I SA/Rz 955/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2006r. [...] w przedmiocie określenia dochodu za 2002r. - p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego E. W. od kosztów sądowych w całości Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu E. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie w przedmiocie określenia dochodu za 2002r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Otrzymuje emeryturę łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1.772zł (brutto) miesięcznie, zaś jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości 1.079zl (brutto) miesięcznie. Skarżący podał ponadto, iż cierpi na liczne schorzenia. Był już dwukrotnie operowany w związku ze schorzeniami onkologicznymi. Koszty ponoszone w związku z leczeniem uniemożliwiają mu uiszczenie kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja ta stanowi zatem odstępstwo od zasady, że to strona ponosi koszty postępowania sądowego. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach kiedy to zostaną spełnione przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Jak podkreślono wyżej przyznanie prawa pomocy sprowadza się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Kwota wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w wysokości 718zł, nie znajduje pokrycia w dochodach skarżącego. Skarżący otrzymuje wprawdzie emeryturę w wysokości 1.772zł (brutto) miesięcznie obciążają go jednak liczne wydatki związane z leczeniem. Z nadesłanej w dniu 31 grudnia 2007r. do tutejszego Sądu dokumentacji lekarskiej wynika, że wnioskodawca w samym 2006 roku kilkakrotnie przebywał na leczeniu w różnych szpitalach. W terminie od 26 stycznia do 6 lutego 2006r. przebywał na oddziale otolaryngologicznym Szpitala Wojewódzkiego w Przemyślu, następnie zaś w terminie 23 - 29 marca 2006r. leczony był na oddziale chorób wewnętrznych tegoż Szpitala. Kolejno w dniu 26 czerwca 2006r. w Klinice Urologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie wnioskodawca poddany został zabiegowi mającemu na celu pobranie wycinków do badania histopatologicznego, a następnie z rozpoznaniem raka, operowany, przebywał w Klinice w terminie od 25 lipca do 2 sierpnia 2006r. Kolejno w terminie 3 - 9 listopada 2006r. z rozpoznaniem ostrej infekcji górnych dróg oddechowych hospitalizowany w oddziale otolaryngologicznym 114 Szpitala Wojskowego z Przychodnią w Przemyślu oraz w dniu 22 listopada 2007r. przyjęty na oddział ratunkowy tegoż szpitala - wypisany z terminem przyjęcia na oddział neurologiczny na 5 grudnia 2007r. Poza opisanym leczeniem szpitalnym, wnioskodawca w latach 2006 i 2007 pozostawał również pod stałą kontrolą lekarzy ogólnych, co poświadczają regularne wpisy w karcie pacjenta. Ponadto, Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Przemyślu decyzją z 10 kwietnia 2007r. nr 1579/Inw./2007 zaliczyła wnioskodawcę, uznanego wcześniej za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, do pierwszej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia od kwietnia 2007r. oraz uznała go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji od kwietnia 2007r. Poważne schorzenia wnioskodawcy, skutkujące wydaniem orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz długotrwałe leczenie wymagające cyklicznych hospitalizacji i stałej opieki lekarskiej, pozwalają na uznanie, że skarżący z uzyskiwanego dochodu nie jest w stanie wygospodarować kwoty niezbędnej do prowadzenia sprawy na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.