I SA/Rz 995/12
WyrokWSA w Rzeszowie2013-02-28
Skład orzekający: Jacek Surmacz, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności osobiste członka zarządu spółki, takie jak choroba matki i pobyt za granicą, mogą stanowić podstawę do wyłączenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu niezgłoszenia wniosku o upadłość?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że okoliczności osobiste członka zarządu, takie jak choroba matki i pobyt w Peru, nie wyłączają jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Ustanowienie pełnomocnika do spraw podatkowych nie jest równoznaczne z upoważnieniem do prowadzenia spraw spółki w zakresie zapobiegania upadłości. Brak wniosku o restrukturyzację spółki na podstawie właściwej ustawy również nie stanowi przesłanki wyłączającej winę członka zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o solidarnej odpowiedzialności Prezesa Zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu VAT za lipiec, wrzesień i październik 2007 r. oraz odsetki. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 116 § 1, poprzez błędne przyjęcie jego winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość, mimo jego trudnej sytuacji życiowej (choroba matki, pobyt w Peru) i ustanowienia pełnomocnika do spraw spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Jarosław Szaro Protokolant specjalista Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – w podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień i październik 2007 r. - oddala skargę -
I SA/Rz 995/12
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...], którą organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez R.T. (dalej: Skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2012r. Nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego jako Prezesa Zarządu "A" Spółka z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Spółka) wraz ze Spółką za:
- zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: lipiec 2007r. w kwocie 7.988,20zł; wrzesień 2007r. w kwocie 13.364zł; październik 2007r. w kwocie 12.554zł,
- odsetki za zwłokę należne od wskazanych zaległości naliczone do dnia wydania decyzji organu I instancji, odpowiednio w kwotach: 4.636zł (lipiec 2007r.), 7.485zł (wrzesień 2007r.), 6.894zł (październik 2007r.),
utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że wymienione wyżej zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień i październik 2007r. powstały wskutek zadeklarowanych w deklaracjach VAT-7 zobowiązań za wymienione miesiące; kwoty zaległości podatkowych są zgodne z zadeklarowanymi (za lipiec 2007r. zadeklarowano zobowiązanie podatkowe w wysokości 10.003zł, w drodze egzekucji pokryto kwotę 2.014,80zł).
Spółka figuruje od 9 sierpnia 1996r. w Rejestrze Handlowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w R. - Nr [...] (postanowienie sądu - sygn. akt Ns Rej. H467/96). Zarząd Spółki nie dopełnił obowiązku jej przerejestrowania do Krajowego Rejestru Sądowego. Oznacza to, że z mocy art. 9 ust. 2 ustawy z 20 sierpnia 1997r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm.) do czasu rejestracji Spółki zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007r., Nr 168, poz. 1186 ze zm.), nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2013r., zachowują moc dotychczasowe wpisy w rejestrach sądowych. We wspomnianym Rejestrze Handlowym wykazano skarżącego jako Prezesa jednoosobowego zarządu Spółki, również w okresie kiedy upłynął termin płatności wymienionych zobowiązań Spółki, co zresztą przez Skarżącego nie jest kwestionowane. Deklaracje VAT-7 za okresy, których dotyczy decyzja podpisane są przez Skarżącego i opatrzone odciskiem pieczęci o treści: "R.T. - PREZES". Skarżący upoważnił (pełnomocnictwo z dnia 2 października 2006r.) A.P. do występowania w imieniu Spółki przed organami podatkowymi wszystkich instancji we wszystkich sprawach należących do właściwości organów podatkowych, a w szczególności w zakresie wszelkich postępowań podatkowych, kontrolnych i czynności sprawdzających; organami kontroli skarbowej wszystkich instancji we wszystkich sprawach w zakresie kontroli prowadzonej w oparciu o ustawę o kontroli skarbowej. Pełnomocnictwo to obejmuje również upoważnienie do sporządzania, podpisywania i składania zeznań, deklaracji podatkowych w zakresie wszystkich podatków oraz podpisywania protokołów kontrolnych.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ I instancji należycie wykazał bezskuteczność egzekucji wobec Spółki (egzekucja okazała się nieskuteczna odnośnie całości zaległości podatkowych za wrzesień i październik 2007r. oraz co do części zaległości podatkowej za lipiec 2007 - kwoty 7.988,20zł). Zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy objęte decyzją organu I instancji były przedmiotem egzekucji administracyjnej, przeprowadzonej pierwotnie na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w październiku i grudniu 2007r. oraz styczniu 2008r. (postępowanie umorzono postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...] z uwagi na bezskuteczność egzekucji) i ponownie na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 grudnia 2009r., doręczonych zobowiązanemu 28 grudnia 2009r. Wykorzystane zostały wszelkie możliwe sposoby egzekucji; zastosowane środki egzekucyjne były skierowane do całego majątku dłużnika, jednak pozwoliły tylko na pokrycie kosztów egzekucyjnych i niewielkiej części zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2007r. (kwota 2.014,80zł wraz z przypadającymi odsetkami za zwłokę). W drodze egzekucji administracyjnej równolegle dochodzone były zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za lata: 2008 i 2009 (na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 grudnia 2009r. oraz z dnia 26 marca 2010r. na łączną kwotę 132.620,50zł zaległości). Uzyskane środki pozwoliły na zmniejszenie zaległości podatkowych za wymienione lata w należności głównej o kwotę 7.765,70zł). Na dzień wydania decyzji organu I instancji Spółka zalegała z zapłatą podatku od towarów i usług za lata 2008-2009 - w łącznej kwocie 124.854,80zł (należność główna). Spółka zalega również z zapłatą podatku za luty i marzec 2012r. W 2011r. na poczet zaległości Spółki w podatku od towarów i usług wyegzekwowano jedynie kwotę w wysokości 5,70zł i od dnia 29 czerwca 2011r. do dnia wydania decyzji przez organ I instancji (tj. [...] maja 2012r.) nie wyegzekwowano żadnej kwoty.
Organ podkreślił, że również Skarżący, w oświadczeniach, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 kk, potwierdził brak majątku Spółki lub źródła jej dochodu, z której można by skutecznie egzekwować przedmiotowe zaległości podatkowe.
W ocenie organu II instancji w sprawie nie występują okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący, w postępowaniu przed organem I instancji, został wezwany m.in. do przedłożenia dowodów świadczących o zaistnieniu przesłanek wyłączających odpowiedzialność podatkową członka zarządu, związanych z postępowaniem upadłościowym oraz do wskazania mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa. Skarżący nie odpowiedział na to wezwanie, a ponadto, po zapoznaniu z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji, w trybie art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) skarżący nie wniósł żadnych uwag.
Skoro Zarząd Spółki nie dopełnił obowiązku przerejestrowania Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, to brak było możliwości skutecznego zgłoszenia jej upadłości, gdyż jednym z dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku o upadłość jest aktualny odpis z KRS.
Twierdzenie zawarte w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji o złożeniu w 2009r. wniosku o upadłość wraz z wnioskiem o wpis w rejestrze KRS do Sądu Rejonowego - Sądu Gospodarczego w R. XII Wydział KRS nie zostało poparte żadnym dowodem, a ponadto do zakresu właściwości tego wydziału Sądu Rejonowego w R. nie należało w 2009r. (i nadal) rozpoznawanie spraw upadłościowych i naprawczych (właściwa jest Sekcja do Spraw upadłościowych i naprawczych V Wydziału Gospodarczego). Ustalono, że od 2004r. nie odnotowano żadnego wniosku o zgłoszenie upadłości Spółki (informacja uzyskana z sekretariatu wymienionej Sekcji).
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej skarżący nie może skutecznie powoływać się na brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości. Zarząd Spółki nie dopełnił obowiązku zarejestrowania Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym (wnioski z 2004r. i 2008r. zostały zwrócone z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych i merytorycznych). Zatem sytuacja braku możliwości skutecznego wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości trwa od 31 grudnia 2003r. i za taki stan niewątpliwie jest odpowiedzialny Skarżący, pełniący funkcję Prezesa jednoosobowego Zarządu Spółki. Skarżący nie wskazał również mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa.
Odwoływanie się przez Skarżącego do przyczyn złej kondycji finansowej Spółki, co związane jest z pojawieniem się na rynku konkurencji oraz działaniami "większościowego udziałowca", a także do osobistych problemów i związana z nimi konieczność przebywania z dala od siedziby Spółki nie może skutkować wyłączeniem odpowiedzialności Skarżącego. Podobnie jak obowiązki rodzinne skarżącego.
Podsumowując organ II instancji stwierdził, że spełnione są przesłanki z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, przy jednoczesnym ustaleniu że Skarżący nie wykazał przesłanek egzoneracyjnych, które wyłączałyby jego odpowiedzialność jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wniósł Skarżący, działający poprzez pełnomocnika - adwokata.
