I SAB/Rz 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2014r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wniesionego ponaglenia 1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia ponaglenia wniesionego przez J. M. na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005 rok, 2006 rok i okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2007r. – w terminie 2 miesięcy od dnia zwrotu akt organowi, 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata B. G. kwotę 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 ), w tym podatek od towarów i usług 55,20 złotych (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia [...] lipca 2013r., J.M. (dalej: Wnioskodawca, Skarżący) wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie i zażądał dokonania oceny zgodnie z art.120-129 Ordynacji podatkowej postępowania podatkowego, które "toczy się lub toczyło od 2005r., a zakończyło postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...] i do dnia dzisiejszego nie zakończyło się żadną decyzją", a także "wyciągnięcia konsekwencji dotyczącej załatwienia sprawy jak wynika z art.139-143 Ordynacji podatkowej". Po wezwaniu Wnioskodawcy do sprecyzowania żądania, odpowiedział on m.in. że wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2008r. sygn. akt I SA/Rz 546/07 zostały uchylone decyzje w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 i 2006r. i do tej pory Urząd Miejski nie podjął decyzji w tej sprawie, ani nie zwrócił "wyłudzonego podatku". Dodatkowo w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. J.M. podniósł, że sprawa dotyczy nie tylko lat 2001-2004, ale pozostałych lat do dnia dzisiejszego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Prezydenta Miasta o wyjaśnienie stanu postępowań podatkowych z udziałem J.M., a dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2001-2004. Następnie o dokonanych ustaleniach poinformowano J.M. pismem z dnia [...] grudnia 2013r. znak: [...]. W dniu [...] stycznia 2014r. J.M. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do zajęcia stanowiska zgodnie z art.139-143 Ordynacji podatkowej, w ciągu miesiąca, dodając, że po tym terminie przekaże sprawę do WSA w Rzeszowie. W piśmie z dnia [...] lutego 2014r. Kolegium stwierdziło, że stanowisko w zakresie art.139-143 Ordynacji podatkowej zostało przedstawione Skarżącemu w piśmie z dnia [...] grudnia 2013r. znak: [...]. W dniu [...] lutego 2014r. J.M. złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpatrzenia podania z dnia [...] lipca 2013r. Zarzucił, że organ bezzasadnie odmówił zajęcia stanowiska w zakresie punktu 1 i 2 ww podania powołując się na wyjaśnienia zawarte w piśmie Kolegium z dnia [...] grudnia 2013r. znak: [...], ponieważ dotyczą one innej sprawy, a mianowicie postępowań w sprawach decyzji za lata 2001-2004. Zdaniem Skarżącego, organ I instancji już w 2005r. i 2006r. posiadał dostateczne dowody do podjęcia decyzji w sprawie podatku, lecz przedłużał postępowanie z powodu "skomplikowanego charakteru sprawy" aż do 31 grudnia 2010r. i do chwili obecnej zaniechał wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wniosło o jej odrzucenie uznając, że do pisma Kolegium z dnia [...] lutego 2014r. nie ma zastosowania tryb skargowy, a podjętych działań Kolegium nie można zakwalifikować jako bezczynność. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie pełnomocnik Kolegium wniósł o odrzucenie lub ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej: P.p.s.a., obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. W myśl art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Złożenie tego rodzaju skargi dopuszczalne jest, zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (zasada ta nie dotyczy prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka). Z akt sprawy wynika, że Skarżący domagał się od organu odwoławczego oceny postępowań podatkowych prowadzonych i niezakończonych przez organ I instancji. Wobec tego należy uznać, że Skarżący złożył zgodnie z art. 141 Ordynacji podatkowej ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia, na niezałatwienie sprawy w terminie, a wobec niezałatwienia tego ponaglenia, wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa, a zatem wyczerpał tryb niezbędny do wniesienia skargi do Sądu. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, jednak nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W Ordynacji podatkowej przewidziana została możliwość przedłużenia wskazanych wyżej terminów, w uzasadnionych przypadkach, m.in. wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy następuje z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy jest obowiązany zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art.140 Ordynacji podatkowej). W świetle regulacji zawartych w art.art.139, 140 i 141 Ordynacji podatkowej o bezczynności organu podatkowego można mówić dopiero wtedy, gdy mimo upływu ustalonego prawem terminu, organ ten nie podjął żadnych czynności, do których był zobowiązany, jak też wtedy, gdy prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem decyzji albo nie zakończył go w innej formie określonej w Ordynacji podatkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2013r., sygn. akt II FSK 1370/13, Lex Omega nr 1377329). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że w piśmie z dnia [...] lipca 2013. nazwanym zażaleniem, Skarżący domagał się od Samorządowego Kolegium Odwoławczego dokonania oceny zgodnie z art.120-129 Ordynacji podatkowej postępowania podatkowego, które "toczy się lub toczyło od 2005r., a zakończyło postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...] i do dnia dzisiejszego nie zakończyło się żadną decyzją", a także "wyciągnięcia konsekwencji dotyczącej załatwienia sprawy jak wynika z art.139-143 Ordynacji podatkowej". Jednocześnie w dalszej korespondencji skierowanej do Kolegium, J.M. przedłożył kopię postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...] informujące D.M. i J.M., że postanowienie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości położonej przy ul. [...] w M. za 2005rok, 2006rok i za okres od 1 stycznia 2007r. do 30 kwietnia 2007r. nie zostanie zakończone w terminie ze względu na skomplikowany charakter sprawy, a nowy termin załatwienia sprawy wskazuje się do dnia 31 marca 2011r. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, pismo J.M. z dnia [...] lipca 2013r. należało potraktować jako ponaglenie w zakresie wyjaśnienia stanu postępowań podatkowych dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2005, 2006 i okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło w tym zakresie żadnych czynności i nie wyjaśniło, czy i w jaki sposób zakończone zostały postępowania podatkowe za ww okresy. Wprawdzie Kolegium zwracało się dwukrotnie do Prezydenta Miasta o udzielenie wyjaśnień, a następnie kierowało pisma informujące do Skarżącego, jednakże działania te dotyczyły losów postępowań podatkowych za lata 2001-2004, a nie tych postępowań, których w istocie dotyczyło ponaglenie. Wobec tego należy uznać, że organ odwoławczy pozostawał w bezczynności w zakresie załatwienia ponaglenia z dnia [...] lipca 2013r. Stwierdzając, iż w rozpoznawanej sprawie organ dopuścił się bezczynności, Sąd nie uznał jednak, by nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium nie podjęło wprawdzie żadnej czynności w kierunku wyjaśnienia losów postępowań podatkowych za lata 2005, 2006 i okres od 1 stycznia do 30 kwietnia 2007r., skupiając się na postępowaniach podatkowych za lata 2001-2004, gdyż błędnie uznało, że jest to przedmiotem żądania Wnioskodawcy. Jednakże do błędnego odczytania wniosku przyczynił się sam Skarżący, który w piśmie z [...] lipca 2013r. sformułował żądanie w sposób niejednoznaczny, a w odpowiedziach na wezwania do sprecyzowania żądania, nawiązywał również do decyzji za lata 2001-2004. Wszystkie te okoliczności wskazują, że zaistniała bezczynność organu odwoławczego nie miała charakteru rażącego. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd wyznaczył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu 2-miesięczny termin, liczony od dnia zwrotu akt sprawy temu organowi, uznając, iż czas ten będzie wystarczający do załatwienia ponaglenia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art.250 P.p.s.a. w zw. z § 2 i § 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) – t.j Dz. U. z 2013r., poz. 461.