I SAB/Rz 5/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-08-03

Skład orzekający: Piotr Popek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się z renty w wysokości 790 zł miesięcznie, niepełnosprawny, posiadający dom i samochód, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dochody z renty wystarczają jedynie na pokrycie niezbędnych wydatków, a niepełnosprawność utrudnia wygospodarowanie dodatkowych środków. W związku z tym, sąd zmienił postanowienie referendarza sądowego, przyznając prawo pomocy w całości, w tym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który zwolnił go od kosztów sądowych w całości, ale odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący argumentował, że jest niepełnosprawny, utrzymuje się z renty, a sprawa jest skomplikowana, co uzasadnia przyznanie pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał sprzeciw, analizując sytuację majątkową i rodzinną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
I. zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i ustanowić dla skarżącego J.M. adwokata II. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym, sprzeciwu J.M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2016 r. sygn. I SAB/Rz 5/16 o zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.M. na bezczynność Prezydenta Miasta w zakresie postępowania podatkowego - p o s t a n a w i a - I. zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego i ustanowić dla skarżącego J.M. adwokata II. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2016 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego J.M. od kosztów sądowych w całości oraz odmówił mu przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie adwokata. Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz podkreślił, że niskie dochody skarżącego przemawiają za zwolnieniem go od opłat sądowych, jednakże nie uzasadniają wniosku, iż skarżący nie jest w stanie w żaden sposób partycypować w kosztach zainicjowanego postępowania. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł o przyznanie mu pełnomocnika z urzędu, oświadczając że jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się jedynie z renty, która pozwala na egzystencję na poziomie minimum socjalnego oraz zwracając uwagę na złożoność i skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy. Pokreślił, że brak pełnomocnika z urzędu świadczy o próbie pozbawienia go uczciwego procesu, a przyznanie jedynie kosztów sądowych jest niewystarczającym środkiem, jaki gwarantuje Konstytucja RP. Wskazał, że wielokrotnie był już zwalniany z kosztów sądowych w innych sprawach i przydzielano mu pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 i §3 P.p.s.a.). Według art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonana przez Sąd analiza złożonego wniosku pozwala uznać, że skarżący spełnia przesłanki wymienione w tym przepisie gdyż nie będzie w stanie uiścić niezbędnych kosztów sądowych oraz ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Przemawiają za tym okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w treści sprzeciwu. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty w wysokości 790 zł miesięcznie. Posiada dom o pow. 190 m2 zamieszkały na powierzchni 50 m2 o szacunkowej wartości 300 000 zł oraz jest współwłaścicielem samochodu Opel Agila, rok produkcji 2002. Ponosi miesięczne wydatki na prąd wodę i gaz w wysokości 200 zł. oraz odkłada kwotę 100-150 zł. na zakup opału na zimę. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej J. M. - Sąd uznał, że spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dochody z renty, wystarczają na pokrycie jedynie niezbędnych jego wydatków. Nie jest możliwe aby z tych dochodów skarżący był w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania oraz koszty związane z ustanowieniem adwokata - celem reprezentowania i należytego zabezpieczenia praw w przedmiotowej sprawie. Nadto niepełnosprawność skarżącego utrudnia mu wygospodarowanie dodatkowych środków pieniężnych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło