I SA/Rz 951/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. M.K., w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, pozostaje bez pracy, utrzymanie rodziny (skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i czworgiem dzieci w wieku od 6 do 20 lat) spoczywa na żonie, która według oświadczenia osiąga 3000 zł dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Jako jedyny majątek wskazał dom o pow. 150 m² . Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący oświadczył (pismo z dnia 11 stycznia 2010 r.), że od stycznia 2009 r. pozostaje bez pracy, nie posiada oszczędności, nieruchomości, ziemi rolnej i pozostaje na utrzymaniu żony, z którą posiada ustrój rozdzielności majątkowej. Ponadto podał, że jest właścicielem samochodu marki Ford Transit rok produkcji 1997, załączył także swoje zeznanie podatkowe PIT-37 za 2008 r. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Powołana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako zasadę przyjmuje ponoszenie przez stronę kosztów postępowania przed sądem administracyjnym (art. 199 w zw. z art. 214 P.p.s.a). Ustawodawca dopuścił jednak możliwość zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, również dla osób fizycznych, na ich wniosek, złożony na urzędowym formularzu. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa art. 246 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym uregulowaniem prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym- gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Literatura przedmiotu, a także stanowisko orzecznictwa w kwestii stosowania instytucji prawa pomocy, stoją na stanowisku, że to na wnoszącym spoczywa obowiązek dowodzenia za pomocą wszelkich dostępnych środków o swoich ograniczonych możliwościach finansowych w partycypowaniu w kosztach postępowania sądowego, zaś ocena takiego wniosku powinna nastąpić po wnikliwej jego analizie i poddaniu okoliczności sprawy racjonalnej ocenie, zgodnej z zasadami logiki. Skarżący wnioskował o zastosowanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując wniosek wyjątkowo trudną sytuacją materialną, w szczególności pozostawaniem bez pracy. Wezwany pismem z dnia 18 grudnia 2009 r. do przedłożenia dowodów na okoliczność, iż faktycznie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ani w całości ani w części, nie wywiązał się z nałożonego ww. pismem obowiązku we wskazanym w nim zakresie, tj. nie przedłożył zaświadczenia potwierdzającego status skarżącego jako osoby bezrobotnej, wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, w tym osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, nie udokumentował koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, ani dochodów żony, która prowadzi działalność gospodarczą i to na niej ciążą wszystkie koszty utrzymania. Z przedłożonego zeznania PIT-37 za 2008 r. wynika, że skarżący uzyskał za ten rok łącznie 4.954,64 zł dochodu i równocześnie oświadczył, że od stycznia 2009 r. do chwili obecnej pozostaje bez pracy, nie potwierdzając tego faktu stosownym zaświadczeniem , o czy wspomniano powyżej. Art. 255 P.p.s.a., na podstawie którego referendarz zobligował skarżącego do złożenia wyjaśnień i wskazanych dokumentów, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zaś brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń, musi mieć wpływ na dokonaną przez sąd /referendarza sądowego/ ocenę wniosku o prawo pomocy (M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, W-wa 2007, wyd. 1 , s. 244). Niezastosowanie się do wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. i brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień, pozbawiło rozpoznającego wniosek referendarza sądowego możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.