I SA/Rz 952/07
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-02-04
Skład orzekający: Grzegorz Panek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, otrzymujący emeryturę w wysokości ok. 1700 zł brutto miesięcznie, z której potrącane jest 403 zł w ramach egzekucji i 430 zł na spłatę pożyczki, a także ponoszący koszty leczenia z powodu niepełnosprawności, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Pomimo otrzymywania emerytury, liczne zobowiązania finansowe (egzekucja, spłata pożyczki, koszty leczenia) znacząco uszczuplają jego dochody, pozostawiając kwotę niewystarczającą na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący F. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wskazał, że jego miesięczna emerytura wynosi ok. 1700 zł brutto, z czego potrącane jest 403 zł w ramach egzekucji i 430 zł na spłatę pożyczki. Ponadto ponosi koszty leczenia z powodu niepełnosprawności i podeszłego wieku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego F. Z. od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi F. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) października 2007r. (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej - p o s t a n a w i a - zwolnić skarżącego F. Z. od kosztów sądowych w całości
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu F. Z. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że otrzymuje emeryturę w wysokości około1.700zł (brutto) miesięcznie. Z emerytury potrącana jest kwota 403zł w związku z prowadzoną egzekucją. Ponadto skarżący spłaca ratę zaciągniętej w banku pożyczki w wysokości 430 zł, na ogrodzenie nieruchomości, zgodnie z zaleceniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zamieszkuje w domu o powierzchni 26m2. Według jego wyliczenia koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około 1100zł. Część tej kwoty przeznaczana jest na zakup leków i rehabilitację w związku z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności skarżącego oraz podeszłym wiekiem (73 lata).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta stanowi zatem odstępstwo od zasady, że to strona ponosi koszty postępowania sądowego. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach kiedy to zostaną spełnione przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Jak podkreślono wyżej przyznanie prawa pomocy sprowadza się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
Kwota wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w wysokości 100 zł, nie znajduje pokrycia w dochodach skarżącego. Skarżący otrzymuje wprawdzie emeryturę w wysokości 1.700zł (brutto) miesięcznie ciążą jednak na nim liczne zobowiązania. Po potrąceniu kwoty egzekwowanej w ramach postępowania egzekucyjnego organ rentowy wypłaca mu kwotę około 980zł z której ponad 400zł przeznacza na spłatę zaciągniętej pożyczki. Na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych pozostaje mu zatem kwota około 600zł. Część tej kwoty z racji podeszłego wieku oraz umiarkowanego stopnia niepełnosprawności skarżący przeznacza na leczenie.
Powyższe oznacza, że skarżący z uzyskiwanego dochodu nie jest w stanie wygospodarować kwoty niezbędnej do prowadzenia sprawy na drodze postępowania sądowoadministracyjnego.
Z tych też względów w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło