I SA/Rz 960/13
WyrokWSA w Rzeszowie2013-12-12
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Małgorzata Niedobylska, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca (podatnik) może skutecznie zainicjować postępowanie podatkowe w celu ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za dany rok w stosunku do innego podmiotu, jeśli postępowanie takie może być wszczęte jedynie z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca nie mógł skutecznie zainicjować postępowania podatkowego w stosunku do innego podmiotu, ponieważ postępowanie to, dotyczące ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, mogło być wszczęte jedynie z urzędu. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej była zatem prawidłowa, gdyż brak było wniosku od osoby uprawnionej do jego zainicjowania.Stan faktyczny
Z.P. złożył wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 rok w stosunku do spółki "A" S.A. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nie może ono toczyć się w stosunku do innego podmiotu na wniosek Z.P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Z.P. zarzucił błędy w ewidencji gruntów i budynków, powołując się na inne postępowania i orzeczenia sądowe. Skarżący wniósł o zwrot kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 rok w stosunku do "A" z siedzibą w W. - oddala skargę-
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], którym odmówiono Z.P. wszczęcia na wniosek postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 r. w stosunku do "A" S.A. z siedzibą w W.
W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu 11 lutego 2012 r. Z.P. złożył organowi podatkowemu I instancji wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2008 r. w stosunku do "A" S.A. z siedzibą w W.
Organ I instancji uznał, że w stosunku do tego podmiotu nie może toczyć się postępowanie w sprawie dotyczącej określenia łącznego zobowiązania pieniężnego w stosunku do Z.P. W rezultacie na podstawie przepisu art. 165a Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania. Stanowisko organu I instancji zostało podzielone przez organ odwoławczy.
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. Z.P. zarzucił, że istnieją dokumenty, które obalają domniemanie poprawności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W szczególności z dokumentacji będącej w dyspozycji Prezydenta Miasta wynika, że obszar gruntu, wchodzącego w skład obrębu ewidencyjnego 210 R. – B. jest zajęty na prowadzenie górniczej działalności. W odniesieniu do tego obszaru wydano wobec "A" S.A. decyzję o udzieleniu koncesji na poszukiwanie i wydobycie kopalin ze złoża Z. Nieruchomości objęte są planem zagospodarowania złoża. Wobec nich wydano również decyzje w przedmiocie badań geologicznych, planów ruchu zakładu górniczego Z. Działalność gospodarczą na tym terenie rozpoczęto niezwłocznie po wydaniu pozwolenia na budowę przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...] września 1995 r., nr [...]. Skarżący wskazał, że w postępowaniu nie wyjaśniono kto i kiedy sporządził dokumentację geodezyjną. Akta postępowania nie zawierają map opisów geodezyjnych. Ponadto nieprawidłowość w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków potwierdzono w wyrokach WSA w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 1024/02 i II SA/Rz 1022/12) oraz w postanowieniu NSA (I OSK 930/11).
Skarżący podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków jest niezgodna z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi, ostatecznymi decyzjami i dokumentacją budowlaną Zakładu Górniczego Kopalnia Z. Końcowo skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu było postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania wobec "A" S.A. w W. z wniosku Z.P. Istota sporu sprowadzała się zaś do ustalenia, czy skarżący Z.P. mógł skutecznie uruchomić postępowanie podatkowe w stosunku do innego podmiotu a mianowicie "A" S.A. w W. Innymi słowy czy mógł on być stroną postępowania dotyczącego innego podmiotu.
Skarżący w piśmie z dnia 11 lutego 2013 r. wskazał, że domaga się prowadzenia postępowania w stosunku do spółki "A" S.A. w W.
Oznacza to zatem, że skarżący złożył przedmiotowy wniosek domagając się czynności organów podatkowych w sytuacji gdy zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, organ może podejmować działania ale tylko z urzędu. Co do kwestii podnoszonych przez skarżącego a odnoszących się do zarzutów w przedmiocie innych postępowań administracyjnych związanych z działalnością "A" S.A. w W. należy podkreślić, że nie mają one znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Ponadto wskazać tutaj trzeba, że w przypadku osób prawnych dokonują one samo obliczenia podatku od nieruchomości. Organowi podatkowemu przypada rola podmiotu weryfikującego poprawność deklarowanych rozliczeń takiego podatnika. Z tego też powodu organ podatkowy zasadniczo podejmuje postępowania tam, gdzie podatnik nie złożył rozliczenia, albo gdzie zachodzi przypuszczenie nieprawidłowego rozliczenia podatku. Stosownie do art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli wskutek wszczętego postępowania podatkowego, organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości podatkowej, albo stwierdza nadpłatę. Jednakże w zakresie tym nie można mówić o prawnie określonym obowiązku prowadzenia postępowania (C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 113). Tym bardziej nie można z tego przepisu wywieść kompetencji innych podmiotów do zainicjowania postępowania podatkowego zmierzającego do wymiaru zobowiązania powstającego z mocy prawa, skoro trybem jego określenia jest samo wymiar.
Skoro zatem postępowanie podatkowe zmierzające do weryfikacji rozliczenia podatnika może być wszczęte jedynie z urzędu, to trzeba uznać, że skarżący takiego postępowania nie mógł uruchomić, co odpowiadało określonej w art. 165a Ordynacji podatkowej przesłance - brak wniosku od osoby uprawnionej.
Dodatkowo należy podkreślić, że podstawa zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, zawarta w treści przepisu art. 165a Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn nie może być wszczęte, jakkolwiek sformułowana w sposób otwarty, nie może być interpretowana rozszerzająco. Nie ulega wątpliwości, że dla skuteczności wszczęcia postępowania podatkowego koniecznym jest zachowanie określonych reguł, nie jest dopuszczalna żadna dowolność. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd według, którego dyspozycja tego przepisu winna znaleźć zastosowanie w przypadku gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 lutego 2009 r. I SA/Ol 551/08).
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło