I SA/Rz 96/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2024 r. nr E/15/03541616082 w przedmiocie zwrotu wypłaconego zasiłku pielęgnacyjnego - postanawia - odrzucić skargę. S. K. w dniu 7 stycznia 2025 r. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pismo z dnia 3 stycznia 2025 r., wskazując, że nie zgadza się z zawiadomieniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 grudnia 2024 r. w związku z tym wnosi "pozew do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie". Jak wynika z akt sprawy Prezydenta Miasta [...] pismem z dnia 15 listopada 2024 r. poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że decyzją z dnia 1 września 2005r znak: SR/Z- 4062/6399/636/2005, Prezydent Miasta [...] przyznał dla S. K., zamieszkałego w [...], ul. [...], prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 01.09.2005 r. w wysokości 144 zł miesięcznie od 01.09.2005r. do 31.08.2006r., w wysokości 153,00 zł, od 01.092006r. do 31,10.2018r. w wysokości 184,42 zł, od 01.11..2018r. do 31.10.2019 r. w wysokości 215,84 zł, od 01-11-2019 r. do bezterminowo Prezydenta Miasta [...] powziął informację, że S. K. ma przyznane prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od dnia 1 czerwca 2018 r. Wobec powyższego Prezydent Miast [...] wniósł o dokonanie zwrotu wypłaconego S. K. zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2024 r. w łącznej wysokości 15.496,76 zł na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (DZ. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.). Powyższy przepis stanowi, że osobie której przyznano dodatek pielęgnacyjny za okres za który wypłacono pielęgnacyjny, ZUS lub inny organ emerytalny lub rentowy, który przyznał dodatek pielęgnacyjny, wypłaca emeryturę lub rentę pomniejszona o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconego za ten okres zasiłku pielęgnacyjnego i przekazuje tę kwotę na rachunek bankowy organu właściwego. Przekazanie kwoty odpowiadającej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego, o którym mowa w ust. 7 uznaje się za zwrot świadczeń nienależnie pobranych. Pismem z 27 listopada 2024 r. i z 27 stycznia 2025 r. ZUS poinformował S. K. o konieczności potrącania z jego emerytury zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2024 r. w kwocie 15 496, 76 zł Pismem z 5 grudnia 2024 r. ZUS poinformował Prezydenta Miasta [...], że potrącenie z tytułu pobranych zasiłków stałych tj. zwrot zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1.06.2018 r. do 31.08.2014 r. w kwocie 15.496,76 zł będzie potrącany ze świadczenia ww. począwszy od stycznia 2025 r. Na powyższe pismo S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej - niepodlegającej właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd zobowiązany jest do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi. W szczególności Sąd bada czy sprawa, w której wniesiono skargę, jest sprawą określoną w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.". W kontrolowanej sprawie ze skargi S. K. wynika, że jej przedmiotem zawiadomienie z dnia 5 grudnia 2014. , którym ZUS poinformował Prezydenta Miasta [...], że w sprawie S. K. potrącenie z tytułu pobranych zasiłków stałych tj. zwrot zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1.06.2018 r. do 31.08.2024 r., w kwocie 15.496,76 zł, będzie potrącany ze świadczenia ww. począwszy od stycznia 2025 r. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego, 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, stąd akty lub czynności w nim niewymienione nie mogą być przedmiotem skargi. Zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo z 5 grudnia 2024 r. w którym ZUS poinformował Prezydenta Miasta [...], że potrącenie z tytułu pobranych zasiłków stałych tj. zwrot zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2024 r. w kwocie 15.496,76 zł będzie potrącany z ww. świadczenia począwszy od stycznia 2025 r. nie należy do kategorii spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne, chyba ze przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. W sytuacji zatem, gdy przedmiotem skargi strona czyni akt, który nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, tak jak w niniejszej sprawie, skargę należy uznać za niedopuszczalną, a więc podlegającą odrzuceniu, stosownie do treści przepisu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie Sąd stwierdza, że nawet gdyby uznać, że skarga podlega kognicji sądów administracyjnych, to wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi tj. numeru PESEL o którego podanie skarżący był wzywany pismem z 13 lutego 2025 r. skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 3 należałoby odrzucić. Z podanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd postanowił skargę odrzucić.