I SA/Rz 943/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K.F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] ZUS stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek. Z akt sprawy wynika, że dnia 21 kwietnia 2020 r. skarżący złożył do ZUS wniosek o zwolnienie go z obowiązku opłacenia należności za okres od marca do maja 2020 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. ZUS odmówił prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. Pismem z dnia 28 lipca 2020r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji. Zaskarżoną decyzją - powołując się na art. 134 k.p.a., nakazujący organowi odwoławczemu orzekać o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia oraz art. 83b ust. 1 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020r. poz. 266 ze zm.) stanowiący, że jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję - organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 2020 r., została stronie doręczona dnia 8 czerwca 2020 r., zatem 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał dnia 22 czerwca 2020 r. Natomiast pismo w tej sprawie, datowane na dzień 28 lipca 2020 r. wpłynęło do organu tego samego dnia tj. po upływie 14 dnia od dnia otrzymania decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. Zdaniem organu wynika z tego, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jednocześnie nie złożyła wniosku o jego przywrócenie. W skardze na to rozstrzygnięcie skarżący nie sformułował przeciw decyzji konkretnych zarzutów, nie ustosunkował się też do kwestii uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż zostały w niej podniesione. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenia ma art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) - dalej ustawa COVID. Wskazane przepisy nakazują, by w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, organ administracji publicznej zawiadomił stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powołane przepisy weszły w życie dnia 16 grudnia 2020 r., lecz obejmują zdarzenia, które miały miejsce "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii ogłoszono od 20 marca 2020 r. (§ 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz. U. poz. 491). Zdaniem Sądu, celem ustawy COVID było umożliwienie przedsiębiorcom przetrwania trudnego czasu pandemii i związanych z nią ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. W tym czasie wielu przedsiębiorców znalazło się w sytuacji dla nich nowej, wymagającej zadbania o zaspokojenie środków podstawowej egzystencji, ale również dopełnienia formalności dotychczas im nieznanych, wprowadzonych nowymi regulacjami prawnymi, z których uprzednio i nie korzystali. Regulacje art.15zzzzzn2 ustawy COVID miały zaś niewątpliwie na celu pomoc stronom w usuwaniu niekorzystnych dla nich skutków ograniczeń w funkcjonowaniu instytucji publicznych i utrudnień wynikających z tego dla stron. Tytułem przykładu można wskazać notoryjnie znany system wnoszenia podań do instytucji publicznych poprzez umieszczenie ich we wrzutni i bez potwierdzenia faktu ich złożenia. W tych okolicznościach szczególne znaczenie ma także wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwania nad tym, by osoby uczestniczące w tym postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2001 r. sygn. akt V SA 44/01, LEX nr 50158, teza pierwsza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2087/95, LEX nr 30816). Oznacza to, że obowiązek poinformowania strony o uchybieniu terminu i umożliwienia jej złożenia wniosku o jego przywrócenie wynika nie tylko z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, ale także z art. 9 k.p,a. Obowiązków tych organ nie zrealizował. Uwzględniając powyższe regulacje w ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie miał na względzie obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu i wyznaczenia jej terminu 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie. Natomiast co do zasadności przywrócenia Sąd się nie wypowiada, gdyż byłoby to przedwczesne na tym etapie sprawy. Z uwagi na powyższe, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 9 k.p.a. formułującego jedną z zasad postępowania administracyjnego oraz - art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, odnoszących się do toku postępowania przed organem administracji publicznej, które miały wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.