I SA/Rz 971/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-12-10

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak środków na ich pokrycie, a jej majątek (środki trwałe) jest znaczący w stosunku do wysokości kosztów?
Ratio decidendi
Osoba prawna może uzyskać zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Jednakże, samo wykazanie braku środków nie gwarantuje pozytywnego rozpatrzenia wniosku, gdyż sąd działa w ramach uznania. Sąd musi uwzględnić nie tylko wyjątkowość instytucji zwolnienia, ale także interes społeczny i cele działania podmiotu. W przypadku, gdy wartość środków trwałych spółki znacząco przewyższa wysokość kosztów sądowych, a spółka jest przedsiębiorcą nastawionym na zysk, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zaległości podatkowych i umorzenia postępowania podatkowego. Spółka wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i zajęcie kont bankowych w postępowaniu egzekucyjnym, powołując się na szkody powodziowe z 2010 r. Wpis od skargi wynosił 500 zł.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) sierpnia 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od maja 2009 r. do lipca 2011 r. oraz umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości za okres od sierpnia 2011 r. do grudnia 2015 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych - postanawia - oddalić wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca – "A" sp. z o.o., z siedzibą w K. - występując do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, złożyła na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie majątkowym, z którego wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 50 000 zł, wartość środków trwałych 269 963,94 zł, a ostatni rok obrotowy spółka zamknęła stratą w wysokości 782 376,31 zł. W złożonym oświadczeniu spółka zadeklarowała, że nie posiada na rachunkach bankowych żadnych środków finansowych, gdyż jej konta zostały zajęte w związku z prowadzonymi wobec niej postępowaniami egzekucyjnymi. Podkreślając swą złą kondycję finansową skarżąca podała, że jest ona efektem powodzi z 2010 r., która wyrządziła w jej majątku znaczne szkody. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Językowa wykładnia tego przepisu prowadzi do stwierdzenia, że rozpatrywanie wniosków osób prawnych o przyznanie im prawa pomocy odbywa się niejako dwuetapowo. Na wstępie badana jest bowiem przesłanka w postaci braku środków na pokrycie kosztów postępowania, po czym sąd, w przypadku jej stwierdzenia, podejmuje decyzję w przedmiocie przyznania bądź odmowy przyznania prawa pomocy, w ramach przysługującego mu z woli ustawodawcy uznania. Wykazanie przez wnioskodawcę, będącego osobą prawną, braku środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania nie gwarantuje mu pozytywnego załatwienie jego wniosku, którego rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu sądu. Działając natomiast w granicach tego uznania sąd musi mieć na uwadze nie tylko wyjątkowość instytucji zwolnienia od kosztów sądowych, ale również i interes społeczny, wyrażający się między innymi w celach działania danego podmiotu. W niniejszym przypadku, na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie sposób jest stwierdzić, że uiszczenie pełnych kosztów sądowych, związanych z przedmiotową sprawą, wykracza poza zakres możliwości spółki. Do wniosku takiego prowadzi bowiem chociażby porównanie wartości należących do niej środków trwałych (269 963,94 zł) z wysokością wpisu od skargi (500 zł). Na tej podstawie można stwierdzić, że potencjalna, ostateczna wysokość kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, znajdzie pełne pokrycie w majątku spółki. Kolejnym argumentem przemawiającym przeciwko uwzględnieniu wniosku skarżącej jest to, że jest ona przedsiębiorcą, a celem jej działania jest osiąganie zysków; z tego też względu trudno jest znaleźć uzasadnienie dla przerzucania kosztów funkcjonowania spółki, obejmujących między innymi koszty sądowe związane z jej sprawami sądowymi, na podatników. Argumentem za uwzględnieniem wniosku skarżącej nie może być również fakt dotknięcia jej skutkami powodzi z 2010 r., ponieważ zdarzenie to miało miejsce blisko trzy lata temu, trudno więc teraz powoływać się na ten fakt, jako samoistną przesłankę przyznania prawa pomocy, w oderwaniu od innych okoliczności. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło