I SO/Rz 1/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-05-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka osobowa, która zawiesiła działalność gospodarczą i nie osiąga dochodów, może uzyskać prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, jeśli nie wykaże, że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu pozyskania funduszy na pokrycie kosztów postępowania?Ratio decidendi
Spółka osobowa, ubiegająca się o prawo pomocy, musi wykazać nie tylko brak środków na pokrycie kosztów postępowania, ale także, że podjęła wszelkie niezbędne działania w celu ich pozyskania. Samo stwierdzenie braku majątku i dochodów nie jest wystarczające, zwłaszcza gdy wspólnicy odpowiadają subsydiarnie za zobowiązania spółki. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji nie ogranicza prawa do sądu.Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawach dotyczących postanowień Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za okres od września do grudnia 2003 r. i luty 2004 r. Spółka podała, że zawiesiła działalność w 2006 r., od tego czasu nie osiąga dochodów, nie posiada środków finansowych, a jej konto bankowe zostało zlikwidowane. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 13 246 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: I SO/Rz 1 /11 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r., w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym, wniosku "A" Sp. j. z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata, w sprawach dotyczących postanowień Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) stycznia 2011 r., nr (...), w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, październik, listopad i grudzień 2003 r. oraz luty 2004 r. - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
"A" sp. j. w S., reprezentowana przez wspólnika A. T. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie adwokata w sprawach dotyczących postanowień Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) stycznia 2011 r., nr (...), w przedmiocie podatku akcyzowego, za okres od września do grudnia 2003 r. i luty 2004 r.
W oświadczeniu o stanie majątkowym, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, Spółka podała, że w 2006 r. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, o którym to fakcie poinformowano ZUS, Urząd Skarbowy w S., a także bank i sąd rejestrowy. Od tego czasu Spółka, zgodnie z jej oświadczeniem, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada też żadnych środków finansowych, a jej konto bankowe zostało zlikwidowane. W związku z tymi okolicznościami nie jest w stanie pokryć kosztów ustanowienia adwokata w sprawach związanych z wydaniem wyżej wymienionych postanowień, w których wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 13 246 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przeciwieństwie do wniosku osoby fizycznej, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej uzależnione jest od uznania sądu, dlatego też wykazanie braku środków na pokrycie kosztów postępowania nie obliguje sądu do uwzględnienia wniosku takiego podmiotu. Osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest bowiem wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. (Jan Paweł Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis (wydanie IV)). Sąd ponadto winien w takim przypadku mieć również na względzie wszelkie pozostałe okoliczności sprawy, a także rozważyć jej poszczególne aspekty pod kątem zapewnienia zindywidualizowanemu podmiotowi prawa do sądu.
W okolicznościach niniejszej sprawy Spółka nie wykazała, że uzyskanie przez nią środków na pokrycie kosztów niezbędnych do ustanowienia adwokata we wskazanych przez nią sprawach jest w jej przypadku obiektywnie niemożliwe. Nie wykazała również, że podjęła jakiekolwiek działania zmierzające do ich pozyskania, ograniczając się jedynie do stwierdzenia co do braku jakiegokolwiek majątku.
Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest spółka osobowa, za której zobowiązania odpowiadają subsydiarnie jej wspólnicy, którzy także Spółkę reprezentują, tak więc w sytuacji w której decydują się oni na dalsze istnienie Spółki, pomimo faktu, że od kilku lat nie prowadzi ona żadnej działalności, winni zapewnić jej środki na dalsze funkcjonowanie. Odmowa zaś przyznania prawa pomocy nie ograniczy w tej sytuacji Spółce prawa do sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło