I SA/Rz 962/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. O.-P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 11 stycznia 2021r. M. O.-P. (dalej: Skarżący), zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) o zwolnienie go z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach, za listopad 2020r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2021r., nr [...], ZUS odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm. - dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020r. do dnia 30 listopada 2020r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. ZUS stwierdził, że zgodnie z danymi będącymi w dyspozycji Urzędu Statystycznego w, kodem przeważającej działalności Skarżącego, na dzień 30 września 2020r. był kod PKD 63.99.Z, który nie uprawnia do uzyskania zwolnienia z opłacania składek, a nie jak podano we wniosku kod PKD 74.20.Z. W skardze na powyższą decyzję Skarżący podniósł, że od kilku lat prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 74.20 i jest to jego dominująca działalność, o czym świadczą dokumenty finansowe w postaci faktur VAT. Zaznaczył, że dane zawarte w bazie REGON w zakresie przeważającej działalności, na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji, są nieaktualne. Przyznał, że nie wnioskował o dokonanie zmian w tym względzie, gdyż był przekonany, że podane kody nie mają istotnego znaczenia i służą jedynie do tworzenia informacji statystycznej. ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Przepis ten stanowi podstawę do zwolnienia z obowiązku opłacania szczegółowo wymienionych w nich składek, płatników prowadzących działalność w określonych branżach, którzy zanotowali spadek przychodów z prowadzonej przez nich przeważającej działalności o co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019r. W myśl art.31zo ust.11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020r. W stanie faktycznym sprawy bezspornym jest, że w rejestrze REGON, jako kod prowadzonej przez Skarżącego przeważającej działalności gospodarczej, na dzień 30 września 2020r., wpisany był kod 63.99.Z., który nie uprawnia do zwolnienia. Skarżący nie kwestionuje tego faktu, lecz zaznacza, że tego rodzaju dane nie odpowiadały faktycznie prowadzonej działalności. Z brzmienia art.31zo ust.10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w opłacaniu składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż). Treść tego przepisu wskazuje, że omawiana ulga przysługuje przedsiębiorcom - płatnikom składek, rzeczywiście prowadzącym określone w nim rodzaje działalności. Jest w nim bowiem mowa o "płatniku składek prowadzącym działalność", "jako przeważający rodzaj działalności". Sprecyzowanie rodzajów tych działalności, które uprawniają do zwolnienia, nastąpiło natomiast przez wskazanie określonych kodów PKD. Dokonano tego jednak w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od cech konkretnego płatnika, domagającego się zwolnienia. W art. 31 zo ust. 11 ww. ustawy ustawodawca zdecydował się natomiast na wprowadzenie środka dowodowego o charakterze formalnym, za pomocą którego ma (miało) nastąpić ustalenie przez organ rozpatrujący daną sprawę, rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności ("oceny spełnienia warunku dokonuje się na podstawie") przez podmiot domagający się zwolnienia. Środek ten ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że wpis w rejestrze podmiotów REGON odpowiada stanowi rzeczywistemu. Przedmiotowe domniemanie nie ma jednak charakteru niewzruszalnego (niepodważalnego). Jego treść, jak również odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021r. poz. 735, ze zm. - dalej K.p.a.), według której prowadzone jest postępowanie w sprawie oznacza, że należy ono do kategorii domniemań wzruszalnych, a zgodnie z art. 76 § 3 K.p.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą jako przeważającą, odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w art. 31 zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, a więc odnośnie danych pozyskanych przez ZUS z rejestru podmiotów REGON i podważyć aktualność wpisu w tym rejestrze. Ponadto rozwiązania prawnego określonego w art. 31 zo ust. 11 ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie można traktować jako wyłącznego środka dowodowego służącego wykazaniu rodzaju prowadzonej działalności, a wnioskujący podmiot gospodarczy może te okoliczności wykazać także innymi środkami dowodowymi. W skardze Skarżący wskazał na konkretne okoliczności (faktury VAT), dotyczące rodzaju realizowanych usług, mające potwierdzać jego twierdzenia o prowadzeniu przeważającej działalności oznaczonej kodem PKD 74.20 (działalność fotograficzna). Zaskarżona decyzja odmowna jest zatem przedwczesna, ponieważ organ nie ustalił przedmiotu rzeczywistej działalności Skarżącego, do czego, w świetle wyżej przedstawionych rozważań, był zobligowany. Ponadto wbrew dyspozycji wynikającej z art.10 § 1 i art.79a § 1 K.p.a. organ nie zawiadomił Wnioskodawcy o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i nie wskazał Wnioskodawcy przesłanek zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Opisane uchybienia przesądzają o tym, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami (naruszenie przepisów prawa materialnego, przejawiające się w nieprawidłowym ustaleniu warunków zwolnienia, a także przepisów postępowania, pociągające za sobą wadliwe ustalenie stanu faktycznego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy). Z tego więc względu rozstrzygnięcie to powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego, jako naruszające przepisy art.31zo ust.10 oraz przepisy art.77 § 1, art.79a i art.80 K.p.a.. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu będzie przede wszystkim ustalenie rzeczywistego przedmiotu prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, noszącej cechy jego działalności przeważającej. W tym celu należy przeprowadzić pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie. Organ powinien przy tym uwzględnić dowody przedłożone przez Skarżącego i ocenić wynikające z nich okoliczności. W razie ustalenia, że faktycznie prowadzona przez Wnioskodawcę działalność mieści się w katalogu działalności wymienionych w art.31 zo ust.10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, organ zbada spełnienie pozostałych przesłanek przedmiotowego zwolnienia. Stanowisko organu wyrażone w ponownie wydanej decyzji powinno być w sposób jasny i rzeczowy uzasadnione, stosownie do wymagań wskazanych w art. 107 k.p.a., a w szczególności organ powinien odnieść się do podnoszonych przez Skarżącego argumentów i przedłożonych dowodów. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia o kosztach postępowania ponieważ Skarżący nie był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, a sprawa sądowa zainicjowana jego skargą z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) P.p.s.a. była wolna od kosztów sądowych, nie przedłożono zaś zestawienia innych wydatków.