I SA/Rz 989/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-11-06
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący może zostać zwolniony od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku środków na ich pokrycie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Zwolnienie od kosztów sądowych może zostać przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał takiej niezdolności, zważywszy na posiadany majątek, dochody oraz możliwości finansowe, a także rozbieżności i niewiarygodność przedstawionych danych.Stan faktyczny
Skarżący J.S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczącą przyznania płatności rolno-środowiskowej w pomniejszonej wysokości za 2011 rok. Wnioskodawca podał, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni około 60 ha, mieszkanie 20 m² oraz udziały w dwóch spółkach prawa handlowego. Twierdził, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych, wskazując na swoje dochody, wydatki oraz zadłużenie kredytowe.Rozstrzygnięcie
Odmówił zwolnienia od kosztów sądowych wniosku skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2012r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno środowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2011 r.. - postanawia – odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.
Sygn. I SA/Rz 989/12
U Z A S A D N I E N I E
J.S. (dalej: skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych od skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, argumentując wniosek krótko tym, że nie posiada środków na wniesienie opłaty od skargi (zgodnie z zarządzeniem -k. 14 -w sprawie należny jest wpis stały w kwocie 200 zł). We wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na formularzu PPF skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami w wieku 16, 11 lat i 1 roku , w rubryce nr 7 dotyczącej majątku nieruchomego, ruchomości i zasobów pieniężnych wpisał: gospodarstwo rolne ok. 60 ha i mieszkanie 20 m². W rubryce formularza dotyczącej dodatkowych informacji o stanie majątkowym podał firmy dwóch spółek prawa handlowego (I SA/Rz 987/12), a odnośnie dochodów – uczynił odwołanie do oświadczenia. Opierając na tym ostatnim, dołączonym do wniosku uzupełnić należy, że skarżący wskazał, że zamieszkuje wraz z niepracującą żoną i rocznym dzieckiem w jej mieszkaniu, własne mieszkanie przeznaczył na siedzibę spółki "A", jest inwalidą III grupy, posiada dwoje małoletnich dzieci z poprzedniego małżeństwa, na które płaci alimenty w wysokości 1.750,00 zł. Podał, że na miesięczne zestawienie wydatków składają się opłaty za: energię elektryczną ok. 200 zł, gaz ok. 350 zł, wodę, kanalizację, śmieci, fundusz remontowy - ok. 300 zł, koszty wyżywienia i ubrania oraz inne wydatki – ok. 600 zł. Korzysta z samochodów stanowiących własność i leasingowanych przez spółki, których jest udziałowcem (50 % udziałów w spółce jawnej i 95 % udziałów w spółce z .o.o.). Podał także, że za 2011 r. osiągnął 24.600 zł dochodu z tytułu udziałów w obu spółkach, niedobory środków na utrzymanie (zadeklarowany dochód to ok. 2.000 zł miesięcznie) pokrywa z linii kredytowej – zadłużenie na kwotę 96.765,31 zł.
Do wniosku skarżący dołączył kserokopie: zaświadczeń o przychodach opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych (24.600 zł) i zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (8.000 zł), jednej strony wyciągu z rachunku bankowego, deklaracji dla podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r., jednej strony decyzji odmawiającej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i orzeczenia lekarskiego z 1987 r.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz.270) dalej zwanej P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – o co wnosi skarżący – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Co do zasady bowiem udzielenie prawa pomocy powinno mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia stronie skarżącej i jej rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Dodać należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych. W przypadku skarżącego wzięto pod uwagę obciążenie kosztami sądowymi w trzech sprawach, na które wniesiono skargi; w każdej zarządzono pobranie wpisu stałego w kwocie 200 zł.
Żądanie skarżącego zwolnienia go od kosztów sądowych, w żadnym razie nie znajduje na podstawie wniosku i załączników, uzasadnienia. Trudno bowiem uznać za ubogiego skarżącego, który będąc właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 60 ha (i wbrew temu co twierdzi otrzymuje pewne kwoty dopłat do tego gospodarstwa- patrz: zaskarżona decyzja oraz w sprawie o sygn.: I SA/Rz 988/12) oraz udziałowcem dwóch spółek prawa handlowego o profilu działalności związanej z budownictwem i nieruchomościami, nie był w stanie uiścić 200 zł tytułem wpisu od skargi (a łącznie w trzech sprawach kwoty 600 zł), a na ewentualnym dalszym etapie – innych kosztów sądowych, które jednorazowo nie przekroczą kwoty tegoż wpisu. Brakowi możliwości finansowych skarżącego przeczy choćby tylko saldo rachunku bankowego, z którego wynika, że skarżący posiada do wykorzystania kwotę 3.234,69 zł. Mało wiarygodne jest też to, że skarżący w sposób permanentny korzysta z kredytu w rachunku bankowym, uzupełniając stale pokrycie w wydatkach, które według oświadczenia znacznie przekraczają miesięczne dochody (dochody miesięczne ok. 2000 zł – k. 8, zadeklarowane wydatki – 3.200 zł). Porównując treść składanych przez skarżącego oświadczeń i danych, w tym także w sprawie o sygn. I SA/Rz 926/12, wskazać można na rozbieżności w ich treści, np. na formularzu PPF, który w istocie jest zasadniczym dokumentem w procedowaniu o przyznanie prawa pomocy, skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema synami, w rubryce dotyczącej stanu majątkowego raz nie podaje jakiegokolwiek majątku, nie wskazuje dochodów (I SA/Rz 987/12), podczas, gdy jak wyjaśnił mieszka z obecną żoną i najmłodszym dzieckiem w jej mieszkaniu, gospodarstwo o pow. ok. 60 ha jest jego własnością, a nie innych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, ma mieszkanie, które wykorzystuje w działalności gospodarczej, chociaż według informacji z Krajowego Rejestru Sądowego żadna ze spółek nie ma tam siedziby ani oddziału. Raz oświadcza, że gospodarstwo rolne nie przynosi mu żadnego dochodu i nie otrzymuje dopłat do niego, innym zaś razem, że ma dochód z rolnictwa łącznie ok. 2000 zł miesięcznie (k. 8 i 40, I SA/Rz 987/12). Taka niestaranność wniosku w połączeniu z jego wybiórczym potraktowaniem (np. brak faktur pomimo wezwania, niepełny wyciąg bankowy), czyni go niewiarygodnym.
Zdaniem rozpoznającego wniosek, bez związku na możliwości płatnicze skarżącego pozostaje kwestia stanu zdrowia w związku z przedłożonym wypisem z treści orzeczenia komisji lekarskiej do spraw inwalidztwa i zatrudnienia z 1987 r. Skarżący nie powołuje się na szczególne wydatki związane ze zdrowiem własnym ani domowników, od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą w niemałym rozmiarze.
Z danych z przedłożonej deklaracji spółki jawnej (50 % udziałów skarżącego) dla podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2012 r. wynika, że podstawa opodatkowania w tym okresie rozliczeniowym wynosiła łącznie 330.690 zł, podatek należny 58.969 zł, podatek naliczony do odliczenia 94.751 zł, a nadwyżka podatku naliczonego nad należnym - 35.782 zł.
Konkludując, ciężar poniesienia kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie i dwóch pozostałych, nie wpłynie negatywnie na poziom egzystencji skarżącego i jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło