I SA/Rz 947/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-01-17
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Grzegorz Panek, Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych po terminie, a następnie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oraz postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych po terminie, ponieważ uchybienie terminu powoduje bezskuteczność czynności procesowej. Skarga na czynność egzekucyjną nie podlega badaniu merytorycznemu w zakresie zasadności obowiązku, a jedynie prawidłowości formalnej dokonanej czynności. W związku z tym, zaskarżone postanowienia nie naruszały prawa.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej dotyczącej abonamentu RTV po upływie ustawowego terminu. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z powodu uchybienia terminu. Skarżący wniósł również skargę na czynność egzekucyjną – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia organu egzekucyjnego. Skarżący zaskarżył te postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając nieuwzględnienie braku podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2017 r. spraw ze skarg M. Ł. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016 r. - nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania egzekucyjnego, - nr [...] w przedmiocie czynność egzekucyjna, oddala skargi.
Zaskarżonymi postanowieniami z dnia [...] września 2016r., nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażaleń Zobowiązanego M.Ł. (zwanego dalej Skarżącym) na postanowienia organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Wierzyciela - Pocztę Polską S.A. oraz znak: [...]w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie zawiadomienia z dnia [...] maja 2016r. nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia.
Z uzasadnień zaskarżonych postanowień oraz akt spraw, wynika że organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Zobowiązanego – MŁ. na podstawie wystawionego przez Wierzyciela - Pocztę Polską S.A. opisanego wyżej tytułu wykonawczego.
Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...]organ dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego, a także wystosował do skarżącego zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, które zostało doręczone dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 25 maja 2016r., wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie wniesienia ewentualnych zarzutów.
W odpowiedzi na zawiadomienie bank poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego na rzecz zobowiązanego.
Pismem z dnia 1 czerwca 2016 r. nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 skarżący 2016 r. skarżący wniósł do niósł do organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wskazując na przesłanki z art. 33§1 pkt 1 oraz pkt. 7 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U z 2016 r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej p.e.a., zarzucając brak istnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV, z uwagi na nieposiadanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, nieprzeprowadzanie prze organy kontroli posiadania stosownych odbiorników, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, a także fakt zamieszkiwania z osobą powyżej lat 75, zwolnioną od obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia przez Zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącemu w dniu 25 maja 2016r., wobec czego termin do wniesienia zarzutów w sprawie upłynął z dniem 1 czerwca 2016 r. Zarzuty zatem wniesione zostały z uchybieniem terminu - w dniu 2 czerwca 2016 r.
Równocześnie skarżący wniósł do organu egzekucyjnego skargę na czynności egzekucyjne - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na podstawie zawiadomienia z dnia [...].05.2016 r., nr [...], powołując w uzasadnieniu argumenty jak w zarzutach z dnia 1.06.2016 r. W ocenie skarżącego dokonane zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest "co najmniej przedwczesne", ponieważ w pierwszej kolejności konieczne jest rozstrzygnięcie zasadności zgłoszonych zarzutów. W treści skargi na czynności egzekucyjne wniósł również o uchylenie "zaskarżonej decyzji" i umorzenie egzekucji z uwagi na nieistnienie obowiązku zapłaty abonamentu radiowo-telewizyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. oddalił skargę Zobowiązanego na czynność stwierdzając, że czynność egzekucyjna dokonana przedmiotowym zawiadomieniem spełnia wymogi przewidziane w obowiązujących przepisach prawa.
W zażaleniach na powyższe postanowienia skarżący, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ewentualnie o umorzenie postępowania w zakresie egzekucji opłat abonamentowych, zarzucił organowi, nieuwzględnienie braku podstaw do wystawienia ww. tytułu wykonawczego, a w konsekwencji brak podstaw do wszczynania i prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że w okresie którego dotyczy wystawiony tytuł egzekucyjny, nie posiadał odbiornika radiofonicznego ani telewizyjnego, która to kwestia nie została zweryfikowana w trybie przewidzianym dla kontroli posiadania niezarejestrowanego odbiornika.
Ponadto przed wszczęciem egzekucji nie otrzymał upomnienia do dobrowolnego wykonania rzekomo ciążącego na nim obowiązku. Podkreślił również, że współzamieszkuje z osobą zwolnioną z opłacania abonamentu z uwagi na wiek. Powołując się na rozporządzenie ministra transportu z 25 września 2007r., przewidującego obowiązek nadania każdemu odbiornikowi numeru identyfikacyjnego, skarżący wywiódł, że zaniedbanie przez Pocztę Polską nadania owego numeru uniemożliwia żądanie zapłaty abonamentu a co za tym idzie również jego egzekucję.
Dyrektor Izby Skarbowej, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienia zauważył, że w art. 27 § 1 pkt 9 p.e.a. dla skutecznego złożenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, przewidziany został termin 7 dni liczony od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Termin ten należy do kategorii terminów zawitych, a więc takich, których niezachowanie powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe i każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie stanowi jego uchybienie.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie termin ten został ewidentnie uchybiony – organ egzekucyjny nie mógł nadać biegu wniesionym zarzutom ale obowiązany był odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) – zwanej dalej K.P.A. stanowiącego, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 tej ustawy tj. żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ zaznaczy, że warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów, jest ich wniesienie z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 p.e.a.
Utrzymując w mocy opisane na wstępie postanowienie w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na przepis art. 54 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U z 2016 r., poz. 599 ze zm.) - zwanej dalej p.e.a., podkreślił iż w ramach przysługującej zobowiązanemu skargi na czynności egzekucyjne, może on wnosić wyłącznie zarzuty o charakterze formalnym, odnoszące się do kwestii prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Badając zaskarżoną czynność polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, nie stwierdził naruszenia przepisów prawa.
Uzasadniając swoją decyzję podkreślił, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a p.e.a., podstawę zastosowania którego stanowił tytuł wykonawczy z dnia [...].02.2016 r., nr [...] wystawiony przez Wierzyciela - Pocztę Polską S.A., którego odpis doręczono Zobowiązanemu w dniu 25.05.2016 r. Zastosowano prawidłowy tryb postępowania - Zajęcia wierzytelności organ dokonał zgodnie z art. 80 § 1 i 3 p.e.a., poprzez przesłanie do Banku zawiadomienia z dnia 18.05.2016 r., nr [...] o zajęciu wierzytelności pieniężnej Zobowiązanego z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego do wysokości egzekwowanej należności wraz odsetkami i z kosztami egzekucyjnymi. O dokonanym zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego powiadomiono Zobowiązanego, przesyłając mu odpis zawiadomienia o zajęciu skierowany do Banku. Do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17.12.2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310). Zawiadomienie zostało podpisane przez osobę działającą z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. i zawierało wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 67 § 2 p.e.a.. Dodatkowo zawiadomienie zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi, z którego to Z uprawnienia Zobowiązany skorzystał.
Odnosząc się do zarzutów awartych w zażaleniu organ podkreślił, że podniesione przez Zobowiązanego okoliczności dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, nie podlegają rozpoznaniu w ramach skargi na czynności egzekucyjne. W tym trybie nie podlegają bowiem rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego.
Podkreślił, że rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.08.2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13). Środki ochrony prawnej przewidziane ustawą, nie mogą być powielane tj. nie jest możliwe aby konkretny zarzut mógł być rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej, poszczególne środki nie mogą tez być stosowane zamiennie.
Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej, znał postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. za prawidłowe.
W skargach na powyższe postanowienia, wnosząc o jego uchylenie w całości, skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu nieuwzględnienie braku podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji brak podstaw do wszczęcia i prowadzenia egzekucji. W uzasadnieniu podał, że w okresie którego dotyczy wystawiony tytuł egzekucyjny, nie posiadał odbiornika radiofonicznego ani telewizyjnego, która to kwestia nie została zweryfikowana w trybie przewidzianym dla kontroli posiadania niezarejestrowanego odbiornika. Skarżący przed wszczęciem wobec niego egzekucji nie otrzymał też stosownego upomnienia. Powołując się na rozporządzenie ministra transportu z 25 września 2007r., przewidującego obowiązek nadania każdemu odbiornikowi numeru identyfikacyjnego, skarżący wywiódł, że zaniedbanie przez Pocztę Polską nadania owego numeru uniemożliwia żądanie zapłaty abonamentu a co za tym idzie również jego egzekucję.
W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
Skargi wniesione w przedmiotowej sprawie nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienia, wbrew zarzutom skarg, nie zawierają wad wymagających ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów egzekucyjnych wniesionych po terminie, które z uwagi na to uchybienie jest jedynie rozstrzygnięciem o charakterze formalnym (o odmowie wszczęcia postępowania), nie zaś jak oczekuje tego skarżący – merytorycznym (co do faktycznej zasadności podniesionych zarzutów).
Skarżący zdaje się nie dostrzegać, o czym świadczy treść skargi, że kluczowym problemem w sprawie nie jest fakt nieuwzględnienia merytorycznych, zarzutów jakie skarżący podnosi w stosunku do prowadzonej wobec niego egzekucji abonamentu tj. nieprzyznanie racji skarżącemu. Problem polega na tym, że organ nie jest upoważniony do badania zasadności tychże zarzutów - właśnie z powodu złożenia ich po terminie przewidzianym ustawą. To samo dotyczy sądu kontrolującego prawidłowość postępowania organu.
Jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, w art. 27 § 1 pkt 9 p.e.a. dla skutecznego złożenia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej, przewidziany został 7 – dniowy termin. Niezachowanie tego terminu powoduje dla strony niekorzystne skutki procesowe, a każde, choćby nieznaczne jego przekroczenie, stanowi jego uchybienie.
W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że argumenty podniesione przez skarżącego nie podlegają badaniu gdyż zarzuty, przewidziane przez ustawodawcę jako środek obrony przed niezasadną egzekucją, nie zostały złożone prawidłowo – co oznacza, że nie zostały wniesione skutecznie.
Obecne postępowanie zmierza jedynie do wykazania czy organ miał podstawy do stwierdzenia, że zarzuty wniesione zostały po terminie i słusznie wydał rozstrzygnięcie o odmowie wszczęcia stosowanego postępowania.
W ocenie Sądu w sprawie znajdują zastosowanie przede wszystkim przepisy art. 27 § 1 pkt 9, art. 32 p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy te zostały w sposób prawidłowy zastosowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie.
Zgodnie z wymienionym art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z powołanym art. 32 tejże ustawy, organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
Ustawa określa więc siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów, liczony od dnia doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego. Termin ten uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone w siedzibie organu bądź też nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego - inne przewidziane ustawą tryby nadania przesyłki nie mają w sprawie znaczenia.
Jak wynika z akt sprawy, odpis tytułu wykonawczego został doręczony dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 25 maja 2016r., wobec czego siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów, liczony od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu wskazanego tytułu wykonawczego upłynął zatem w dniu 1 czerwca 2016r.
Oznacza to, że zarzuty z dnia 1 czerwca 2016r. nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 2 czerwca 2016r. zostały wniesione do organu po upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, brak jednolitości w zakresie formy rozstrzygania w kwestii zarzutów wniesionych po terminie. Z jednej strony przyjmuje się, że powinno się wówczas oddalić zarzuty (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2009 r., I SA/Bk 361/08) bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2008 r., I SA/Po 443/08), bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r., I SA/Ka 712/99; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 r. SA/Wr 1463/93.), albo nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (wyrok NSA z dnia 1 października 1999 r., I SA/Lu 722/98; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r., III SA/Łd 19/08). Sądy administracyjne akceptują również tego typu rozstrzygnięcia jak: odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny I instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r., I SA/Gd 1017/13). Podobnie, rozstrzygnął WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 24 listopada 2010 r., I SA/Bk 451/10.
We wszystkich tych przypadkach podkreśla się jednak, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może jedynie do zamknięcia drogi dalszego postępowania (wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 sierpnia 2012 r., I SA/Kr 849/12 oraz powołane tam poglądy B. Adamiak i J. Borkowskiego, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2008, s. 335 i nast., a także powołane w innych wyrokach poglądy R. Hausera, Z. Leońskiego Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1995, s. 63).
W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Przede wszystkim należy podkreślić, że skoro zarzuty egzekucyjne zostały wniesione po terminie to nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie. Organ egzekucyjny mógł zatem odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w trybie art. 61a k.p.a. w zw. z art. 18 p.e.a.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie naruszyło obowiązujących przepisów proceduralnych, a tym samym nie skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie w przedmiocie czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego.
Skarżący w treści skargi powołał szereg zarzutów o charakterze merytorycznym, które to zarzuty w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu. Zgodnie z brzmieniem art. 54 § 1 p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zatem w realiach rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że przedmiotem skargi była czynność egzekucyjna, które polegała na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kognicja organów nadzoru jest w takim przypadku ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do zdziałanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora. Ponadto skarga taka przysługuje także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Wynika stąd, że kontroli w tym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi są zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Stosownie do art. 26 § 1 p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Z przepisów tych wynika zatem, że w postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 p.e.a. można badać jedynie te czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. Wykluczona jest zatem możliwość sprawdzania legalności w tym trybie tych działań, czynności i aktów, które podejmowane są w postępowaniu egzekucyjnym przez wierzyciela egzekwującego. Ponadto skarga ta ma charakter subsydiarny i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (wyrok NSA z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1255/13, LEX nr 1413364). Należy także odnotować i zaakceptować pogląd, wedle którego nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2488/12, LEX nr 1323961).
W ocenie Sądu prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu wskazano, że objęta sporem czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, pod względem wykonawczym nie narusza prawa. Jak bowiem wynika z akt sprawy, w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny wynikający z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. art. 1a pkt 12 lit a p.e.a., a podstawę jego zastosowania stanowił tytuł wykonawczy z dnia 29 lutego 2016 r. wystawiony przez wierzyciela, którego odpis doręczono skarżącemu w dniu 25 maja 2016 r. Organ egzekucyjny stosując ten środek egzekucyjny zastosował tryb postępowania określony w ustawie, a zajęcia dokonał stosownie do art. 80 § 1 i 3 p.e.a. Zajęcia dokonano z wykorzystaniem druku zawiadomienia o zajęciu zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych, co szczegółowo opisano w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się do, podniesionego w treści zażalenia, zarzutu braku upomnienia, należy przywołać treść przepisu art. 27§1 pkt 12 p.e.a., który wymaga aby tytuł wykonawczy zawierał datę doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podstawę prawną braku tego obowiązku. Z treści tego przepisu automatycznie wynika, że mimo ogólnej zasady kierowania do zobowiązanego stosownego upomnienia, istnieją sytuacje, w których upomnienie takie nie jest wymagane. Sytuacji takich dotyczy rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. art. 15 § 5 p.e.a. w §2 pk2 tego rozporządzenia wymieniono należności pieniężne, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Należność z tytułu abonamentu radiowo - telewizyjnego jest z pewnością należnością pieniężną, której obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość została wyraźnie określona w ustawie. W kwestii konieczności wydawania decyzji należy odnieść się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. w którym ten uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić), czy też w trybie pozaprocesowym jest czynnością materialno-techniczną, dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Sąd nie stwierdził zatem, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło