I SA/Rz 96/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska /spr./ Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - oddala skargę - I SA/Rz 96/04 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1998r. Dyrektor Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie w związku z niedostarczeniem do Oddziału Celnego w B. – z przeznaczeniem do wywozu na Ukrainę – przesyłki przekazanej w dniu 9 listopada 1997r. z Oddziału Celnego w O. obejmującej samochód Volkswagen Bus, 17 szt. opon, lodówkę, pralkę i piec gazowy. Zgłoszenia przedmiotowej przesyłki dokonała Agencja Celna "A." – W. K. której M. P. udzielił upoważnienia do dokonania zgłoszenia oraz złożenia zabezpieczenia majątkowego za samochód objęty tym zgłoszeniem a także "do reprezentowania mnie przez Urzędem Celnym jako strona wg art. 28 kpa." Wymienione wyżej postanowienie zostało doręczone na adres Agencji Celnej "A." w dniu 3 lutego 1998r. Następnie Dyrektor Urzędu Celnego w P. wydał w dniu [...] lipca 1998r. decyzję nr [...] w której umorzył postępowanie celne w sprawie samochodu Volkswagen Bus, od pozostałych towarów wymierzył cło w kwocie 32,90zł, obliczył podatek od towarów i usług w kwocie 41,20 zł oraz wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w kwocie 480 zł i wezwał adresata decyzji: M. P. do zapłaty powyższych kwot. Decyzja powyższa doręczona została między innymi ustanowionemu kuratorowi adresata a także Agencji Celnej "A." w dniu 29 lipca 1998r. Wnioskiem z dnia 13 października 1998r. Agencja Celna "A." wystąpiła do Dyrektora Urzędu Celnego w P. o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] lipca 1998r. na podstawie art. 247 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej. W postępowaniu z tegoż wniosku Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] listopada 1998r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania celnego i - na skutek wniesionego odwołania – utrzymał tę decyzję w mocy decyzją własną z dnia [...] kwietnia 1999r. nr [...] a skarga W. K. – Agencja Celna "A." została odrzucona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2000r. sygn. V S.A. 2174/99. Z kolei wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2000r. W. K. wystąpiła o wznowienie postępowania celnego zakończonego wymienioną wyżej decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 1998r. a to na podstawie art. 240 § 1 pkt. 4 Ordynacji podatkowej. Na uzasadnienie tego wniosku podała, że skoro prowadzona przez nią agencja celna udzieliła gwarancji importerowi, to zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartym w wyroku z dnia 6 kwietnia 2000r. sygn. II RN 155/99 jest stroną postępowania celnego. W niniejszym przypadku agencja złożyła zabezpieczenie z którego "odsaldowano" kwotę 13.100 zł. Ponadto organ I instancji przekroczył swoją właściwość rzeczową ponieważ wymierzył podatek od towarów i usług do czego nie był upoważniony a niezależnie od tego "clone" towary nie zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym, co jest przesłanką wystarczającą nawet do stwierdzenia nieważności decyzji. Po rozpoznaniu powyższego wniosku ostatecznie – po uchyleniu wcześniejszych rozstrzygnięć - Dyrektor Urzędu Celnego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2001r. odmówił wznowienia postępowania celnego a Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzję tę utrzymał w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001r. Na uzasadnienie odmowy wznowienia podano, że Agencja Celna "A." nie była stroną postępowania celnego, gdyż działała ona jedynie jako przedstawiciel M. P. w granicach udzielonego jej upoważnienia. Na skutek skargi wniesionej przez W. K., Naczelny Sąd Administracyjny- Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2003r. sygn. SA/Rz 1766/01 uchylił wymienioną wyżej decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł i na uzasadnienie podał, że Agencja Celna "A." – W. K. jako udzielająca zabezpieczenia majątkowego jest stroną postępowania, która może domagać się wznowienia postępowania. W związku z powyższym wyrokiem Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] uchylił opisaną wyżej decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2001r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Celnego w K., który decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania a decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] marca 2004r. nr [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i stwierdził, że niewątpliwie W. K. – Agencja Celna "A." jest stroną uprawnioną do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 1998r, jednakże do złożenia tego wniosku nie zachowała terminu określonego w art. 241 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej tj. jednego miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu tejże decyzji. W niniejszej sprawie przedmiotowa decyzja organu I instancji doręczona została Agencji Celnej "A." w dniu 29 lipca 1998r. a wniosek o wznowienie postępowania złożony został dopiero pismem z dnia 21 kwietnia 2000r. czyli niewątpliwie po upływie wskazanego wyżej terminu. Ponadto organ II instancji podniósł, iż przesłanką do wznowienia postępowania - z urzędu - nie może być stanowisko zawarte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002r. sygn. FPS 7/2002 bo uchwała ta nie jest ani nową okolicznością faktyczną ani nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji. W. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną bezpośrednio wyżej decyzję organu I instancji z wnioskiem o uchylenie tejże decyzji – oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji – gdyż decyzje te są oczywiście krzywdzące dla strony i niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżąca podniosła, że dopiero cyt. wyżej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2003r. sygn. SA/Rz 1766/01 przyznano jej przymiot strony i ta właśnie okoliczność stanowi oczywistą przesłankę wznowienia postepowania.Za niezgodne ze stanem faktycznym skarżąca uznała utożsamianie bezskutecznego doręczenia decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 1998r. z powzięciem wiadomości, gdyż powzięcie wiadomości o przyznaniu przymiotu strony wiąże się w zasadniczy sposób z elementem skutecznego doręczenia decyzji, bo tylko skuteczne doręczenie rodzi skutki dla organu i strony i jest tożsame z powzięciem wiadomości. W niniejszej sprawie Agencja Celna nie była traktowana jako strona i wobec tego powzięcie przez nią wiadomości o wydanej decyzji nie dawało jej możliwości stosowania trybu odwoławczego. Agencja ta traktowana była bowiem tylko jako główny zobowiązany do zabezpieczenia należności celnych i tylko w tym zakresie przysługiwał jej przymiot strony a orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – do chwili wydania uchwały z 24 czerwca 2002r.FPS 7/02 – nie przyznawało przymiotu strony agencjom celnym składającym zabezpieczenie. W konsekwencji skarżąca zarzuciła, że brak przyznania przymiotu strony i jednoczesne wskazanie na doręczenie stronie decyzji organu I instancji wzajemnie się wykluczają a zatem odmowa wznowienia postępowania jest niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 / - powoływanej dalej jako p.s.a. – kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze. Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, przedmiotem sporu między skarżącą a organami celnymi jest kwestia spełnienia – bądź nie – przez skarżącą W. K. przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 1998r. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zainicjowane zostało przez skarżącą w okresie obowiązywania ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny /Dz.U. nr 23 poz. 117 z późn. zm./ a zgodnie z art. 262 tegoż Kodeksu do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV / tj. przepisy art. 120 - 271/ ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm./ - a od 1 stycznia 2003r. także przepis art. 12 tejże Ordynacji. Przepis art. 240 § 1 pkt. 4 cyt. Ordynacji przewiduje wznowienie postępowania w przypadku gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu z tym jednak, że żądanie strony w tym przedmiocie ograniczone jest terminem jednego miesiąca "od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji" /art. 241 § 2 i art. 242 § 1 a obecnie art. 241 § 2 pkt. 1 cyt. Ordynacji/. W niniejszej sprawie ostatecznie organy celne przyjmują, że skarżąca W. K. jako prowadząca Agencję Celną "A." jest stroną tj. co do zasady uprawniona jest do złożenia wniosku o wznowienie postępowania ale wniosek ten złożyła po terminie określonym w art. 241 § 2 pkt.1 cyt. Ordynacji. Z akt postępowania celnego wynika – jak wskazano wyżej - że Agencja Celna "A." otrzymała upoważnienie od M. P. między innymi do reprezentowania go tylko przed urzędem celnym i Dyrektor Urzędu Celnego działający w I instancji w przedmiocie wymiaru należności celnych doręczył tej Agencji postanowienie z dnia [...] stycznia 1998r. o wszczęciu postępowania /doręczenie nastąpiło w dniu 3 lutego 1998r./, doręczył jej także w dniu 29 lipca 1998r. decyzję będącą obecnie przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania,, udzielił też Agencji w dniu 16 września 1998r. /data doręczenia/ odpowiedzi na jej pismo z dnia 5 września 1998r. nawiązujące do przedmiotowej decyzji, Agencja składała też wniosek z dnia 13 października 1998r. o stwierdzenie nieważności decyzji. Przepisy cyt. Kodeksu celnego nie zawierały samodzielnej regulacji w przedmiocie wznowienia postępowania z tym tylko, że od 1 maja 1999r. wprowadzono do tegoż Kodeksu przepis art. 265/2/ zgodnie z którym organ celny nie wznawia postępowania, jeśli od dnia powstania długu celnego upłynęły trzy lata /pkt.2/ przy czym w orzecznictwie przyjmowano /np. wyrok NSA z 12.II. 2003r. sygn. V SA 753/02/, że powyższy termin liczyć należy od dnia wejścia w życie tegoż przepisu. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania złożony został już w okresie obowiązywania powyższego przepisu, jednakże dla oceny rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma to w ocenie Sądu znaczenia przy założeniu, że przepis powyższy miał charakter gwarancyjny w tym znaczeniu, że po upływie określonego w nim okresu organ nie wznawiał postępowania nawet jeśli wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem wszelkich odnoszących się do niego warunków. W kwestii tych warunków obowiązujące były – zgodnie z przepisami przytoczonymi wyżej – przepisy Ordynacji podatkowej a w tym przepis wskazujący na termin złożenia wniosku w tym przedmiocie tj. jednego miesiąca od powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Powzięcie wiadomości może oczywiście nastąpić w różny sposób, niemniej jednak w niniejszym przypadku nastąpiło to w formie najbardziej oczywistej a mianowicie przez doręczenie Agencji Celnej wydanej decyzji w postępowaniu o którego wszczęciu Agencja ta także została wcześniej powiadomiona. Jak już wskazano wyżej, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą właśnie decyzją został złożony po upływie terminu miesięcznego od daty jej otrzymania przez Agencję a w obowiązującym stanie prawnym brak jest w ocenie Sądu podstaw ku temu aby powołany wyżej przepis Ordynacji co do sposobu liczenia początku biegu tego terminu mógł podlegać innej interpretacji niż wynikająca z dosłownego brzmienia przepisu. Przepis ten nawiązuje bowiem wyraźnie do daty powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji i wobec powyższego skoro termin ten nie został zachowany, to stanowisko przyjęte przez organ celny w zaskarżonej decyzji /oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji/ nie narusza obowiązującego prawa. W nawiązaniu do naprowadzonych wyżej okoliczności skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.s.a.