I SA/Rz 991/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-28
Skład orzekający: Piotr Popek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie przez stronę udziałów w spółce, która nie prowadzi działalności gospodarczej, wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wartość tych udziałów jest znaczna?Ratio decidendi
Posiadanie przez stronę udziałów w spółce, nawet jeśli spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, stanowi o wartości ekonomicznej majątku strony. Jeśli wartość tych udziałów jest znaczna i wystarczająca do pokrycia kosztów sądowych, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy. Ocena stanu majątkowego strony powinna uwzględniać wartość posiadanych aktywów, a nie tylko bieżące dochody lub brak dywidendy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego. W oświadczeniu o stanie majątkowym wykazała dochody z emerytur oraz papiery wartościowe i udziały w spółce o wartości 345 000 zł. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżąca dysponuje majątkiem o znacznej wartości. Skarżąca wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. i błędną ocenę jej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del. do WSA) Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu E. J. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z dnia 13 października 2015 r., sygn. I SA/Rz 991/15, w przedmiocie odmowy przyznania E. J. prawa pomocy, w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...), w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r., od dochodów z kapitałów pieniężnych, - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 13 października 2015 r., sygn. I SA/Rz 991/15, odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a źródło ich utrzymania stanowią pobierane przez nich świadczenia emerytalne w wysokości 1 500 zł miesięcznie i 1 200 zł miesięcznie brutto. Deklarując natomiast składniki pozostającego w ich dyspozycji majątku skarżąca wykazała środki pieniężne, papiery wartościowe o wartości 345 000 zł.
Referendarz sądowy odmawiając, postanowieniem z dnia 13 października 2015 r., przyznania skarżącej prawa pomocy stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że spełnia ona ustawowe przesłanki uzyskania tego rodzaju wsparcia, ponieważ dysponuje majątkiem o znacznej wartości, w którym koszty sądowe, zwolnienia od których się ona domaga, znajdują pełne i wielokrotne pokrycie. Zaznaczył przy tym, że dla oceny zasadności wniosku skarżącej bez znaczenia jest to, że będące w jej posiadaniu udziały nie przynoszą dywidendy, gdyż same w sobie przedstawiają określoną wartość ekonomiczną, co nie pozostaje bez wpływu na stan majątkowy skarżącej.
Skarżąca wniosła sprzeciw od w/w postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.), poprzez uznanie, że nie przysługuje jej prawo pomocy.
W uzasadnieniu sprzeciwu zaznaczono, że spółka, której udziałami skarżąca dysponuje nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej, z uwagi na brak możliwości jej finansowania. Ograniczone wydają się też możliwości zbycia tych udziałów, w związku z tym fakt ich posiadania nie może dyskwalifikować wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie jest niewyczerpująco uzasadnione oraz błędnie, a wręcz krzywdząco, ocenia jej sytuację materialną i życiową.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprzeciw jest nieuzasadniony.
Skarżąca w niniejszej sprawie zarzuciła postanowieniu referendarza sądowego naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia oraz niewzięcie pod uwagę tego, że wartość posiadanych przez nią udziałów może być niewielka, z uwagi na fakt, że spółka nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Zarzuty te nie zasługują jednak na uwzględnienie, ponieważ, po pierwsze, motywy odmowy przyznania prawa pomocy zostały w uzasadnieniu orzeczenia przedstawione w sposób wyraźny i jednoznaczny (chodzi tu przede wszystkim o zgromadzony przez skarżącą majątek w postaci udziałów), a po drugie, podkreślany przez skarżącą fakt, nieprowadzenia przez spółkę działalności nie wpływa na to, że jako osoba prawna (spółka z o.o.) bez wątpienia dysponuje określonym majątkiem, przedstawiającym wymierną wartość ekonomiczną, którą w pewien sposób odzwierciedla wartość jej udziałów, opiewająca na kwotę 345 000 zł. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że wartość tych udziałów, co sugeruje skarżącą może wynosić nawet 0 zł, zwłaszcza, że w tym zakresie powołuje się ona nie na konkretne okoliczności, ale na hipotetyczne założenia, nieznajdujące jakichkolwiek podstaw.
W tej sytuacji wyciągnięcie przez referendarza sądowego wniosków, co do możliwości sfinansowania przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w której wpis wynosi 1500 zł, nie budzi zastrzeżeń. Taką konstatację uzasadnia wykazywana wartość jej majątku, a także fakt, że wraz z mężem, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, dysponuje stałym dochodem, w postaci świadczeń emerytalnych, który wynosi miesięcznie ponad 2 700 zł. Już tylko wykazywane dochody, przy braku osób pozostających na utrzymaniu, w relacji do wartości wymaganego wpisu, nie pozwalają uznać, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło