I SA/Rz 95/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-07-06
Skład orzekający: Kazimierz Włoch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody i majątek nie wskazują na niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) z powodu trudności w znalezieniu pełnomocnika?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Niemożność znalezienia pełnomocnika, nawet za odpłatnością, nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy, które ma na celu ułatwienie dostępu do sądu osobom ubogim.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia adwokata do sporządzenia zażalenia na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wskazał, że jego dochody z emerytur wynoszą łącznie 3500 zł brutto miesięcznie, a także jest współwłaścicielem domu i nieruchomości rolnej. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący zaznaczył, że problemem jest brak możliwości znalezienia adwokata, a nie niedostatek środków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Włoch po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, w dniu 6 lipca 2015 r., sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa e z dnia (...) grudnia 2014 r., nr (...), w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności do zwrotu, w wysokości 878,47 złotych, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata - postanawia - oddalić wniosek.
Skarżący wystąpił z wnioskiem do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez ustanowienie dla niego zawodowego pełnomocnika, w osobie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, a źródło ich wspólnego utrzymania stanowią pobierane przez nich świadczenia emerytalne, w wysokości odpowiednio 1812 zł i 1688 zł brutto miesięcznie.
Składając deklarację odnośnie posiadanego majątku skarżący wskazał, że posiada dom, o pow. 98,7 m2, a także nieruchomość rolną o pow. 1,35 ha. Jak sprecyzował w oświadczeniu, jest on współwłaścicielem tych przedmiotów majątkowych w 840/2139 części.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący zaznaczył, że jego wniosek dotyczy jedynie ustanowienia adwokata do sporządzenia zażalenia, w zakresie której to czynności obowiązuje przymus adwokacki. Podkreślił też, że nie może znaleźć pełnomocnika, który podjąłby się sporządzenia takiego uzasadnienia, nawet za odpłatnością.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosił 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie spełnienia przez wnioskodawcę wyżej wymienionych przesłanek wymaga porównania wysokości kosztów, od których zwolnienia się on domaga, z jego możliwościami finansowymi, a zwłaszcza wysokością uzyskiwanych dochodów oraz ogólnym stanem majątkowym. Jeżeli wynik tej analizy będzie uzasadniał stwierdzenie, że konieczność sfinansowania przez wnioskodawcę przedmiotowych kosztów może pociągnąć za sobą możliwość pozbawienia go środków koniecznego utrzymania, jego wniosek będzie zasługiwał na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o ustanowienie dla niego adwokata w sprawie, w której wpis od skargi odpowiada najniższej wysokości wpisu w postępowania sądowoadministracyjnym, wynoszącej 100 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia w tejże sprawie wynosi 879 zł i stanowi ona mniej niż 1/3 wysokości miesięcznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, określonych przez niego na 3 500 zł brutto miesięcznie. Źródło dochodów skarżącego i jego małżonki stanowią świadczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego, zasadnie można więc stwierdzić, że dysponują oni pewnym i cyklicznym dochodem. Z tego więc względu brak jest podstaw do przyjęcia, że opłacenie kosztów skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, może się wiązać z pozbawieniem skarżącego środków koniecznego utrzymania. Okoliczność tę przyznał on z resztą w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, w którym stwierdził, że jego wniosek jest podyktowany nie tyle niedostatkiem środków na opłacenie adwokata, co niemożnością znalezienia pełnomocnika, który podjąłby się sporządzenia dla niego zażalenia.
Niemożność znalezienia pełnomocnika, który sporządziłby w imieniu skarżącego zażalenie, nie stanowi ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy. Instytucja ta bowiem (prawo pomocy) służy ułatwieniu dostępu do sądu osobom ubogim, które nie są w stanie sfinansować samodzielnie związanych z tym wydatków. Skarżący nie zalicza się do takich osób, tym samym jego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło