I SA/Rz 961/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-01-19

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Jarosław Szaro, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie strony, jeśli nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a jedynie do innych kwestii, które nie były przedmiotem zaskarżenia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozpoznanie odwołania strony. Stwierdzenie organu odwoławczego, że zarzuty podniesione w odwołaniu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, świadczy o braku merytorycznego odniesienia się do istoty sprawy i podniesionych argumentów. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna złożyła wniosek o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji przyznał część płatności, a w części umorzył postępowanie dotyczące niektórych działek. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania. Spółdzielnia zaskarżyła decyzję organu II instancji, zarzucając mu nierozpoznanie odwołania w zakresie umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie WSA Jarosław Szaro / spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "A" w J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "A" w J. kwotę 697 złotych (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 961/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [.], po rozpatrzeniu odwołania A., Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2016r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 czerwca 2015 roku Spółdzielnia złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2015 rok w tym jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Łączna powierzchnia deklarowana we wniosku do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 378,99 ha, zaś do płatności do upraw roślin wysokobiałkowych 12,79ha. W dniach 28 września - 30 października 2015r. w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się kontrola na miejscu z zakresu wzajemnej zgodności. Ze sporządzonego w toku kontroli na miejscu raportu wynika, że na działkach o identyfikatorach: A, AD, AG, AH, C, H, M, N, T, U, W, Z, Ł oraz Ż stwierdzono rozbieżność pomiędzy danymi dotyczącymi stref buforowych a stanem w terenie (kod DR45). Jednocześnie nie stwierdzono naruszenia wymogów i norm wzajemnej zgodności. W dalszej kolejności Spółdzielnia wycofała część wniosku, dotyczącego działek rolnych o identyfikatorach: AA/AA1, AB/AB1, AC/AC1, AD/AD1, S/S1/S2, T/Tl, W/Wl, U/Ul, Z/Z1/Z2 oraz Ż/Ż1/Ż2 - o łącznej powierzchni 77,37 ha. W związku z powyższym całkowita powierzchnia deklarowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 301,62 ha. W takim stanie faktycznym sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wydał w dniu [...] maja 2016r. decyzję nr [...], w której: - przyznał Spółdzielni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w łącznej wysokości 233.735,81zł w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości 134.926,43zł do powierzchni 301,44 ha, płatność za zazielenienie w wysokości 89.040,06zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 4.534,21zł oraz płatność do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych w wysokości 5.235,11zł do powierzchni 12,79 ha. - przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 2.793,88zł - nie uznał Spółdzielni za rolnika uczestniczącego w systemie dla małych gospodarstw. - umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej AC o pow. 9,16ha, działki rolnej S o pow. 20,36ha, działki rolnej AB o pow. 1,38ha, działki rolnej AA o pow. 8,35ha, działki rolnej Z o pow. 10,50ha, działki rolnej AD o pow. 3,79ha, działki rolnej U o pow. 2,22ha, działki rolnej T o pow. 0,81ha, działki rolnej W o pow. 7,81ha oraz działki rolnej Ż o pow. 12,99ha. Spółdzielnia złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2016r. w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie jednolitej płatności obszarowej dotyczącej działek rolnych AC, S, AB, AA, Z, AD, U, T, W oraz Ż. Odwołujący powołał się na treść § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015r., poz. 351 ze zm.) w związku z art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L nr 347 z 2013r., str. 608). Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2016r. dopatrzył się w postępowaniu przed organem I instancji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i z tego powodu uchylił zaskarżoną decyzję a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ustalona przez organ I instancji powierzchnia ewidencyjno- gospodarcza (PEG) uprawniona do płatności na rok 2015 dla działki rolnej H/Hl - położonej na działkach ewidencyjnych nr 1/8 (w miejscowości Z., gmina T.) oraz nr 3825 (w miejscowości J., gmina T.) budzi uzasadnione wątpliwości, co narusza przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), jak również art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 1551 ze zm.). Organ odwoławczy wskazał na rozbieżności pomiędzy przebiegiem granic działki (granice odniesienia - GO) z granicami widocznymi na obrazie ortofotomapy z 2015r., co zostało stwierdzone w trakcie wizualizacji tej działki w systemie identyfikacji działek rolnych. W związku z powyższym, organ I instancji powinien w sposób prawidłowy określić maksymalną powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą działek ewidencyjnych nr 53 oraz 60, a więc powierzchnię uprawnioną do otrzymania pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uwzględniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w konsultacji z wydziałem GIS. W następnej kolejności organ I instancji, biorąc pod uwagę cały zebrany materiał dowodowy, powinien ustalić w jakiej wysokości należy przyznać Spółdzielni płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Brak takich ustaleń stanowi zdaniem organu II instancji o naruszeniu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Spółdzielnia reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyła powyższą decyzję, wnosząc o jej zmianę, poprzez przyznanie płatności w zakresie działek rolnych: AC, S, AB, AA, Z, AD, U, T, W, Ż, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: - art. 127 § 1 k.p.a., art. 127 § 2 k.p.a, art. 129 § 2 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a., przez rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym bez inicjatywy strony, ponieważ decyzja została wydana w trybie postępowania odwoławczego, mimo niewniesienia odwołania, przez co dotknięta jest wadą kwalifikowaną, określoną w art. 155 § 1 pkt 2 k.p.a., - art. 138 § 2 k.p.a. przez przyjęcie, że organ II instancji miał prawo do wydania decyzji kasacyjnej o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy w niniejszej sprawie nie były spełnione do tego przesłanki, a także poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, - art. 138 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ II instancji nie mógł wydać decyzji, zawierającej merytoryczne rozstrzygnięcie, tzw. decyzji reformacyjnej, - art. 136 k.p.a. poprzez brak postępowania dowodowego w postępowaniu przed organem II instancji (organ nie skorzystał z uprawnienia zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję w sprawie), a także poprzez nie wskazanie przyczyny, dla której nie mógł zastosować art. 135 k.p.a. w niniejszej sprawie. Zaskarżonej decyzji Spółdzielnia zarzuciła również naruszenie prawa materialnego poprzez: - niezastosowanie art. 32 ust. 2 lit a)rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1307/2013, przez niewłaściwe przyjęcie, że do działek rolnych, które Skarżący utrzymywał w dobrej kulturze rolnej nie należą się płatności z powodu pozostawania we własności właściciela lotniska, z którego Skarżący korzysta na podstawie umów cywilnych, - zastosowanie § 3 rozporządzenia Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015r przez wykluczenie z płatności działek rolnych znajdujących się na lotnisku, co nastąpiło na skutek pominięcia w interpretacji słowa "głównie", co - przy wykładni językowej tekstu rozporządzenia oznacza, że nawet lotnisko może być wykorzystywane do innych celów niż prowadzenie działalności pozarolniczej. W uzasadnieniu Skarżąca zarzuciła, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności w wyniku wydania decyzji przez organ Ii instancji pomimo nie wniesienia odwołania. Skarżąca wyjaśniła, że nie składała odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej i płatności do powierzchni upraw roślin wysokobiałkowych. Znajdujące się w aktach sprawy odwołanie wyraźnie określa, iż dotyczy ono decyzji nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Także w treści wniesionego środka zaskarżenia Skarżąca wskazuje, że odwołanie dotyczy umorzenia postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki AC, S, AB, AA, Z, AD, U, T,W, Ż. Tymczasem odwołanie to zostało uznane przez organ odwoławczy jako złożone w odniesieniu do całej decyzji organu I Instancji. W tej konfiguracji procesowej należy przyjąć, że Skarżący nie składał odwołania od decyzji organu I instancji w odniesieniu do przyznanych płatności, a zatem organ II instancji nie posiadał kompetencji do rozpoznania i rozstrzygania przedmiotowej sprawy w trybie odwoławczym. Z tego powodu należało zdaniem Skarżącej uznać, że zaskarżona decyzja została obarczona kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżąca zarzuciła również, że organ powinien był wskazać, w jakim zakresie i na jakim raporcie opierał swoje ustalenia. Nie stwierdzono żadnych uchybień na gruncie. Organ powinien był wyjaśnić dlaczego w jego ocenie, zaistniały nieprawidłowości i w tym celu powinien był odwołać się do obowiązujących przepisów, przez wskazanie, która konkretnie norma prawna w danym przypadku została naruszona. Skarżąca powołała się w swej argumentacji na opinię Ministerstwa Rolnictwa Rozwoju Wsi wyrażoną w piśmie z dnia 18 lipca 2016r., w której wskazano, że w rozporządzeniu MRiRW z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351) wskazano lotniska jako obszary, do których nie przyznaje się płatności bezpośrednich. Niemniej jednak przepisy unijne nie obligują do wykluczenia z płatności całej "działki", "działki rolnej" lub "działki ewidencyjnej", lecz jedynie obszaru, który jest wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Skarżąca podniosła również, że na lotnisku nie są położone działki: S, pow. 20,36 ha, U, pow. 2,22ha, T, pow. 0,81 ha. Jednolita płatność obszarowa i płatność za zazielenienie powinna przysługiwać do następujących działek: - AC, (nr ewid. 1867/202 ), na której Spółdzielnia uprawia powierzchnię 9,16 ha jako działkę rolną, w 2015r obsiana była owsem, - S, (nr ewid. 1867/168, 3919/1, 3920/26), z której Spółdzielnia uprawia powierzchnię 20,36 ha jako działkę rolna, w 2015r obsiana była rzepakiem ozimym, owsem, - AB, (nr ewid. 1867/202), z której Spółdzielnia uprawia powierzchnię 1,38 ha jako działkę rolną, obsianą w 2015r. owsem, - AA, (nr ewid. 1867/202.), z której Spółdzielnia uprawia powierzchnię 8,35 ha jako działkę rolną, obsianą w 2015r. owsem, - Z, (nr ewid. 1867/180), z której Spółdzielnia uprawia powierzchnię 10,50 ha obsianą w 2015r. owsem, - AD, (nr ewid. 1867/202, 1867/178.), z której Spółdzielnia uprawia działkę rolną o powierzchni 3,79 ha, w 2015r obsianą owsem, - U, (nr ewid. 1867/81, 3919/1, 3919/2), z której Spółdzielnia uprawia działkę rolną o powierzchni 2,22 ha w 2015 obsianą żytem, - T, (nr ewid. 3919/1), z której Spółdzielnia uprawia działkę rolną o powierzchni 0,81 ha, w 2015 był na niej ugór, - W, (nr ewid. 1867/181, 1867/219), z której Spółdzielnia uprawia działkę rolną o powierzchni 7,81 ha, w 2015r obsianą żytem, - Ż, (nr ewid. 1867/180), z której Spółdzielnia uprawia działkę rolną o pow. 12,99 ha, na której uprawia: owies na pow. 9,99ha. Zdaniem Skarżącej kontrola w dniach 2015-09-28 do 2015-10-30 nie wykazała żadnych nieprawidłowości i potwierdziła rolnicze wykorzystywanie działek rolnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Organ odwoławczy naruszył prawo procesowe i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują kwestie wnoszenia odwołania i rozpatrywania tego środka przez organ II instancji. Określają one podstawowe elementy, jakie odwołanie powinno zawierać, jak także wskazują jakie rozstrzygnięcie może organ administracji w drugiej instancji wydać. Przepisy określające wymogi minimalne dla środka odwoławczego wnoszonego od orzeczenia wydanego przez organ administracji w I instancji nie zawierają zbyt restrykcyjnych uregulowań wskazując jedynie, że oprócz wymogów, jakie powinno spełniać każde podanie składane w sprawie (art. 63 i 64 k.p.a.) odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia i wystarczające jest, aby strona wskazała, że jest niezadowolona z decyzji (art. 128 k.p.a.). Tak daleko idące odformalizowanie wymogów stawianych odwołaniu, co niewątpliwie służy zapewnieniu obywatelom prawa do zaskarżania wydawanych przez administrację aktów nie oznacza jednak, że strona dysponująca odpowiednią wiedzą i umiejętnościami nie może sformułować w sposób dokładny i precyzyjny zarówno zakresu zaskarżenia danej decyzji , jak też sprecyzować jakie konkretne zarzuty danej decyzji stawia. Może ona więc zarówno określić zakres zaskarżenia, jego kierunek, jak także wskazać konkretnie zarzuty stawiane rozstrzygnięciu. Tak też stało się w przedmiotowej sprawie. Wbrew twierdzeniom organu, zawartym w odpowiedzi na skargę, strona - A. nie zaskarżyła przedmiotowej decyzji w całości. Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że decyzja wydana przez organ I instancji składała się z dwóch części. W pierwszej organ ten umorzył postępowanie w sprawie przyznania dopłat co do całego szeregu działek, zaś w drugiej części przyznano "rolnikowi" szereg odpowiednich dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu tej decyzji organ umotywował umorzenie postępowania cofnięciem wniosku o przyznanie dopłat co do tych gruntów. W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR strona wskazała, że jest to odwołanie od tej decyzji (na co wskazuje organ w odpowiedzi na skargę), jednak już w następnym zdaniu wskazała, że "odwołanie dotyczy umorzenia postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej szeregu działek – wymienionych w odwołaniu. Są to przy tym te działki, co do których umorzono postępowanie." Sposób sporządzenia odwołania, pomimo tego, że zostało ono sporządzone przez stronę osobiście nie pozostawia zatem żadnych wątpliwości, że intencją strony było zaskarżenie tylko części decyzji i to tej części, która była dla niej niekorzystna i odnosiła się do umorzenia postępowania. Decyzja organu I instancji nie została zatem zaskarżona w całości a jedynie w części. Taki był zamiar skarżącego i tak został zrealizowany. Obowiązkiem organu II instancji jest rozpoznać odwołanie. Organ musi więc odczytać, jakie zarzuty zostały przez skarżącego w odwołaniu podniesione, ustalić jakie w zakresie podniesionych zarzutów ustalenia zostały dokonane przez organ I instancji a następnie, bazując na zgromadzonym materiale dowodowym i dokonując oceny możliwych naruszeń prawa procesowego i materialnego ocenić, rozpatrując sprawę, czy zarzuty wskazane przez skarżącego są słuszne czy też nie, czy doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Faktem jest, że w piśmiennictwie przyjmuje się, że organ II instancji dokonuje ponownego badania sprawy, jednakże badanie to nie może zostać dokonane z pominięciem zarzutów podniesionych w odwołaniu, zakresu i kierunku odwołania. Badanie oderwane od tych elementów środka zaskarżenia byłoby bowiem zaprzeczaniem prawa do dwuinstancyjnego postępowania, gdyby w trakcie tego postępowania odwoławczego organ w ogóle nie odnosił się do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Rozpatrzenie zarzutów podnoszonych przez stronę należy do istoty postępowania odwoławczego i stanowi realizację prawa strony do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Oczywiście organ nie jest ograniczony do zbadania tylko naruszeń podnoszonych przez stronę, posiada uprawnienia do dokonania kontroli decyzji nawet w sytuacji, gdy strona cofnie odwołanie, zaś utrzymanie decyzji w mocy naruszało by prawo (art. 137 k.p.a.)., w innych przypadkach może orzekać poza zakresem odwołania nawet na niekorzyść strony, gdy decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny (art. 139 k.p.a.). Istotą jednak jego działania jest odniesienie się do zarzutów stawianych rozstrzygnięciu I instancji przez stronę. W przedmiotowej sprawie, jak już wspomniano. strona zaskarżyła decyzję w części – co do umorzenia postępowania. Nie rozstrzygając zasadności umorzenia, gdyż byłoby to przedwczesne należy wskazać, że organ II instancji nie odniósł się w ogóle do podnoszonego przez stronę zarzuty niezgodności z prawem tego rozstrzygnięcia. Poświęcając w swej decyzji praktycznie całość rozważań na omawianie innego naruszenia prawa przez organ I instancji – leżącego poza zakresem zaskarżenia do głównego zarzutu odwołania odniósł się tylko w jednym, niemerytorycznym stwierdzeniu "bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej decyzji pozostają zarzuty podniesione w odwołaniu". To sformułowanie świadczy o tym, że organ II instancji nie rozpatrzył odwołania. Zarzuty podniesione w odwołaniu mogą bowiem być zasadne lub atrybutu zasadności pozbawione ale każdorazowo muszą zostać przez organ II instancji rozpatrzone i organ ten powinien wskazać w uzasadnieniu swojej decyzji (art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 i 4 k.p.a.), dlaczego argumenty te nie są trafne lub trafnymi pozostają. W żadnym razie w trakcie rozpatrzenia sprawy organ II instancji nie powinien ich pominąć i nie odnieść się do nich w ogóle. Można oczywiście wskazać na taką sytuację, gdy argumenty odwołania nie pozostają w związku ze sprawą, jednak powinny nawet w takim przypadku zostać poddane kontroli i organ powinien odnośnie tej ich cechy się wypowiedzieć. Sposób procedowania organu II instancji w sprawie niniejszej nie dał stronie odpowiedzi na pytanie, czy umorzenie postępowania było zgodne z prawem czy też nie i dlaczego. W ocenie sądu świadczy to o nie rozpoznaniu odwołania przez organ a tym samym o naruszeniu przepisów postępowania. Z tego powodu decyzja musiała ulec uchyleniu, zaś organ II instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie musiał kwestię tę rozpatrzyć. W zależności od dokonanej oceny będzie on mógł procedować w oparciu o treść przepisu art. 137§ 1 lub § 2 k.p.a.. Pierwszy z tych przepisów przewiduje możliwość uchylenia decyzji w całości lub części i orzeczenia co do istoty sprawy lub umorzenia postępowania. W tym zakresie, jak się wydaje orzeczenie poza zakresem wniesionego środka odwoławczego i zmniejszenie dopłat przyznanych skarżącej byłoby orzekaniem na niekorzyść strony. Naruszało by zatem treść przepisu art. 139 k.p.a., chyba żeby uznano by, że decyzja narusza w sposób rażący prawo lub interes społeczny. Wówczas takie rozstrzygniecie – na niekorzyść strony byłoby dopuszczalne. Organ będzie jednak również uprawniony do orzeczenia w myśl art. 138 § 2 k.p.a. czyli uchylenia w całości decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w sytuacji, gdyby stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organowi będzie przysługiwać takie prawo, gdyż w przypadku konieczności przyznania płatności do działek, co do których umorzono postępowanie należy wskazać, że płatność taka przyznawana jest co do całości gruntów objętych wnioskiem i jeżeli zaistniałyby jakiekolwiek okoliczności mające wpływ na obniżenie wysokości przyznanych dopłat (błędy, zaniżenia powierzchni, niezgodności z dobrą kulturą rolną itp.) to sankcje związane z takimi błędami będą mieć swój skutek w odniesieniu co do całości przyznanych dopłat. W takim przypadku, gdyby więc umorzenie postępowania stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego należałoby uchylić całość decyzji celem całościowego rozpatrzenia przyznania dopłat. Należy przy tym pamiętać, że uchylenie decyzji niestatecznej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie stanowi o naruszeniu gwarancji opisanej w art. 139 k.p.a. (por. np.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2014r. I OSK 2297/12, LEX nr 1765722; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2014r., II GSK 1921/12LEX nr 1450719 ). Dokonując zatem kontroli rozstrzygnięcia organ może, dostrzegając naruszenia prawa procesowego w postępowaniu przed organem I instancji, uchylić zaskarżoną decyzje nawet w sytuacji, gdy naruszenie takie nie było przedmiotem zaskarżenia (nie wskazano go w odwołaniu), zaś uchylenie decyzji z jego powodu (art. 138 § 2 k.p.a.) nie będzie działaniem na niekorzyść strony. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że rzeczą organu II instancji będzie rozpatrzyć zarzuty odwołania i odnieść się do nich i w zależności od dostrzeżonych uchybień wydać stosowną decyzję w oparciu o art. 138 § 1 lub 2 k.p.a. Podstawą orzeczenia sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło