I SA/Rz 978/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości z sankcjami wieloletnimi na 2012 rok - oddala skargę- Sygn..akt I SA/Rz 978/13 UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2013r. Nr [...] przyznano M.Ch. płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 588zł z tytułu pakietu 6 – zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie. Wariant 6.4 Sady tradycyjne oraz odmówiono przyznania płatności w pakiecie 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 Wariant 4-1 – Ochrona Siedlisk Lęgowych ptaków o stawce 1200 zł i nałożono sankcję w wysokości 1596 zł, która będzie potrącana od płatności pochodzących w ramach wszystkich środków wsparcia , do których dany beneficjent jest uprawniony na podstawie wysokości składanych przez niego w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono rozbieżności . Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013r. Znak [...]. Organy ustaliły następujący stan faktyczny. Do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa został złożony w dniu 2 kwietnia 2012r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012. w ramach , którego M.Ch. wnioskował o przyznanie : jednolitej płatności obszarowej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnosiennych, uzupełniającej płatności podstawowej. Następnie w dniu 14 maja 2003r., złożył zmianę do wniosku , w której wnioskował dodatkowo o płatność rolnośrodowiskową (PROW 2007-2013). W formularzu deklaracja pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2012 , który w przypadku ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe (PROW 2007- 2013) jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o przyznanie płatności na rok 2012., M.Ch. zadeklarował realizację Pakietu 4 – ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami natura 2000 oraz Pakietu 6 – zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie i w ich ramach realizację następujących wariantów : Wariant nr 4.1 – ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 3,95 ha Wariant nr 6.4 – sady tradycyjne na powierzchni 0,35 ha W dniach 22-23 kwietnia 2013r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu , w zakresie kwalifikowalności powierzchni przez uprawnionych inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego AR i MR. Wyniki przedmiotowej kontroli na miejscu zapisane zostały w raporcie czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr dokumentu [...] , w którym stwierdzono liczne nieprawidłowości mające wpływ na płatności . - dla działki rolnej A ( sad) o powierzchni deklarowanej 0,10 ha stwierdzono, iż faktycznie powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 0,13 ( kod DR 13-) , - dla działki rolnej C ( łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 1,78 ha stwierdzono , iż faktycznie powierzchnia działki rolnej wynosi 1,28 ha (kod DR 13+) stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG (kod DR 52) jak również zmianę położenia obiektu niekwalifikowanego w ramach działki referencyjnej(kod DR 53) oraz stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (kod DR , 51), - dla działki rolnej CC (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 0,31 ha stwierdzono , iż faktycznie powierzchnia stwierdzona w wyniku pomiaru jest mniejsza i wynosi 0, 08 ha (kod DR 4), oraz stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (kod DR 51), - dla działki D (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 0,48 ha stwierdzono, iż faktyczna powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 0,15 ha (kod DR 13+) oraz stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (Kod DR 51), - dla działki rolnej HH (sad) o powierzchni deklarowanej 0,25 ha stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (kod DR 51), - dla działki rolnej IC (łąka trwała) o powierzchni deklarowanej 0,93 ha stwierdzono ,iż faktyczna powierzchnia działki rolnej wynosi 0,74 ha (kod DR 13 +) natomiast stwierdzono obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności (Kod DR 51) zmniejszenie powierzchni PEG (kod DR 52). Wobec powyższych organ I instancji ustalił, że w przypadku płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4-1 – Ochrona Siedlisk Lęgowych ptaków poza obszarami Natura 2000, różnica powierzchni pomiędzy zdeklarowaną o stwierdzoną wynosiła 61,29 %, ponieważ podczas kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona wynosiła tylko 2,17 ha. Z tego względu w oparciu o art. 16 ust 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. (Dz. Urz .UEL 25/8 z 28.I. 2011) organ I instancji odmówił przyznania płatności w powyższym wariancie a w oparciu o art. 16 ust 7 tegoż rozporządzenia nałożył sankcję. Ponadto organ I instancji stwierdził , iż zgodnie z paragrafem 9 ust 4 pkt 1 p. pkt a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęto Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U .Nr 33, poz. 262 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem rolnośrodowiskowym, płatność rolnośrodowiskowe w wariancie 4.1 jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako trwałe użytki zielone , na których występują siedliska lęgowe ptaków z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia . Natomiast trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lt.c rozporządzenia komisji (UE) nr 1120/2009 z dnia 19 października 2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (UE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemu wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UEL 316 z 02.2009), oznaczają grunty zajęte pod uprawę traw lub innych pasz i roślin zielonych naturalnych (samosiewnych) lub pozostałych w wyniku działalności rolniczej wysiewanych , niepodlegające płodozmianowi w gospodarstwie przez okres pięciu lat lub dłużej z wyłączeniem obszarów odłączonych zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2078 (92C9), obszarów odłączonych zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia Rady (UE) nr 1257/1979(10) oraz obszarów odłączonych zgodnie z art. 39 rozporządzenia Rady (UE) nr 1698/2005(11) i w tym celu trawy lub inne pasze z roślin zielonych oznaczają wszystkie rośliny zielone , rosnące tradycyjnie na naturalnych użytkach zielonych lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania użytków zielonych lub łąk w państwie członkowskim. Ponieważ część powierzchni działki rolnej C zgłoszonej do płatności rolnośrodowiskowej nie spełniła definicji trwałych użytków zielonych co było warunkiem koniecznym aby przyznać do tej powierzchni płatność rolnośrodowiskową w pakiecie 4-1, początkowo przyznana kwota 735 zł została pomniejszona o 20 % zgodnie z treścią paragrafu 27 ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli rolnik nie zachowa któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności Rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo , o których mowa w paragrafie 4 ust 2 pkt 1, płatność przysługuje w wysokości zmniejszonej o 20 % w roku w którym stwierdzono takie uchybienie. Organ II instancji opisana wyżej decyzją z dnia 22 sierpnia 2013r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji dodatkowo powołał się na treść paragrafu 46 pkt 1. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na łata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) stanowiącego: Do przyznania i zwrotu płatności rolnośrodowiskowej w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia, o którym mowa w§ 58 w związku z powyższym zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 z późn. zTm.) płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej " rolnikiem", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej " numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 łit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej " działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizacją tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych; 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Organ odwoławczy podniósł, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o wyniki kontroli na miejscu wykonanej w dniach 22 - 23 kwietnia 2013 r. na podstawie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w tytule 11 rozdział 4 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 (zwanego dalej "ZSZiK"), o którym mowa w art. 10 ust. 1 w/w Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 roku w prawidłowy sposób ustalił powierzchnię użytkowaną rolniczo na działkach rolnych o oznaczeniu literowym: C, CC, D, oraz I. W niniejszej sprawie organ I instancji, dokonał kontroli administracyjnej działek rolnych zadeklarowanych przez Pana M.Ch. w oparciu o system identyfikacji działek rolnych oraz o wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu. Zgodnie z treścią art. 26 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 str. 65 z późn. zm.) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zatem celem przeprowadzenia kontroli na miej scu j est stwierdzenie stanu faktycznego na dzień przeprowadzenia kontroli i porównanie z deklaracją producenta rolnego na dany rok wnioskowania o przyznanie płatności w tym przypadku na 2012 rok. Stwierdzone nieprawidłowości na działce rolnej wskazane w decyzji Kierownika Biura Powiatowego AR i MR nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. zostały zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr dokumentu [...], w którym w odniesieniu do działek rolnych oznaczonych literowo C, CC, D oraz I inspektorzy terenowi bardzo precyzyjnie określili powierzchnię wykluczoną z płatności ze względu na tereny nieużytkowane rolniczo co potwierdza również załączona do raportu z czynności kontrolnych obszerną dokumentacją fotograficzną, na której widoczne są tereny wykluczone z wnioskowania o płatność. Organ II instancji po ponownej analizie raportu z weryfikacji w terenie powierzchni PEG oraz dokumentacji fotograficznej stwierdził, iż powierzchnia wykluczona z wniosku, istotnie nie była użytkowana w celu rolniczym, co potwierdzają widoczne na fotografiach, w przypadku powyżej wskazanej działki obszary nie kwalifikujące się do płatności rolnośrodowiskowej. Do dokumentacji dołączono szkice działek ewidencyjnych nr 2945/11, 2945/19, 2780/2, 2780/7, 2780/9, 2823/1, 2824/1, z oznaczeniem miejsca wykonywanych zdjęć podczas kontroli na miejscu. Na podstawie § 13 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262 z późn. zm.) przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. L 316 z 2.12.2009 str. 65 z późn. zm.) , określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. W niniejszej sprawie ze względu na stwierdzone nieprawidłowości w oparciu o paragraf 27 ust 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zmniejszono płatność o 20 % w wariancie 4 -1. Natomiast w wariancie 6-4 w oparciu o art. 16 ust 5 wyżej cyt. Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27.I>2011 odmówiono przyznania płatności, a w oparciu o art. 16 ust, 7 tegoż rozporządzenia zastosowano sankcję. W skardze na wyżej opisaną decyzję Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa M.Ch. domagał się jej uchylenia a także poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 kpa z związku z art. 77 kpa. Skarżący zarzucił ,iż odnośnie wariantu 6-4 Sady Tradycyjne, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli, była równa powierzchni zdeklarowanej która wynosiła 0,35 ha, a pomimo to zmniejszono płatność w tym wariancie. Odnośnie wariantu 4-1, to organ nie wziął pod uwagę opinii ornitologicznej , która dla skarżącego jest najważniejsza Podniósł też ,że nie jest ekspertem w zakresie ustalenia mniejszej powierzchni. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje : Skarga jest bezzasadna . Zgodnie z paragrafem 27 ust 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w spawie szczegółowych warunków i trybu przekazywania pomocy finansowej w ramach działki "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz.U z 2009r Nr 33, poz. 262 ze zm), jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie dzielności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nie użytkowanych rolniczo o których mowa w paragrafie 4 ust 2 pkt 1 , płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokość zmniejszonej o 20 % w zakresie w którym stwierdzono takie uchybienie. Ponieważ działka C zdeklarowana jako łąka o powierzchni 1,78 ha -miała rzeczywistą powierzchnię , stwierdzoną podczas kontroli wynoszącą 1,28 ha, płatność również w wariancie 6.4 Sady tradycyjne musiała zostać zmniejszona w oparciu o paragraf 27 ust 4 wyżej cyt. Rozporządzenia rolnośrodowiskowego o 20 % , a więc z kwoty 735 zł do kwoty 588 zł. Zgodny z podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia był protokół z kontroli nr [...] , który pozwala na określenie zakresu i sposobu użytkowania poszczególnych działek zadeklarowanych przez skarżącego. Skarżący podpisał ten protokół i nie przedstawił dowodów mogących skutecznie zakwestionować prawidłowość przeprowadzonej w dniu 22- 23 kwietnia 2013r. kontroli na miejscu . Skarżący powołuje się na opinię ornitologiczną, którą okazał podczas postępowania przed organem I instancji. Skarżący nie załączył jej do akt administracyjnych i nie zawnioskował o dopuszczeniu z niej dowodu. W efekcie nie wiadomo co zawierała powyższa opinia ornitologiczna i jak miała wpłynąć na kierunek rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi natomiast ,że odnoście wariantu 4-1 Ochrona Siedlisk Lęgowych ptaków różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną w tym wariancie , a rzeczywistą stwierdzoną podczas kontroli w wysokości 2,17 ha wynosiła aż 61, 29 % należało w oparciu o art. 16 ust 5 wyżej cyt. odmówić przyznania płatności w tym wariancie. Powyższy przepis stanowi, że jeżeli wyżej określona różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy oraz jeżeli powyższa różnica przekracza 50 % beneficjenta wyklucza się ponownie z uzyskania pomocy do różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność a zatwierdzonym . Natomiast sankcje zastosowano w oparciu o art. 16 ust 7 powyższego Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 zgodnie z którym kwota wynikająca z wykluczenia powiedzianych w ust 5 akapit trzeci oraz ust. 6 akapit drugi niniejszego artykułu zostaje odliczona zgodnie z art. 6 paragraf 6 Rozporządzenia Komisji (UE) r 885/2006. Jeżeli niemożliwe jest odliczenie tej kwoty w całości zgodnie ze wspomnianym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym w którym dokonano ustalenia saldo należności zostaje anulowane Fakt, iż skarżący korzystał z usług doradcy rolnego nie ma w sprawie znaczenia , gdyż nie był on pracownikiem organu I instancji jak również nie pozostawał w żadnym stosunku zależności od tego organu. Z uwagi na powyższe , ponieważ organy nie naruszyły prawa materialnego jak i procesowego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 P.p.s.a