I SA/Rz 97/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2009 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia J.M. (dalej skarżąca) wezwana do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że wspólnie z mężem spłaca kredyt hipoteczny oraz inwestycyjny, do dnia złożenia wniosku nie otrzymała dotacji z AGRiMR oraz że ponosi koszty leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnego syna. Powołała się również na treść pisma kierowanego do sądu w związku z ubieganiem się o przyznanie prawa pomocy, w którym podnosiła, że zwraca się z takim wnioskiem w związku z trudną sytuacją życiową, ponosi bieżące opłaty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 4000 zł miesięcznie, grozi jej przymusowa realizacja zwrotu spornej dotacji, spłaca zadłużenie kredytowe, dlatego nie jest w stanie wygospodarować kwot koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Skarżąca oświadczyła, że osiąga dochody z tytułu prowadzenia działalności w wysokości ok. 1000 zł miesięcznie, a jej mąż w wysokości około 850 zł miesięcznie. Doliczyła także do dochodu rodziny pobierane dopłaty rolne w wysokości 2200 zł miesięcznie. Jako majątek skarżąca wyszczególnił mieszkanie o wielkości 82 m² oraz nieruchomość rolną o pow.107 ha. Oświadczyła również, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trojgiem dzieci w wieku 17, 13 i 10 lat. Skarżąca przemilczała wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej zwaną w skrócie P.p.s.a., dotyczących możliwości płatniczych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, który stosownie do treści art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołane przepisy są odstępstwem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 P.p.s.a., a zatem interesem wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia takie wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w przytoczonych powyżej przepisach. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie (art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Przede wszystkim nie złożyła dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym, które m.in. dotyczyło rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, podania informacji o posiadanych zobowiązaniach i wierzytelnościach (publicznoprawnych i cywilnych), nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych i rachunków kart kredytowych z ostatnich sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku oraz dokumentów, z których wynikałyby deklarowane dochody (jeśli takie były w posiadaniu skarżącej), nie udzieliła informacji o posiadanym środkach transportu, maszynach i urządzeniach rolniczych. W sprawie zaistniała konieczność uzyskania tego rodzaju informacji, ponieważ zadeklarowane dochody skarżącej pozostawały na poziomie oświadczonych bieżących opłat związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Co więcej, do dochodu zostały zaliczone dopłaty tzw. unijne, a jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że nie otrzymała dotacji. Zatem wezwanie w trybie art. 255 P.p.s.a. do uzupełnienia wniosku było konieczne z uwagi na brak jakichkolwiek środków dowodowych na poparcie twierdzenia o złej sytuacji finansowej, a udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowania udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Skoro skarżąca nie przedłożył dokumentów uprawdopodobniających trudną sytuację, to samo twierdzenie o złej sytuacji finansowej zawarte we wniosku nie daje podstaw do zwolnienia skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych w jakimkolwiek zakresie, bowiem jest nazbyt ogólnikowe. Należy dodać, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ani referendarz sądowy ani sąd nie mają obowiązku prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane odnośnie stanu majątkowego wnioskodawcy nie są znane wobec uchylania się strony od złożenia stosownych dokumentów i wyjaśnień. Reasumując, niezastosowanie się do wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. i brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień, pozbawia rozpoznającego wniosek możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. II OZ 235/06, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem niewykonanie wezwania, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie należy potraktować jako niewykazanie przez skarżącą przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.