I SAB/Rz 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011r., w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na przewlekłość postępowania kontrolnego, prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej - postanawia - odrzucić skargę. P. N. wniósł w dniu 19 stycznia 2011 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym Nr 1 w P.) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym bez uzasadnionej zwłoki", domagając się "stwierdzenia przewlekłości postępowania kontrolnego, prowadzonego od dnia 2 marca 2010 r., wszczętego wobec niego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Rzeszowie, postanowieniem z dnia (...) marca 2010 r., nr (...)". Skarżący wniósł ponadto o zlecenie Urzędowi Kontroli Skarbowej odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty 20 000 zł. W uzasadnieniu skargi podniósł, między innymi, że sprawy winny być załatwiane w terminie jednego, lub 2 miesięcy, w przypadku spraw bardziej skomplikowanych, tymczasem jego sprawa nie posiada żadnych elementów skomplikowania, a więc winna być załatwiona w terminie do miesiąca. Termin ten jednak nie został zachowany, z winy pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej, przejawiającej się w ich nierzetelnym postępowaniu. W efekcie tego termin zakończenia postępowania był co miesiąc przedłużany, wobec czego aktualnie trwa ono już 10 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na jej niedopuszczalność i bezprzedmiotowość. Uzasadniając taki wniosek procesowy organ podniósł, że skarga jest niedopuszczalna ponieważ postępowanie kontrolne wobec skarżącego zostało zakończone wydaniem w dniu 28 grudnia 2010 r. decyzji podatkowych; dodatkowo - skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, jakie mu przysługiwały w sprawie. Ustosunkowując się do żądania skarżącego dotyczącego zasądzenia na jego rzecz kwoty 20 000 zł Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, że skarżący nie wskazał jaką szkodę poniósł na skutek przeprowadzonego wobec niego postępowania kontrolnego i jakie konkretnie działania bądź zaniechania ze strony organu kontroli skarbowej spowodowały powstanie tejże szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Mając na uwadze określenie przedmiotu i żądania skargi, obejmującego stwierdzenie przewlekłości postępowania, domaganie się zlecenia organowi przeprowadzenia odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kwoty 20 000 zł, a także fakt, że w postępowaniu kontrolnym, którego skarga dotyczy wydane już zostały decyzje podatkowe, od których skarżący wniósł odwołania, należy przyjąć, że skarżący sądowej ochrony prawnej upatruje w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, zwanej dalej: ustawą z 2004 r.). Z mocy art. 1 § § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) i art. 3 §§ 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, i kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; bezczynność organów w tych przypadkach. Kognicja sądów administracyjnych jest więc ściśle, ustawowo określona i, w świetle powyższych uwag, nie może budzić wątpliwości, że w aktualnym stanie prawa – skarga skarżącego nie może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd. Ustawa z 2004 r., zawierająca przepisy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, dotyczy prowadzenia postępowań prokuratorskich i sądowych, nie ma ona jednakże zastosowania do postępowań prowadzonych przez organy administracji publicznej. Wynika to jednoznacznie z brzmienia art. 1 ust. 1 tego aktu, który stanowi, że ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu lub prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze. Uzupełnienie tej regulacji, odnośnie zakresu przedmiotowego ustawy stanowi art. 1 ust. 2 ustawy z 2004 r., zgodnie z którym przepisy ustawy stosuje się odpowiednio, gdy na skutek działania lub bezczynności sądu albo komornika sądowego doszło do naruszenia prawa strony do przeprowadzenia i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Reasumując ponownie, brak jest podstawy prawnej, która uzasadniałaby rozpatrywanie skargi na przewlekłość postępowania, prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, przez sąd administracyjny, w związku z czym mamy do czynienia z brakiem właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z sytuacją taka mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w związku z czym skarga podlega odrzuceniu. Odnotować należy, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która wejdzie w życie 11 kwietnia 2011 r., wprowadzono w Kodeksie postępowania administracyjnego zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz – poprzez zmianę brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. – skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Powtórzyć należy, że te przepisy zaczną obowiązywać od dnia 11 kwietnia 2011 r., a ten fakt zwalnia Sąd od potrzeby rozważenia czy skarga w przedmiotowej sprawie mogłaby być rozpoznana przez Sąd, na podstawie tych właśnie przepisów. Niezależnie od powyższego w tym miejscu należy zauważyć, że gdyby nawet przyjąć, że skarga w niniejszej sprawie jest skargą na bezczynność organu w postępowaniu zmierzającym do wydanie decyzji administracyjnej to należy stwierdzić, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, przysługujących mu w administracyjnym toku instancji, z tego względu jego skarga jest niedopuszczalna. Art. 52 § 1 P.p.s.a. stanowi bowiem, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) zgodnie z art. 141 § 1 tego aktu, na niezałatwienie sprawy w terminie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Skarżący nie skorzystał jednakże z tego środka, dlatego też jego skarga jako przedwczesna, jest niedopuszczalna, w związku z czym również podlegałaby odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Mimo nieopłacenia skargi, Sąd nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braku fiskalnego skargi, poprzez wezwanie do uiszczenia należnego od niej wpisu, z uwagi na dyspozycję art. 222 P.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji.