I SAB/Rz 2/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin Kosowska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r., w Wydziale I Finansowym na posiedzeniu niejawnym wniosku A.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.N. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia A.N. we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie dnia 29 lipca 2010 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył w nim, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i bratem. W rubryce nr 7 formularza odnoszącej się do informacji o stanie majątkowym wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nie podał żadnych składników majątku nieruchomego ani wartościowych rzeczy ruchomych czy zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp. , wpisując brak jakiegokolwiek majątku i jednocześnie zaznaczył, że nie ma upoważnienia do informowania na temat majątku członków rodziny. Jako źródło dochodów wskazał "zatrudnienie i posiadanie firmy "A" sp. z o.o.", ponownie zaznaczając, że "dochody rodziny są ich sprawą". W uzasadnieniu wniosku nie podniósł żadnych argumentów mających znaczenie dla oceny przesłanek w kwestii prawa pomocy. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżący oświadczył, że jego wniosek został wypełniony zgodnie z przepisami, spis majątku sporządził już do wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt organów skarbowych, a brak aktywności w działalności gospodarczej związany jest z postępowaniami przed tutejszym sądem administracyjnym Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu, uzasadniając rozstrzygnięcie tym, iż wniosek ani też złożone oświadczenie nie zawierają dostatecznych danych koniecznych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego (postanowienie z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. I SAB/Rz 2/10). Pismem z dnia 25 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Sprzeciw wniesiony w terminie, zgodnie z art. 260 P.p.s.a., wywołuje skutek w postaci utraty mocy postanowienia, przeciwko któremu został on wniesiony, a będąca przedmiotem sprzeciwu sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym, który obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy Sąd zważył, co następuje: Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, o który wnioskował skarżący, a który obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.), następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny- art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepisy przenoszą na stronę (wnioskodawcę) obowiązek wykazania wyżej wymienionych przesłanek. Składane oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawcy i osób, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, zgodnie z wolą ustawodawcy, ma być dokładne (art. 252 § 1 P.p.s.a.), tak by sąd utwierdził się w przeświadczeniu, że okoliczności stanowiące o zwolnieniu zostały wykazane, czyli by został osiągnięty stan pewności co do tego, że strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania albo – jak w rozpoznawanej sprawie – pełnych kosztów postępowania. Treść wniosku, w którym brak było informacji o sytuacji majątkowej A.N. oraz osób z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. rodziców i brata spowodowały konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania w kwestii wyjaśnienia faktycznej sytuacji materialnej i bytowej skarżącego. Dlatego zostało skierowane stosowne wezwanie o dodatkowe informacje, w tym o wyjaśnienie warunków mieszkaniowych i wydatków związanych z podstawowymi kosztami utrzymania, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, odpisu zeznania podatkowego za 2009 r., informacji o pomocy w utrzymaniu uzyskiwanej od instytucji lub osób, informacji o przyczynach braku aktywności w działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu, odpowiedź skarżącego z dnia 10 sierpnia 2010 r. nie może w żadnym wypadku satysfakcjonować i w istocie nie jest wykonaniem wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia dot. stanu majątkowego i możliwości płatniczych Ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych, które jest odstępstwem od ogólnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie ma obowiązek wykazać, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Informacje podane przez wnioskodawcę muszą stwarzać stan pewności co do tego, że nie ma on realnych możliwości pokrycia kosztów o zwolnienie od których wnioskował. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego co do stanu majątkowego strony, jest wręcz przeszkodą wykluczającą przyznanie prawa pomocy. Sąd podziela również pogląd wyrażany w literaturze, że art. 255 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zaś brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń, musi mieć wpływ na dokonaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, W-wa 2007, wyd. 1 , s. 244). Niezastosowanie się do wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. i brak danych w postaci dokumentów i wyjaśnień, pozbawiło Sąd możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. II OZ 235/06, www. nsa.gov.pl). Zatem niewykonanie wezwania, o którym mowa w powołanym powyżej przepisie należy potraktować jako niewykazanie przez skarżącego przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tym bardziej, że uzyskane w tym trybie dane i informacje byłyby w istocie jedynymi informacjami na temat sytuacji materialnej skarżącego. Skarżący bowiem, jak wynika z treści wniosku, świadomie zaniechał ich podania w druku PPF.. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.