Zaskarżył decyzję w całości i zarzucił:
1) naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie działań mających na celu ustalenie całokształtu okoliczności sprawy, co mogło przyczynić się do jej prawidłowego wyjaśnienia,
a co za tym idzie:
2) naruszenie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło z winy członka zarządu - Skarżącego.
Wniósł o :
- uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Ordynacji podatkowej), a przy tym jako dowód powinny dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 §1 Ordynacji podatkowej). Wprawdzie inicjatywa w zakresie dowodzenia zaistnienia negatywnych przesłanek odpowiedzialności leży po stronie podmiotu, który potencjalnie może być uznany za osobę trzecią, ale nie może to usprawiedliwiać bierności organu podatkowego w tym zakresie. Tymczasem organ arbitralnie przesądził, że Skarżący nie może skutecznie powoływać się na brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości i to bez jakiejkolwiek analizy specyfiki okoliczności sprawy. Wykazanie braku winy jest dość trudne, ale jeśli zachodzą szczególne okoliczności które pozbawiałyby członka zarządu Spółki możliwości uczestniczenia w zarządzie, to odpowiedzialność jego jest wyłączona. Treść obszernych wyjaśnień Skarżącego dotyczących jego sytuacji życiowej (przebieg choroby jego matki i podjęte w związku z tym środki zaradcze - pobyt w Instytucie w Peru tj. ponad 11 tys. km. od siedziby Spółki i przy różnicy w czasie wynoszącej 7 godzin.) jednoznacznie wskazuje, że Skarżący znalazł się w okolicznościach, które pozbawiły go możliwości wykonywania czynności zarządczych wobec Spółki. Jego działanie, w sytuacji tak nadzwyczajnej, cechuje obiektywnie wysoki miernik staranności, gdyż podjął on szereg czynności, w tym przede wszystkim ustanowił pełnomocnika do prowadzenia spraw Spółki. Skarżący wykazał więc staranność osoby należycie dbającej o swoje interesy, a przypisywane mu przez organy uchybienie było odeń niezależne.
Organ nie rozważył również kwestii restrukturyzacyjnych Spółki (np. podjęcie aktywności w przedmiocie zmiany jej profilu działalności), a więc nie rozważył kwalifikacji tych działań na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej. Tymczasem objęcie Spółki restrukturyzacją stanowi (w tym przypadku dodatkową) przesłankę wyłączającą winę skarżącego w "niezłożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, a ponadto zauważył, że wyłącznie złożenie wniosku o restrukturyzację na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) może stanowić podstawę uwolnienia członków zarządu od odpowiedzialności, pod warunkiem że nastąpiło to we właściwym czasie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2012r. I UK 318/11 - Lex Nr 1165286). Skarżący nie wskazał w toku postępowania na taki fakt. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że niewskazanie przesłanek wyłączających odpowiedzialność, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej na etapie postępowania podatkowego pozbawia stronę możliwości powoływania się na nie w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Ustawodawca w przepisie art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej przewidział, że w przypadkach i w zakresie przewidzianych w niniejszym rozdziale (chodzi o Rozdział 15 Ordynacji podatkowej - przyp. Sądu) za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Z kolei norma zawarta w art. 107 § 2 jest taka, że jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za:
1) podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów,
2) odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych,
3) niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek,
4) koszty postępowania egzekucyjnego.
Zasadą jest (art. 108 §2 Ordynacji podatkowej), że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:
1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;
2) dniem doręczenia decyzji:
a) określającej wysokość zobowiązania podatkowego,
b) o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta,
c) w sprawie zwrotu zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług,
d) określającej wysokość należnych odsetek za zwłokę.
Wyjątkiem od tej reguły jest norma zawarta w art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej, przewidująca że w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej, nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a (chodzi o decyzję określającą wysokość odsetek).
Ustawodawca uszczegóławiając w art. 116 § 1 Ordynacji materialne podstawy odpowiedzialności podatkowej osób trzecich wskazał, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszeniu upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Skarżący na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie kwestionuje ustaleń i rozważań organów, że Skarżący jest osobą trzecią, o której mowa w art. 116 §1 Ordynacji podatkowej i że zaległości podatnika (tj. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) powstały w okresie pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu Spółki (taki stan trwa nadal) oraz że termin płatności upływał w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu, nie kwestionuje wysokości zaległości podatkowych, oraz że egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości bezskuteczna. Nie podnosi również, spośród przesłanek egzoneracyjnych, że wbrew ustaleniom organów brak było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości albo procedowania w kierunku wszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), ani też nie wskazuje mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Natomiast w skardze zarzuca organom dowolność ustaleń, które doprowadziły do błędnego wniosku, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wyłączająca jego odpowiedzialność jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika, która została uregulowana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Podnosi, że Skarżący wykazał staranność osoby należycie dbającej o swoje interesy, a przepisywane mu przez organ uchybienie - w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości - było niezależne od Skarżącego, nastąpiło bez jego winy. Wykazanie braku winy wymaga wskazania, że zaszły szczególne okoliczności (np. ciężka choroba, wyjazd zagraniczny), o ile okoliczności te faktycznie pozbawiałyby możliwości uczestniczenia w Zarządzie Spółki. Skarżący przytaczając w skardze tę tezę powołał się również na wskazane piśmiennictwo. Sąd podziela to stanowisko, że wykazanie omawianej przesłanki egzoneracyjnej wymaga powołania się na szczególne okoliczności z jednoczesnym wykazaniem, że okoliczności te faktycznie pozbawiały możliwości skarżącego - jako Prezesa Zarządu Spółki - zgłoszenia wniosku o ogłoszeniu upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości. W tym miejscu należy podkreślić, że to na Skarżącym spoczywało - w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego - wykazanie przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, co jednak nie zwalnia organu, w aspekcie art. 187 §1 Ordynacji podatkowej, od zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że jeżeli Skarżący wskaże lub nawet tylko uprawdopodobni dowód lub/i jego źródło to obowiązkiem organu jest przeprowadzenie takiego dowodu po wcześniejszym jego uzyskaniu, o ile taki dowód może mieć znaczenie w sprawie. W skardze sformułowana jest teza, że treść obszernych wyjaśnień Skarżącego dotyczących jego sytuacji życiowej, w tym przede wszystkim okoliczności przebiegu choroby jego matki i podjęte w związku z tym środki zaradcze (pobyt w instytucie w Peru czyli ponad 11000 km od siedziby Spółki i przy różnicy w czasie wynoszącej 7 godzin) prowadzi do jednoznacznego wniosku, że znalazł się on w okolicznościach, które pozbawiły go możliwości wykonywania czynności zarządczych wobec Spółki. Ten fragment uzasadnienia skargi został tak sformułowany, że to sąd administracyjny winien dokonać oceny dowodu w postaci wyjaśnień Skarżącego i ustalić, że Skarżący znalazł się w okolicznościach które pozbawiły go możliwości wykonywania czynności zarządczych wobec Spółki. Oczekiwanie od Sądu oceny dowodu w celu dokonania ustaleń narusza przepisy kompetencyjne, gdyż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: Ppsa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej; sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg, między innymi, na decyzje administracyjne. Kompetencje do rozstrzygania spraw podatkowych w tym dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe, mają organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, zaś sąd administracyjny dokonuje kontroli ostatecznego aktu kończącego w postępowaniu administracyjnym sprawę podatkową, w przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi, a więc również kontroli Sądu jest ostateczne decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2012r., przy czym Sąd może również podjąć środki przewidziane Ppsa również do decyzji wydanej w I instancji (art. 135 Ppsa). Skarżący może powoływać się na treść danego dowodu, przeprowadzonego w postępowaniu administracyjnym dla wykazania, że organ rozpatrujący sprawę nienależycie ocenił taki dowód, wywiódł wnioski sprzeczne z treścią dowodu albo że treść dowodu - w szczególności tzw. dowodu osobowego - wskazuje na jego niewiarygodność w kontekście zasad logiki, nauki, doświadczenia życiowego lub poprzez sprzeczność z pozostałymi, niebudzącymi wątpliwości, dowodami. Tymczasem Skarżący, powołując się w skardze na wyjaśnienia Skarżącego, nie wskazuje jednocześnie na wadliwości popełnione przez Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie oceny tego dowodu, a poprzestaje jedynie na stwierdzeniu, że organ podatkowy arbitralnie przesądził, że Skarżący nie może skutecznie powoływać się na brak swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości i to bez jakichkolwiek analizy specyfiki okoliczności sprawy niniejszej. Ten zarzut należy przeciwstawić części rozważań zawartych w zaskarżonych decyzji, a mianowicie że "tut. organ podziela stanowisko organu I instancji, który odnosząc się do tego zarzutu prawidłowo wskazał, że odwołanie się przez stronę do przyczyn złej kondycji Spółki, związanej z pojawieniem się na rynku konkurencji oraz działaniami "większościowego udziałowca, jak również opisane w odwołaniu osobiste problemy i związana z nimi konieczność przebywania z dala od firmy, nie może skutkować wyłączeniem odpowiedzialności podatkowej R. T. za wskazane zaległości podatkowe Spółki. Na ocenę zasadności odpowiedzialności posiłkowej nie mogą wpływać również obowiązki rodzinne, na które powołała się strona". Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w tym zakresie jest lakoniczne, ale wyraża stanowisko organu, że okoliczności związane z chorobą matki, a w konsekwencji pobyt skarżącego w Peru nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przyjęcie przesłanki egzoneracyjnej, uregulowanej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Skarżący stara się wykazać, że mimo konieczności pobytu w Peru podjął takie czynności które wskazują, że zachował obiektywnie wysoki miernik staranności, a chodzi tu o ustanowienie pełnomocnika do prowadzenia spraw Spółki. W ocenie Sądu organ należycie wywiódł, że ustanowienie pełnomocnika w osobie A.P., ocenione na podstawie dokumentu pełnomocnictwa z dnia 2 października 2006r., nie prowadzi do potwierdzenia stanowiska Skarżącego. Z treści dokumentu pełnomocnictwa wynika, że Zarząd Spółki upoważnił A.P., współwłaścicielkę biura rachunkowego do występowania przed organami podatkowymi wszystkich instancji, we wszystkich sprawach należących do właściwości organów podatkowych, a w szczególności w zakresie wszelkich postępowań podatkowych, kontrolnych i czynności sprawdzających; organami kontroli skarbowej wszystkich instancji we wszystkich sprawach w zakresie kontroli prowadzonej w oparciu o ustawę o kontroli skarbowej; pełnomocnictwo obejmuje również upoważnienie do sporządzania, podpisywania i składania w imieniu Skarżącego i na jego rzecz zeznań, deklaracji podatkowych w zakresie wszystkich podatków oraz podpisywania protokołów kontrolnych. Zakres przedmiotowy oznacza, że ustanowiony pełnomocnik nie został upoważniony do prowadzenia spraw Spółki - w rozumieniu, że pełnomocnik mógł podjąć takie czynności, które uchroniłyby Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Pełnomocnik działa we własnym imieniu, ale na rzecz i ze skutkiem dla mocodawcy, co również potwierdza stanowisko organu, że to Skarżący ponosi konsekwencje działania pełnomocnika. Ta ostatnia uwaga została poczyniona subsydiarnie, gdyż w pierwszym rzędzie należy ponownie podkreślić, że wbrew supozycji zawartej w skardze A.P. nie została upoważniona do prowadzenia spraw Spółki, w takim zakresie, jak wywodzi ze znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa - Skarżący. Trafnie, chociaż nazbyt lapidarnie, organ ocenił że wskazywana przez Skarżącego bardzo trudna, a wręcz traumatyczna sytuacja rodzinna Skarżącego nie może być oceniona - w kontekście odpowiedzialności osoby trzeciej, jako uwalniająca go od winy w zakresie niepodjęcia czynności, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Wbrew bowiem twierdzeniom zawartym w skardze skarżący nie ustanowił pełnomocnika do prowadzenia praw Spółki, z uwzględnieniem tych czynności, które mogłyby Skarżącego uwolnić od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.
Nie można również uznać za uzasadniony zarzut, że organ nie rozważył kwestii działań restrukturyzacyjnych Spółki - w postaci podjęcia aktywności w przedmiocie zmiany jej profilu działalności, co stanowi dodatkową w ocenie Skarżącego - w realiach sprawy - przesłankę wyłączającą winę skarżącego w "niezłożeniu wniosku o ogłoszeniu upadłości". Wyłącznie bowiem zgłoszenie wniosku o restrukturyzację na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) może stanowić podstawę do przyjęcia braku winy członków zarządu, pod warunkiem, że nastąpiło to we właściwym czasie (wyrok SN z dnia 6 marca 2012r. I UK 318/11). Skarżący takich okoliczności w toku postępowania administracyjnego ani w skardze nie wskazał. Wspomniane w skardze "działania restrukturyzacyjne", polegające na podjęciu aktywności co do zmiany profilu działalności, nie są okolicznością która mogłaby prowadzić do przyjęcia, że zaistniała przesłanka o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło