I SA/Rz 967/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Burmistrza Miasta Dynów na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości za 2008 rok p o s t a n a w i a skargę odrzucić. Burmistrz Miasta Dynów pismem z dnia 24 listopada 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] października 2009 r., nr [...]. Decyzją tą organ odwoławczy, działając na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej o.p.), uchylił zaskarżoną odwołaniem przez R. S. decyzję Burmistrza Miasta Dynów z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] ustalającą podatek rolny i podatek od nieruchomości za 2008 rok, przekazując równocześnie sprawę Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano na szereg uchybień procesowych, jakich dopuścił się Burmistrz Miasta Dynów w postępowaniu podatkowym, w szczególności na wadliwości postępowania dowodowego. W skardze sądowej Burmistrz Miasta Dynów zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 181 w zw. z art. 180, art. 187 § 3, art. 188, art. 190, art. 194, art. 197 i art. 198 o.p. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że nie dopuścił się naruszania prawa wydając decyzję w pierwszej instancji. Wbrew ocenie organu odwoławczego przeprowadzenie dowodu z oględzin nie było konieczne, gdyż istotne dla sprawy fakty wynikały ze zgromadzonych dokumentów. Nie były też wymagane wiadomości specjalne, które uzasadniałyby przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, jak wywiódł to organ odwoławczy. Uchylona w podatkowym toku instancji decyzja nie naruszała prawa. Burmistrz Miasta Dynów wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie. Stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej w sprawie, w której wydawał decyzję w pierwszej instancji. Nie można mu przypisać interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Z ostrożności procesowej ustosunkowano się także do zarzutów skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych. Zgodnie z art. 50 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1); uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne i gdy nie zachodzi żadna inna podstawa odrzucenia określona w art. 58 § 1 pkt 1-5 p.p.s.a. Odrzucenie skargi następuje w drodze postanowienia, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Kluczowym dla wyniku sprawy jest ustalenie, czy Burmistrz Miasta Dynów, jako organ podatkowy pierwszej instancji w sprawie stanowiącej przedmiot skargi, posiada legitymację do występowania w charakterze skarżącego i czy może kwestionować w postępowaniu sądowym decyzję organu odwoławczego, mocą której w trybie art. 233 § 2 o.p., skasowano jego własne rozstrzygnięcie. Funkcję Burmistrza należy przy tym rozważyć z punktu widzenia organu podatkowego, tj. tworu organizacyjnego powołanego do prowadzenia orzecznictwa administracyjnego, a także z punktu widzenia organu reprezentującego związek publicznoprawny, jakim jest Gmina Miasto Dynów . Obydwa potencjalne statusy wójta (burmistrza, prezydenta miasta, a w poprzednim ustroju samorządu terytorialnego – również zarządu gminy) były już wielokrotnie oceniane z punktu widzenia jego legitymacji skargowej, zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i Trybunału Konstytucyjnego. Już w wyroku NSA z dnia 15 października 1990 r., SA/Wr 990/90 (ONSA 1990, Nr 4, poz. 7) stwierdzono, że przyznanie organowi orzekającemu statusu strony w postępowaniu administracyjnym (statusu adresata decyzji organu drugiej instancji, uprawnionego do złożenia na nią skargi) godziłoby w elementarne zasady i wartości obowiązujące w tym postępowaniu i powodowałoby, że organ administracji publicznej stawałby się "sędzią we własnej sprawie". W ustawowej roli organu orzekającego nie ma miejsca na jego własny interes prawny, choćby decyzja dotykała i jego obowiązków. Z kolei w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2009 r., K 32/08 (OTK ZU Nr 139, seria A, poz. 9, a także Dz.U. Nr 187, poz. 1456) wskazano, że jednostka samorządu terytorialnego (w tym gmina reprezentowana przez jej Burmistrza) nie może być ani skarżącym, ani uczestnikiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Samorząd terytorialny jest jednym z elementów struktury państwa i organ samorządowy załatwiając sprawę indywidualną z zakresu administracji publicznej nie może, przynajmniej co do zasady, kierować się interesem jednostki samorządu terytorialnego (osoby prawnej, związku publicznoprawnego) ale wyłącznie przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w pełni podziela zaprezentowane w judykaturze poglądy. Burmistrz Miasta Dynów, jako organ podatkowy orzekający w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie posiada statusu strony. Ani jako organ podatkowy, ani też jako organ reprezentujący Miasto Dynów (gminę, osobę prawną), nie jest adresatem decyzji organu odwoławczego, uprawnionym do wniesienia skargi sądowej. Nie posiada także samoistnego (niezwiązanego z doręczeniem decyzji ostatecznej) interesu prawnego w domaganiu się wzruszenia decyzji w postępowaniu sądowym. Nie jest zatem uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Jego funkcja ustrojowa polegająca na załatwianiu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej wyklucza powoływanie się na własne, samoistne – zakotwiczone w decyzji – uprawnienia i obowiązki, jakie mogłoby korzystać z ochrony sądowej. To on sam, jako konstrukcyjny element podatkowego toku instancji, jest w postępowaniu sądowym kontrolowany pod względem legalności. To nie zakres jego indywidualnych korzyści i strat, ale przepisy prawa powszechnie obowiązującego wpływają na prawidłowość wyniku sprawy administracyjnej poddawaną ocenie sądu administracyjnego. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.