I SA/Rz 973/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-01-14

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada środków pieniężnych i nie prowadzi dokumentacji rachunkowej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać prawa pomocy, jeśli nie wykaże, że podjęła wszelkie niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie kosztów postępowania, a także nie wykazała, że skorzystała z dostępnych instytucji prawnych, takich jak dopłaty wspólników czy podwyższenie kapitału zakładowego. Samo podanie wysokości kapitału zakładowego, stwierdzenie straty i braku środków pieniężnych, a także nieprowadzenie dokumentacji rachunkowej, nie stanowią wystarczających argumentów do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, argumentując brak środków pieniężnych, nieprowadzenie działalności gospodarczej i zlikwidowane rachunki bankowe. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł, spółka ponosiła stratę, a braki w dokumentacji uniemożliwiły sporządzenie bilansu. Spółka nie złożyła wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców KRS.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sygn. I SA/Rz 973/13 UZASADNIENIE Spółka "A" (dalej: spółka /skarżąca) w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia, wniosła o przyznanie prawa pomocy (w skardze zakres żądania dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych, na formularzu PPPr zakres ten nie został sprecyzowany) argumentując, że spółka nie posiada żadnych środków pieniężnych, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada rachunków bankowych (zostały zlikwidowane). Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 50.000,00 zł, spółka nie posiada środków trwałych, w rubryce nr 8 formularza PPPr, która dotyczy zysku lub strat za ostatni rok obrotowy według bilansu, spółka podała: "strata, braki w dokumentacji uniemożliwiły zrobienie bilansu". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że z uwagi na niejednoznacznie sprecyzowane żądanie Sąd rozważył przyznanie spółce prawa pomocy w zakresie całkowitym jak również częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), a w zakresie częściowym (obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – art. 245 § 3 P.p.s.a.), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przepisy na podstawie których zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna oparto na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że ostatecznie spełnienie tych przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy i nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku jakichkolwiek lub dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, rozpoznający wniosek sąd nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba. Ponadto osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie posiada niezbędnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, ale również, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (zob. postanowienie NSA z 15 kwietnia 2008 r. , sygn. II OZ 318/08, system LEX nr 479111). Ocena wniosku i całości akt sprawy nie prowadzi do konkluzji, że należy skarżącej spółce przyznać prawo pomocy w jakimkolwiek zakresie, także częściowym. Podanie wysokości kapitału zakładowego (50.000 zł) oraz lakoniczne stwierdzenie, że spółka ponosi stratę, a braki w dokumentacji uniemożliwiły sporządzenie bilansu, czy to, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada środków pieniężnych, nie może stanowić w żadnym wypadku argumentów za udzieleniem takiej pomocy. Skutki zaniechania prowadzenia dokumentacji rachunkowej obciążają skarżącą spółkę. Z akt sprawy wynika, że zaniechania dotyczą także innych powinności, w tym związanych z postępowaniem rejestrowym (k.20); spółka nie złożyła dotychczas wniosku o wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770). Skoro spółka nie wywiązuje się ze swoich obowiązków i nie prowadzi żadnej dokumentacji, związanej z jej istnieniem, dlatego również uniemożliwiało to Sądowi wezwanie jej do nadesłania dokumentów, które w ocenie Sądu mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie przede wszystkim to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka prawa handlowego – spółka kapitałowa. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich spółka nie wykazała. Podsumowując, ocena sytuacji w powiązaniu z aktami sprawy nie pozwala stwierdzić, że spółka spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło