I SAB/Rz 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. w Wydziale I sprawy ze skargi H. K. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie ustalenia płatnika składek postanawia odrzucić skargę H. K. wniósł do tutejszego Sądu skargę na nierozpatrzenie przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, w formie decyzji, wniosku z dnia 31 marca 2005 r. i z dnia 11 lipca 2007 r. o zmianę płatnika składek. Domagał się od Sądu nakazania rozpatrzenie wniosku w formie decyzji oraz stwierdzenia odpowiedzialności KRUS za niewydanie decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że KRUS będąc organem administracji państwowej ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich wniosków decyzją, do czego w niniejszej sprawie nie doszło. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zmiana płatnika składek nie została wymieniona wśród kategorii spraw, wymagających wydania decyzji, w związku z powyższym nie można mówić o bezczynności organu w przypadku jej niewydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez organ. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej w skrócie: P.p.s.a.: sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych rolników została uregulowana w sposób szczególny w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm., określana dalej jako ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych), do której odsyła ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 2013 r., poz. 1403) dalej ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników. Co do zasady sprawy z tego zakresu, a w tym sprawy dotyczące: podlegania oraz ustania ubezpieczenia, wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie, zmian warunków ubezpieczenia, stwierdzenia obowiązku opłacania składki, o której mowa w art. 17 ust. 2, stwierdzenia obowiązku opłacania dodatkowej składki miesięcznej, o której mowa w art. 17 ust. 4; przedłużenia prawa do renty rolniczej szkoleniowej; ustalenia prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia i ich indywidualnego wymiaru; zawieszenia prawa do świadczeń, zawieszenia lub wstrzymania wypłaty świadczeń oraz wznowienia zawieszonej lub wstrzymanej wypłaty, zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń; potrącenia składek na ubezpieczenie lub innych należności ze świadczeń z ubezpieczenia, wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne; zostały poddane kognicji sądów powszechnych ( art. 36 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Kontroli sądowoadministracyjnej pozostawiono jedynie decyzje, bądź ich brak w sytuacji gdy powinny być wydane – bezczynność - w sprawach dotyczących: odroczenia terminu płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, rozłożenia na raty bądź ich umorzenia, a także przyznania świadczenia na zasadzie wyjątku ( art. 52 a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem: od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2 ( do właściwego sądu w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego), nie przysługuje. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego ( art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego ). Na rozstrzygnięcia wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w oparciu o art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego, na podstawie przepisów P.p.s.a. Tylko w tych sprawach dopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna. H. K. wniósł do Sądu skargę na nierozpatrzenie wniosku z dnia 31 marca 2005 r., ponowionego w dniu 11 lipca 2007 r. o zmianę płatnika składek. Z zalegających w aktach wniosków wynika, że Skarżący domagał się wydania decyzji, w której w jego miejsce, jako płatnika składek zostałaby wpisana jego żona M. K. Jak wskazał pobiera on świadczenie rentowe z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w związku z tym nie podlega obowiązkowi opłacania składek, któremu podlegała natomiast jego żona jako domownik. Z powyższego wynika, że skierowane przez Skarżącego żądanie dotyczy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie mieści się w kategorii spraw, których sądowoadministracyjną kontrolę przewidują przepisy i z tych względów skargę, jako niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.