I SAB/Rz 3/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, wniosku J. M. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi J. M. na rażące naruszenie prawa przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze - postanawia – 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W związku z tym złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, zgodnie z którym prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty, w wysokości 790 zł miesięcznie. Jeżeli chodzi o zgromadzony majątek, to skarżący wskazał, że składa się na niego dom o pow. 290 m2 i wartości 300 000 zł oraz samochód Opel Agila, rok prod. 2002, którego skarżący jest współwłaścicielem. Określając wysokość ponoszonych wydatków skarżący podał, że na media miesięcznie wydaje od 200-300 zł, z kolei w dodatkowym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym stwierdził, że wydatki na zakup żywności uwidocznione są w przedłożonym wyciągu rachunku bankowym, odzieży i obuwia nie kupuje, a z samochodu korzysta sporadycznie, opłacając jedynie koszty paliwa. Wydatki na leki to zaś od 10 do 20 zł miesięcznie. Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2016, poz. 718, zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia zacytowanego przypisu wynika w sposób jednoznaczny, że ustawodawca zarezerwował przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie dla sytuacji wyjątkowych, tj. takich, w których osoba ubiegająca się o uzyskanie tego rodzaju wsparcia znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, (nie posiada wartościowego majątku, stałego źródła dochodów, lub tez dochody te są bardzo niskie) niepozwalającej jej partycypować, chociażby w minimalnym stopniu, w kosztach postępowania. W praktyce dotyczyć to będzie więc osób żyjących w ubóstwie, a więc takich, które nie są w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb bytowych oraz nie posiadają jakichkolwiek perspektyw wygospodarowania potrzebnych środków. Odnosząc wyżej przytoczone uwagi do sytuacji skarżącego, wynikającej z informacji zawartych w jego oświadczeniach, stwierdzić należy, że brak jest w jego przypadku podstaw do stwierdzenia, że jego sytuacja wyjątkowo krytyczna. Skarżący co prawda uzyskuje bardzo niskie dochody, jednakże dysponuje majątkiem o istotnej wartości, na który składa się nieruchomości, której wartość określił na 300 000 zł, a także udział we współwłasności samochodu. Tak więc potencjalnie koszty postepowania, zwolnienia od których się domaga, znajdują, pokrycie w wartości majątku. Niezależnie jednak od powyższego nie sposób nie zauważyć, że bieżące dochody skarżącego, choć stałe, to kształtują się na niskim poziomie (renta w wysokości 790 zł miesięcznie). W tej sytuacji pokrycie kosztów sądowych, a zwłaszcza wpisu od skargi, w siedmiodniowym terminie, liczonym od dnia wezwania, mogłoby być dla niego znaczną dolegliwością, uniemożliwiająca mu sfinansowanie wydatków bytowych. Z tego więc względu zwolniono skarżącego od uiszczenia wszystkich kosztów sądowych, jakie wiążą się z przedmiotową sprawą, oddalając wniosek o ustanowienie adwokata. Na marginesie niniejszych rozważań zasygnalizować jedynie należy, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym strona skarżąca nie ma obowiązku korzystania z usług zawodowego pełnomocnika, poza tym sąd nie jest związany granicami skargi oraz treścią podniesionych w niej zarzutów, a w trakcie postepowania zobligowany jest do udzielania stronom, występującym bez zawodowego pełnomocnika, niezbędnych wyjaśnień i pouczeń. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt i pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.