I SAB/Rz 5/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego polegającą na niewydaniu aktu zobowiązującego Prezydenta Miasta [...] do wydania dokumentu z akt sprawy p o s t a n a w i a skargę odrzucić. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze C. K. zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu bezczynność polegającą na niewydaniu aktu zobowiązującego Prezydenta Miasta [...] do wydania dokumentu z akt sprawy podatkowej w zakresie podatku od nieruchomości. Skarżący stwierdził, że domagał się od Prezydenta Miasta udostępnienia dokumentu dotyczącego pomiarów pomieszczeń w budynku mieszkalnym, jakich dokonano w toku postępowania podatkowego. Żądanie jego nie zostało jednak przez Prezydenta uwzględnione, więc wniósł ponaglenie z dnia 14 marca 2009 r. adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r. Kolegium poinformowało go, że na tego rodzaju działanie organu ponaglenie nie przysługuje. Wydanie dokumentu z akt sprawy jest czynnością formalno-techniczną i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji, ani też postanowienia, a tylko wówczas można kwestionować bierność organu w drodze ponaglenia. Po uzyskaniu tej informacji, skarżący pismem z dnia 2 czerwca 2009 r. wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bierności w zakresie zobowiązania Prezydenta do wydania żądanego dokumentu. W odpowiedzi na powyższe pismo Kolegium stwierdziło, że nie dopatruje się zarzucanemu mu naruszenia prawa, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko (pismo z dnia 23 czerwca 2009 r.). Skarżący raz jeszcze ponowił wezwanie, powtarzając swoją argumentację w piśmie z dnia 4 sierpnia 2009 r. Również i tym razem Kolegium odesłało skarżącego do stanowiska zawartego w pierwotnie wydanym piśmie (pismo z dnia 14 sierpnia 2009r.). Skarżący zarzuca, że bezczynność Kolegium wynikająca ze stanowiska zawartego w piśmie z dnia 14 sierpnia 2009 r., jest nieuprawniona. Organ ten obowiązany był wydać akt zobowiązujący opieszałego Prezydenta do wydania żądanego dokumentu. Sposób załatwienia sprawy przez Kolegium nie odpowiada wymogom prawa; odpowiedź organu zawiera wyłącznie podpis Prezesa Kolegium (zamiast składu orzekającego), zaś pismo nie posiada wymaganych elementów decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Podkreśliło przy tym, że na niewydanie dokumentu z akt sprawy przez organ I instancji nie przysługuje ponaglenie określone w art. 141 Ordynacji podatkowej, więc Kolegium nie było zobowiązane do wydania jakiegokolwiek aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a./, przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej może być bezczynność organu tylko w zakresie niewydania aktu lub niepodjęcia czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, tj. wówczas, gdy sprawa podlega załatwieniu w drodze: decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa albo też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Żaden przepis prawa nie nakłada na Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązku wydania aktu lub podjęcia czynności zobowiązującej Prezydenta Miasta [...] do wydania dokumentu z akt postępowania podatkowego prowadzonego przez tenże organ w I instancji. W szczególności, czynność wydania dokumentu z akt organu jest czynnością materialno-techniczną i nie stanowi "załatwienia sprawy" w rozumieniu art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm./, a więc jej niedopełnienie nie może być kwestionowane ponagleniem kierowanym do organu wyższego stopnia. Niezależnie od kwestii, czy żądany przez skarżącego "dokument" jest istotnie dokumentem w znaczeniu prawno-procesowym, zaznaczyć należy, że przepisy art. 178 § i § 3 cyt. Ordynacji podatkowej przyznają stronie prawo do wglądu do akt sprawy, sporządzania z nich notatek itd. a także prawo do żądania uwierzytelniania odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Uprawnieniu tym muszą oczywiście odpowiadać adekwatne obowiązki organu prowadzącego dane postępowanie. Jednakże w art. 179 § 1 cyt. Ordynacji zawarto zastrzeżenie, iż powyższe uprawnienie /tj. treść art. 178 § 1/ nie ma zastosowania do takich, znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, które są objęte ochroną tajemnicy państwowej a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Jeśli strona domaga się zapoznania się z takimi właśnie dokumentami, wydania uwierzytelnionych odpisów takich dokumentów itd., a właściwy organ uzna taki wniosek za nieuzasadniony, to wówczas ma obowiązek dokonania odmowy w formie postanowienia i na takie właśnie postanowienie przysługuje zażalenie /art. 179 § 2 i § 3 cyt. Ordynacji/ - a w konsekwencji otwiera się dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Z powyższych regulacji wynika więc, że możliwość wydania przez organ rozstrzygnięcia w określonej formie otwierającej drogę do dalszego postępowania tj. zażaleniowego i skargowego, nie dotyczy żądania strony co do wydania dokumentów /uwierzytelnionych odpisów/, które nie są objęte ochroną tajemnicy państwowej i nie zostały wyłączone z akt ze względu na interes publiczny – a w niniejszej sprawie chodzi o taki dokument /nie chroniony tajemnicą państwową i nie wyłączony formalnie z akt sprawy/. Skoro przepisy prawa nie nakładają na Kolegium obowiązku wydania aktu lub podjęcia czynności zobowiązującej Prezydenta do wydania skarżącemu dokumentu, nie można również temu Kolegium zarzucać bezczynności w zakresie niepodjęcia tego rodzaju aktywności. Skarga kwestionująca bezczynność organu w przypadku, gdy brak jest przepisu nakazującego mu wydanie aktu lub podjęcie czynności podlegającej kognicji sądów administracyjnych, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.