I SAB/Rz 6/15
PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Surmacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje dochody pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, w tym na drobne inwestycje i rekreację, może zostać całkowicie zwolniony od kosztów sądowych i uzyskać ustanowienie doradcy podatkowego w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo ograniczeń finansowych, dysponuje dochodami pozwalającymi na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, a nawet na drobne inwestycje i rekreację, co wyklucza przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (w tym ustanowienia doradcy podatkowego). Jednakże, biorąc pod uwagę znaczące wydatki na ochronę zdrowia i potencjalne utrudnienie w poniesieniu wszystkich kosztów postępowania, Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący E. K. wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT, jednocześnie domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, a ich dochody po potrąceniach wynoszą 2 674,14 zł miesięcznie. Ponoszą znaczne koszty utrzymania domu, mediów, żywności, odzieży, ochrony zdrowia i transportu.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz odmówić przyznania pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia doradcy podatkowego).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w Wydziale I, na posiedzeniu niejawnym, w dniu 1 września 2015 r., sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej, w związku z rozpoznaniem przez niego odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia (...) maja 2013 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług, w związku z wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego - postanawia - 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący zwrócił się do Sądu o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego doradcy podatkowego. Jak wynika ze złożonych przez niego w niniejszej sprawie oświadczeń majątkowych, pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żona, a źródło utrzymania małżonków stanowią pobierane przez nich świadczenia emerytalne. Aktualnie ich dochody, po odjęciu należności egzekwowanych przez komornika i uwzględnieniu przyznanego małżonce skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego, wynoszą łącznie 2 674,14 zł miesięcznie.
Skarżący i jego żona korzystają, na zasadzie służebności, z domu jednorodzinnego, stanowiącego własność ich dzieci, ponosząc koszty jego utrzymania. Jeżeli chodzi o przedmiotowe koszty, to średniomiesięcznie obejmują one następujące pozycje: gaz – 547,35 zł, prąd – 151 zł, woda – 110,30 zł, wywóz śmieci – 15 zł, płatna telewizja – 59,90 zł. Oprócz tego skarżący i jego żona wydają miesięcznie: na zakup żywności 800 zł, na zakup odzieży i obuwia 230 zł, na remonty 150 zł, na wyposażenie mieszkania 50 zł, na ochronę zdrowia 318 zł, na transport 200 zł, na łączność 70 zł, oraz 70 zł na rekreacje i kulturę i 80 zł na zakup środków czystości.
Wpis od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W praktyce więc, ulga ta, stanowiąca najdalej idące odstępstwo od zasady ponoszenia przez strony kosztów związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), przyznawana jest osobom żyjącym w ubóstwie, oznaczającym stan przejawiający się między innymi w niemożności zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb bytowych.
Mając na uwadze okoliczności wynikające z oświadczeń skarżącego nie sposób jest stwierdzić, aby on czy też jego żona żyli w ubóstwie. Obydwoje bowiem dysponują stałymi i pewnymi źródłami dochodu, które nawet po uwzględnieniu kwot zajętych w postępowaniu egzekucyjnym, pozwalają im na zaspokojenie wszystkich, nie tylko podstawowych, potrzeb bytowych. Skarżący bowiem, mimo ograniczonych środków, jest w stanie wygospodarować pieniądze na dokonanie drobnych inwestycji w domu, a także na kulturę i rekreację. W tej więc sytuacji brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Niezależnie jednak zauważyć należy, że poniesienie wszystkich kosztów postępowania, jakie wiążą się z przedmiotową sprawa, może być dla skarżącego i jego małżonki znacznym utrudnieniem, zwłaszcza że sporą cześć ich dochodów pochłaniają wydatki na ochronę zdrowia. W związku z tym Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy, zwalniając go od kosztów sądowych w całości, uznając że taki zakres prawa pomocy będzie adekwatny do jego możliwości płatniczych.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło