I SA/Rz 993/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-01-07

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy tylko w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, ze względu na przeciętne świadczenie emerytalne, brak wartościowego majątku i ponoszenie kosztów wynajmu mieszkania. Jednakże, pomoc udzielana rodzinie siostrzenicy, która nie wynika z obowiązku alimentacyjnego, oraz fakt pobierania świadczenia emerytalnego i brak udokumentowanych szczególnych wydatków, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na swoje problemy zdrowotne, konieczność pomocy siostrzenicy i jej dzieciom oraz wysokość swojego świadczenia emerytalnego i dochodów gospodarstwa domowego. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej oraz przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy i zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości. II. Odmówiono prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2013 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr:[...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej - postanawia – I. przyznać prawo pomocy i zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości II. odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sygn. I SA/Rz 993/12 U Z A S A D N I E N I E M.K. (dalej zwana skarżącą) w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej opisane w sentencji, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika - adwokata. W uzasadnieniu podała, że wymaga leczenia po operacji nowotworu oraz z powodu choroby serca, pomaga siostrzenicy od ok. 15 lat w utrzymaniu jej i jej dwojga dzieci. Jak wyjaśniła skarżąca siostrzenica jest osobą niepełnosprawną, pobiera zasiłek z opieki społecznej w kwocie 493 zł, a jej dzieciom przyznane zostały alimenty w łącznej kwocie 600 zł. Świadczenie emerytalne skarżącej wynosi 1611,91 zł brutto, a zatem łączna kwot dochodów gospodarstwa domowego skarżącej wynosi 2700 zł. Innego majątku, w tym wartościowych przedmiotów oraz zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych) skarżąca nie oświadczyła. Jak wynika z akt sprawy o sygn. I SA/Rz 479/12, w której skarżąca ubiegała się o prawo pomocy, na potrzeby własne i siostrzenicy wynajmuje ona lokal mieszkalny. Zasadą jest, że prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego związane jest z ponoszeniem w związku z nim pewnych kosztów. Należy podkreślić, że strona ma obowiązek i powinna partycypować w kosztach tego postępowania. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) różnicują przesłanki przyznania prawa pomocy, m. in. od zakresu tej pomocy. Chcąc ubiegać się o pomoc w toku prowadzenia swojej sprawy przed sądem administracyjnym w całkowitym zakresie, czyli jak żąda tego we wniosku skarżąca, strona musi wykazać, że nie posiada żadnych środków na obronę swoich interesów przed sądem. Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jako odstępstwa od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym jest przez stronę obiektywnie niemożliwe. Zdaniem rozpoznającego wniosek, zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, w postaci zwolnienia jej od kosztów sądowych w tej sprawie. Świadczenie skarżącej z tytułu emerytury jest przeciętne, nie posiada ona praktycznie żadnego wartościowego majątku, ponosi dodatkowo koszty wynajmu mieszkania. Natomiast sytuacja skarżącej nie wskazuje na spełnianie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomoc materialna czy rzeczowa świadczona rodzinie siostrzenicy i jej samej, skoro nie wynika z nałożonego obowiązku alimentacyjnego, nie może wpływać na przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym; skarżąca nie jest bowiem osobą, która nie jest ponieść żadnych kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę, że pobiera świadczenie emerytalne, nie oświadczyła, że jest zadłużona, nie udokumentowała wydatków szczególnych związanych np. z leczeniem, należy przyjąć, że jest w stanie ponieść koszty pełnomocnika z wyboru, jeżeli jego działanie w swojej sprawie uznaje za konieczne. Z powyższych przyczyn, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło