dysponuje więc środkami, z których ma możliwość pokrycia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla prowadzonego postępowania upadłościowego, także przy uwzględnieniu konieczności pokrywania innych jeszcze wydatków. Biorąc natomiast pod uwagę, że jedynym kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest aktualny stan finansowy wnioskodawcy i jego zdolności płatnicze (kryterium finansowe, por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2015 r. I GZ 877/17, opubl. na stronie internetowej "http://orzeczenia.nsa.gov.pl") uznać należało, że Syndyk posiada możliwość zadośćuczynienia wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim, także przy kumulacji opłat z innych spraw. Zdolność zabezpieczenia środków na ten cel należy ocenić jako realną, choćby suma opłat dotyczących decyzji doręczonych mu w maju i czerwcu br. miała wynosić, jak podano we wniosku, około 15.000 zł. Z analizy wniosków Syndyka o prawo pomocy zgłoszonych w sprawach sądowoadministracyjnych oznaczonych sygnaturami z 2018 r. ("/18") wynika, że suma należnych wpisów od skarg, które wpłynęły do tut. Sądu w tym roku i zostały rozstrzygnięte w trybie prawa pomocy do dnia rozpoznania niniejszego wniosku, wyniosła niespełna 61.000 zł, przy czym poszczególne płatności rozłożone były w relatywnie długim okresie niemal 10 miesięcy. Wydatki te stanowią zaś część kosztów postępowania upadłościowego, o których mowa w art. 230 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344), a zatem wymagają traktowania na równi z innymi podobnymi wydatkami mieszczącymi się w dyspozycji tych przepisów, jak chociażby na obsługę prawną i wynagrodzenie syndyka. W myśl zaś art. 343 ust. 1 Prawa upadłościowego, podlegają one zaspokojeniu w pierwszej kolejności, a inne należności – jak stanowi art. 344 ust. 1 cyt. ustawy – dopiero po zaspokojeniu w całości kosztów postępowania. Opisany stan zasobów masy upadłości stanowi zaprzeczenie przesłanek prawa pomocy określonych w art. 246 § 2 pkt 2 Ppsa. To może być bowiem przyznane tylko podmiotowi, który rzeczywiście nie ma środków i zdolności płatniczych, aby sfinansować swój udział w sprawie, przez co miałby ograniczony dostęp do sądu. Nie przedstawiono natomiast dowodów na istnienie aktualnych zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę wniosku, a więc że wyczerpują one środki masy upadłości w znacznej części i mogą doprowadzić do ekonomicznej niedopuszczalności postępowania upadłościowego, o której mowa w art. 361 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego. Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.