I SA/Rz 952/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-11-13
Skład orzekający: Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą i posiadająca dochody z tego tytułu oraz dochody małżonka, a także zobowiązania kredytowe i podatkowe, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy suma wszystkich kosztów sądowych w wielu sprawach przekracza możliwości płatnicze strony, sąd może przyznać prawo pomocy w częściowym zwolnieniu od kosztów, nawet jeśli dochody strony i jej gospodarstwa domowego są umiarkowane, a sama kwota kosztów w jednej sprawie nie jest wysoka.Stan faktyczny
Skarżący I. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, ma na utrzymaniu rodzinę i zadeklarował dochody z działalności oraz wynagrodzenie żony. Wskazał na posiadane zobowiązania kredytowe i podatkowe. Sąd częściowo uwzględnił wniosek, zwalniając skarżącego od wpisu ponad kwotę 50 zł, biorąc pod uwagę łączną wysokość wpisów w jedenastu sprawach, które złożył.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku I. Ł. o przyznanie mu prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2012 r., nr (...), w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za październik 2006 r. - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Występując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, I. Ł. złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwójka pełnoletnich dzieci. Źródło utrzymania wszystkich wyżej wymienionych osób stanowi dochód skarżącego z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w wysokości 3 359,30 zł brutto miesięcznie, oraz wynagrodzenie jego małżonki ze stosunku pracy, wynoszące 3 485,56 zł brutto miesięcznie (dochód skarżącego i jego żony wynosi łącznie 6 844,86 zł miesięcznie brutto.
Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek, to w oświadczeniu zadeklarował jedynie mieszkanie o pow. 79 m 2 .
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy I. Ł. zwrócił uwagę na trudności związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, będące następstwem kryzysu gospodarczego, w efekcie którego część firm, będących jego klientami, upadło nie płacąc za wykonane usługi. Dodał także, że ma na utrzymaniu dwoje studiujących dzieci oraz że na dzień złożenia wniosku pozostał mu do spłaty kredyt mieszkaniowy w wysokości 135 000 zł (wysokość miesięcznej raty z tego tytułu wynosi 993,44 zł) oraz kredyt na rachunku bieżącym, w wysokości 9 564 zł. Skarżący zaznaczył również, że co miesiąc spłaca swoje zobowiązanie wobec urzędu skarbowego, w ratach wynoszących po 2 499 zł.
W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych, potwierdzających prawdziwość jego twierdzeń, w sprawach o sygn. I SA/Rz 943/12 - I SA/Rz 948/12 (w sprawach I SA/Rz 949/12 – I SA/Rz 953/12 skarżący nie złożył dodatkowego oświadczenia) skarżący zadeklarował, że ma samochód marki Ford Mondeo, rok prod. 2002, który został zajęty w postepowaniu egzekucyjnym, prowadzonym, przez urząd skarbowy, natomiast jego dzieci, nie korzystają z pomocy stypendialnej. Przedłożył również kserokopie: deklaracji składanych na poczet podatku do towarów i usług, zeznania podatkowego PIT za 2011 r. oraz faktur, dokumentujących wysokość opłat za media.
Wśród tych dokumentów brak jest jednak zestawienia wydatków ponoszonych w jego gospodarstwie domowym na zakup żywności, leków, odzieży i środków czystości, o które również był wzywany.
Wpis sądowy w przedmiotowej sprawie, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 27 września 2012 r., wynosi 200 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o całkowite zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oświadczając, że ich uiszczenie przekracza jego możliwości finansowe.
Odnosząc się do tego stwierdzenia należy zauważyć, że wysokość miesięcznych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, wynosząca zgodnie z jego oświadczeniem 6 844,86 zł brutto miesięcznie, w zestawieniu z kwotą wpisu w przedmiotowej sprawie, wynoszącą 200 zł, nie pozwala podzielić w pełni jego oceny w tej kwestii. Co prawda skarżący zaznaczył, że spłaca co miesiąc swoje zobowiązanie wobec urzędu skarbowego oraz zaciągnięte kredyty, tj. kredyt mieszkaniowy i kredyt na rachunku bieżącym, jednakże sam fakt spłaty zobowiązań cywilnoprawnych (z tytułu zaciągniętych kredytów) nie może przemawiać za zasadnością przerzucania kosztów związanych z niniejszym postępowaniem na podatników, zwłaszcza że przedmiotowe zobowiązania nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których należy zaliczyć koszty sądowe.
Twierdzeń skarżącego o niemożności poniesienia jakiejkolwiek części kosztów sądowych, związanych z niniejszym postępowaniem, nie potwierdzają również kserokopie przedłożonych w sprawach I SA/Rz 943/12 - I SA/Rz 948/12 rachunków za dostawy mediów, których wysokość kształtuje się na umiarkowanym poziomie (średnio ok 150 -200 zł co dwa miesiące, jeżeli chodzi o prąd i gaz).
W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył zestawienia wydatków ponoszonych za zakup żywności, środków czystości oraz odzieży i leków, co pozwoliłoby na pełniejsze określenie jego możliwości finansowych, z uwzględnieniem tych wielkości.
O ile jednak konieczność poniesienia kosztów sądowych, związanych jedynie z niniejszym postepowaniem, nie może stanowić argumentu za całkowitym uwzględnieniem jego wniosku o przyznanie mu prawa pomocy, to rozpoznając go nie sposób pominąć faktu, że I. Ł. zaskarżył do Sądu łącznie 11 decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia w postepowaniu wznowieniowym decyzji dotyczących podatku od towarów i usług za kolejne miesiące 2006r., w których wpisy wynoszą po 200 zł, w każdej ze spraw. W tej sytuacji, mając na uwadze, że wysokość wszystkich wpisów wynosi łącznie 2 200 zł, należy stwierdzić, że uiszczenie takiej kwoty w pełnej wysokości przekraczałoby zakres aktualnych możliwości płatniczych skarżącego, dlatego też zwolniono go od uiszczenia wpisu w przedmiotowej sprawie ponad kwotę 50 zł, odpowiadającą połowie minimalnej wysokości wpisu od skargi w postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło