I SAB/Rz 11/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-10-05

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia, strona skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w takiej sprawie jest zbędne i podlega umorzeniu. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, argumentując niską emeryturą i koniecznością ponoszenia znaczących wydatków na utrzymanie. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia. Skarżąca podała szczegółowe informacje o swoich dochodach i wydatkach.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowił przyznać prawo pomocy i ustanowić dla skarżącej adwokata oraz umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wniosku z dnia 6 lutego 2015 r. o wydania zaświadczenia postanawia I. przyznać prawo pomocy i ustanowić dla skarżącej adwokata II. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sygn. I SAB/Rz 11/15 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata argumentując, że z uwagi na niską emeryturę (845,37 zł netto) nie jest w stanie ponieść opłat sądowych, a gdyby była do tego zmuszona, odbyłoby się to z uszczerbkiem zaspokojenia podstawowych usprawiedliwionych potrzeb życiowych (w tym kosztów opłat za mieszkanie). Skarżąca wyjaśniła, że posiada rozdzielność majątkową z mężem, który mieszka ze swoją matką w innej miejscowości. Wskazała we wniosku, że wydatkuje na czynsz 165 zł, a na pozostałe opłaty (media wraz z telefonem) - ok. 500 zł miesięcznie. Skarżąca nie zadeklarowała jakiegokolwiek majątku, zarówno nieruchomego jak i wartościowych rzeczy ruchomych czy też zasobów pieniężnych. Załączyła do wniosku decyzję o przeliczeniu jej emerytury z dnia 26 marca 2015 r. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Na mocy przepisu szczególnego, tj. art. 239 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Aktem z tego zakresu jest wniosek skarżącej, zatem rozpoznanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne i na mocy przepisu art. 249a P.p.s.a. podlega umorzeniu. Dodać należy, że zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych dokonane na mocy powołanego wyżej przepisu oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, którymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.), jak i ponoszenia wydatków. Wniosek skarżącej dotyczyć zatem może ustanowienia adwokata i jest częściowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z mocy art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a.- przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o dane zawarte we wniosku, istnieje podstawa do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskowała. Skarżąca podała, że utrzymuje się z emerytury wypłacanej w wysokości 845,37 zł. Z przedłożonej decyzji o wysokości tej emerytury wynika, że potrącana jest jej kwota 287,25 zł z powodu należności egzekwowanych na mocy tytułu wykonawczego. Okoliczności podane przez skarżącą uznano za wiarygodne i kwalifikujące skarżącą jako osobę, której przysługuje prawo pomocy, i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło