I SA/Rz 971/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-11-20

Skład orzekający: Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która odnotowała stratę w poprzednim roku obrotowym i posiada zajęte przez egzekucję konta bankowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada majątek w postaci środków trwałych i kapitału zakładowego, które wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet jeśli odnotowała stratę i ma zajęte konta bankowe, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wartość jej środków trwałych i kapitału zakładowego wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi. Posiadanie majątku, nawet w postaci aktywów, wpływa na ocenę spełnienia przesłanki braku środków na pokrycie kosztów postępowania. W przypadku spółki prawa handlowego, której celem jest zysk, wspólnicy powinni uzupełnić niedobory środków, a przerzucanie kosztów na podatników jest nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka "A" sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Spółka wykazała stratę za ostatni rok obrotowy, zajęcie kont bankowych w postępowaniu egzekucyjnym oraz straty materialne po powodzi w 2010 r. Wysokość wpisu od skargi wynosiła 500 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadanie przez spółkę środków trwałych i kapitału zakładowego wielokrotnie przewyższających koszt wpisu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącej spółce w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" sp. z o.o., z siedzibą w K., o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od maja 2009 r. do lipca 2011 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres od sierpnia 2011 r. do grudnia 2015 r. - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, podając w oświadczeniu o stanie majątkowym, że jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł, wartość środków trwałych 269 963,94 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 782 376,31 zł. W przedmiotowym oświadczeniu podkreślono również, że spółka nie posiada środków finansowych na rachunkach bankowych, gdyż konta te zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. W załączniku, do złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia dodano, że zła kondycja finansowa spółki jest wynikiem powodzi z 2010 r., w związku z wystąpieniem której poniosła ona znaczne straty materialne. Wraz z oświadczeniem o stanie majątkowym spółka przedłożyła między innymi bilans i informację dodatkową do przedmiotowego bilansu, które to dokumenty potwierdzają, że 2012 r. spółka zamknęła stratą w wysokości 782 376,31 zł. Wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, w zakresie częściowym, może nastąpić, gdy wykaże ona że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, przyznanie prawa pomocy tej kategorii podmiotom uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę braku możliwości wyłożenie środków niezbędnych na pokrycie kosztów postępowania, gdyż tylko wówczas sąd, czy też rozpoznający wniosek referendarz, będzie mógł, działając w ramach przyznanego z mocy ustawy uznania, wniosek ten ewentualnie uwzględnić. Wykazanie braku środków jest warunkiem niezbędnym do uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy, nie kreuje jednakże po stronie wnioskodawcy swoistego rodzaju roszczenia o jego przyznanie. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że "brak środków" na pokrycie niezbędnych kosztów nie ogranicza się tylko do faktycznego braku środków finansowych, w danym momencie, ale odnosi się do ogólnej sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie ulgi w postaci prawa pomocy. Z tego też względu posiadanie majątku, w postaci jakichkolwiek aktywów, będzie rzutowało na ocenę spełnienia tej przesłanki. W niniejszej sprawie, na podstawie złożonego przez skarżącą spółkę oświadczenia i dokumentów źródłowych nie sposób jest stwierdzić, że nie ma ona możliwości wyłożenia środków niezbędnych na pokrycie kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, w której wpis wynosi 500 zł, gdyż wartość pozostających w jej dyspozycji środków trwałych, jak również wartość kapitału zakładowego wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu od skargi. Zgodzić się należy ze skarżącą, że jej aktualna kondycja finansowa nie jest najlepsza, jednakże jest ona osobą prawną – spółką prawa handlowego, powołaną celem prowadzenia działalności gospodarczej, a więc w celu zarobkowym, nastawionym na przynoszenie zysków swoim udziałowcom, w tej więc sytuacji, w której wolą tychże udziałowców jest dalsze podtrzymywanie bytu prawnego spółki oraz jej funkcjonowania w obrocie gospodarczym, to właśnie ci wspólnicy winni uzupełnić ewentualne niedobory środków niezbędnych na pokrycie uzasadnionych wydatków spółki, do których należy zaliczyć także wydatki związane z toczącymi się postępowaniami sądowymi, w której jest ona stroną. Brak jest bowiem racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania tych kosztów na podatników, poprzez ich pokrycie ze środków publicznych. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą okoliczności związanych z powodzią z 2010 r. należy stwierdzić, że badając aktualną sytuację spółki nie sposób odwoływać się w sposób bezpośredni do okoliczności sprzed kilku lat, gdyż przyznanie prawa pomocy uzależnione jest jedynie od aktualnej kondycji finansowej spółki, a wyżej wymienione zdarzenie stanowią jedynie jeden z wielu czynników na nią wpływających. Samoistnym argumentem przemawiającym za przyznaniem spółce prawa pomocy nie może być także konieczność regulowania przez nią zobowiązań cywilnoprawnych, gdyż nie korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przez należnościami publicznoprawnymi. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło