I SAB/Rz 6/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-01-23

Skład orzekający: Sędzia SO (del.) Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje stałe dochody z emerytury oraz dopłaty do produkcji rolnej, a także posiada znaczący majątek (dom, ziemia rolna), może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego w sytuacji, gdy wnioskuje o prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać całkowicie zwolniona od kosztów postępowania sądowego, jeśli jest w stanie partycypować w jakiejkolwiek części w kosztach, nawet jeśli jej sytuacja finansowa jest trudna. W przypadku skarżącej, która otrzymuje stałe dochody z emerytury i dopłaty do produkcji rolnej, a także posiada znaczący majątek, nie można stwierdzić, że pokrycie jakiejkolwiek części kosztów wykracza poza jej możliwości finansowe. Jednakże, biorąc pod uwagę, że skarżąca wniosła cztery skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, a łączna wysokość wpisów wynosi 600 zł, przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając ją od kosztów sądowych w całości, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. Ł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżąca podała, że jej dochody z emerytury wynoszą łącznie 1850,03 zł brutto miesięcznie, a oprócz tego otrzymuje dopłaty do produkcji rolnej. Posiada również dom o powierzchni 200 m2, nieruchomość rolną o areale 12,20 ha oraz samochód Polonez z 1996 r. Miesięczne wydatki oszacowała na 1583 zł. Wpis od skargi wynosił 200 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del.) Jarosław Szaro po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. Ł. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku rozpoznawaniem odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), dotyczącej płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2009 r., w związku z wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca M. Ł., występując do Sądu o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, z którego wynika, że pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a źródłem ich dochodów są pobierane przez małżonków świadczenia emerytalne, których wysokość wynosi 650,17 zł (skarżąca) i 1 199, 86 zł (mąż skarżącej) miesięcznie brutto, a także dotacje do produkcji rolnej z funduszy unijnych. Z zalegających w aktach administracyjnych sprawy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że wysokość przedmiotowych dopłat za rok 2009 wyniosła 3 794,11 zł oraz 628,32 zł. W części oświadczenia dotyczącej stanu majątkowego skarżąca podała, że na jej majątek składa się dom o pow. 200 m2, nieruchomość rolna o areale 12,20 ha (powierzchnia pola uprawnego wynosi 9,3 ha, natomiast 2,9 ha jest przygotowywane pod zasadzenie lasu), a także samochód osobowy Polonez, rok prod. 1996 r. Jeżeli chodzi o ponoszone wydatki, to w oświadczeniu zostały one określone na kwotę 1 583 zł. Składając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego skarżąca oprócz swej trudnej sytuacji majątkowej podkreśliła, że bez udziału profesjonalnego pełnomocnika nie poradzi sobie ze sprawą, co w efekcie doprowadzi do niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 grudnia 2012 r., 200 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z brzmienia powołanego wyżej przepisu wynika, że przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie zarezerwowane jest dla sytuacji wyjątkowych, tj. takich, w których wnioskująca o nie osoba nie jest w stanie partycypować w jakiejkolwiek części w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, którego jest stroną. Z sytuacją taką nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem skarżąca wraz z mężem uzyskuje stałe dochody ze świadczeń emerytalnych, których łączna wysokość wynosi 1 850,03 zł brutto miesięcznie, a oprócz tego otrzymuje dopłaty do produkcji rolnej. Co prawda w oświadczeniu o stanie majątkowym nie wskazała wysokości tychże dopłat, jednakże z decyzji dotyczących dopłat za rok 2009 wynika, że ich wysokość przekroczyła 4 000 zł. Wyżej wymienione okoliczności nie pozwalają więc na stwierdzenie, że pokrycie jakiejkolwiek części kosztów związanych z przedmiotową sprawą wykracza poza zakres możliwości finansowych skarżącej. Mając jednak na uwadze, że skarżąca wniosła do Sądu cztery skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji i w związku z tym została wezwana do uiszczenia wpisów od skarg, których łączna wysokość wynosi 600 zł, należy stwierdzić, że poniesienie przez nią kosztów wszystkich tych postępowań w pełnej wysokości wiązałoby się z uszczerbkiem dla jej utrzymania. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w niniejszej sprawie, w zakresie częściowym, zwalniając ja od kosztów sądowych w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do twierdzeń skarżącej o konieczności ustanowienia dla niej w sprawie profesjonalnego pełnomocnika należy stwierdzić, że nie sposób zgodzić się z tym poglądem, gdyż sąd administracyjny, dokonując kontroli legalności działań lub bezczynności organów administracji publicznej, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło