I SO/Rz 2/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku PK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przed wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2017 r. nr [.] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. PK przed wniesieniem skargi na określoną w formularzu PPF decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [.] z dnia [.] lipca 2017 r. nr [.] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za wrzesień 2013 r. zobowiązania podatkowego w kwocie 1 376 zł oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 0 zł, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W złożonych oświadczeniach podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [.] wydał względem niego dwie decyzje dotyczące zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2013 r. Łączna kwota, na jaką opiewają, wynosi 1 162 326 zł. Zostały one utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. W związku z planowanym wniesieniem skarg będzie musiał ponieść koszty w łącznej wysokości 11 624 zł oraz opłacić koszty zastępstwa procesowego w kwocie 14 400 zł, ponieważ zawiłość sprawy nie pozwala mu na samodzielne jej prowadzenie. W związku z toczącymi się postępowaniami przeżywa kryzys małżeński, ma zajęte rachunki bankowe. W skład rodziny wchodzi żona oraz małoletni syn i córka. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, wierzytelności, wartościowych przedmiotów. Syn jest właścicielem działki rolnej o pow. 13a. Prowadzona działalność gospodarcza polega na pozyskiwaniu finansowania (kredyt, leasing) dla innych podmiotów gospodarczych, a wynagrodzenie uzależnione jest od liczby klientów i zrealizowanych na ich rzecz finansowań. Dochód określił w formularzu PPF na 7 000 zł netto, w oświadczeniu z 18 września 2017 r. średni z trzech ostatnich miesięcy na 8 453,83 zł (maj – 6 529,52 zł, czerwiec – 19 702,83 zł, lipiec – 15 822,50 zł). Za pierwsze 7 miesięcy 2017 r. wynosi on 73 423,77 zł, netto zaś 59 176,81 zł, co średnio miesięcznie daje kwotę 8 453,83 zł netto. W 2016 r. osiągnął dochód w wysokości 91 085,40 zł, przychów wynosił 141 436,74 zł. Żona z pracy uzyskuje 2773,46 zł brutto. W maju 2017 r. do opodatkowania podatkiem VAT zadeklarował dostawę i usługi na 13 536 zł, w czerwcu 2017 r. na 22 541 zł a w lipcu na 18 108 zł. W prowadzonej działalności nie zatrudnia pracowników. Podał, że 790 zł przeznacza na ratę leasingową za samochód BMW 320d z 2011 r., którego miesięczny koszt utrzymania wynosi około 2100 zł, 650 zł na ratę kredytową (kredyt zaciągnięty na cele mieszkaniowe, który spłaca żona), 400 zł na wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, 350 zł na media. Zamieszkuje w mieszkaniu należącym do żony o pow. 97,08 m2, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Córka uczęszcza do przedszkola, syn do szkoły podstawowej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca przesłanek tych nie wykazał, a zadeklarowana sytuacja materialna nie pozwala uznać go za osobę ubogą. Nie ulega wątpliwości, że rodzina wnioskodawcy dysponuje znacznym miesięcznym dochodem, wynoszącym bez mała przeszło 10 000 zł. Nawet pokrycie wszystkich zgłoszonych wydatków powoduje, że do dyspozycji rodziny pozostają jeszcze znaczne wolne środki, z których można czynić oszczędności. Jednak nie wszystkie wymienione we wniosku wydatki można zakwalifikować jako niezbędne do podstawowego utrzymania, co także miało wpływ na ocenę sytuacji majątkowej strony. O ile nie ulega wątpliwości, że można do nich zaliczyć wydatek na bieżące utrzymanie jednego mieszkania zajmowanego przez rodzinę, w tym nawet konieczność spłaty kredytu zaciągniętego na jego zakup, wydatki na żywność, ubrania czy lekarstwa – którym należy przyznać pierwszeństwo przed obowiązkiem pokrycia kosztów sądowych, o tyle w żadnej mierze nie mogą to być już wydatki związane z używanym samochodem – oszacowane na 2100 zł oraz rata leasingowa za to auto w kwocie 790 zł, czy część wydatków na usługi telekomunikacyjne. Z przedłożonych rachunków wynika bowiem, że na należność do zapłaty w sieci T-Mobile składają się nie tylko koszty rozmów (na rynku usług telekomunikacyjnych dostępne są jednak tańsze nielimitowane oferty abonamentowe), ale również rata za sprzęt w dużej wysokości (niemal 200 zł miesięcznie), co jest wydatkiem całkowicie zbytecznym, łączącym się z korzystaniem z dość drogiego sprzętu, którego wybór nie służył zaspokojeniu podstawowej potrzeby bytowej. Nie służy jej także opłacanie multimediów na kwotę niemal 90 zł (za internet i telewizję cyfrową). Wydatkom takim nie można przyznać pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, ponieważ są to należności równorzędne. Pomimo zaś oświadczenia o zamieszkiwaniu w lokalu należącym do żony pod adresem ul. Z., rachunki za energię elektryczną z dnia 25 sierpnia 2017 r. i 22 czerwca 2017 r. doręczono mu na adres ul. 1 M. w T., który nie jest także miejscem prowadzenia działalności gospodarczej. Zgłoszony wniosek argumentowano nie tylko wysokością kosztów sądowych, ale też wynagrodzeniem pełnomocnika. O ile jednak te pierwsze są ściśle określone w przepisach prawa, o tyle wynagrodzenie ustalane jest w drodze umowy cywilnoprawnej i uzależnione od wielu czynników. Nie musi ono być uzależnione od wartości przedmiotu zaskarżenia i wynosić, ja podano, 14 400 zł. Koszty te są jednak na obecnym etapie rozpoznawania wniosku trudne do ustalenia, ponieważ w polu 3.5 formularza PPF skarżący podaje, że wartość zobowiązania podatkowego wynosi 1 376 zł (od której wpis wyniósłby 100 zł), podczas gdy w polu 3.6 podaje kwotę 605 970 zł wartości przedmiotu zaskarżenia (od której wpis wyniósłby 6060 zł), a obie decyzje mają opiewać na 1 162 326 zł (od której wpis wyniósłby 11 624 zł). Wartość przedmiotu nie musi jednak pokrywać się z kwotą określoną w decyzji, ponieważ uzależniona jest od kwoty kwestionowanej przez podatnika. Niemniej, każda z podanych wartości jest w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy i ich poniesienie nie odbędzie się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jego i rodziny, nie pozbawi ich minimum warunków socjalnych. Co istotne, sprawa ta jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, której procesy sądowe są nieodłącznym elementem i każdy przedsiębiorca winien być na nie przygotowany, także materialnie, jeżeli w związku z jakimiś nieprzewidzianymi zdarzeniami nie utracił płynności finansowej. Prawo pomocy nie może służyć ochronie prywatnego majątku, ponieważ zasadą wynikającą z art. 199 Ppsa jest konieczność pokrycia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Wyjątki od niej muszą być należycie wykazane i uzasadnione, ponieważ przyznanie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania na budżet państwa, a więc w istocie wszystkich podatników, którzy przecież na co dzień nie czerpią korzyści majątkowych z działalności prowadzonej przez wnioskodawcę; te zachowuje dla siebie. Podane przez wnioskodawcę wartości wskazują zaś, że działalność ta przynosi mu wymierne korzyści, zwłaszcza jeżeli decyzje za zaledwie dwa miesiące mają opiewać na 1 162 326 zł. Wskazać należy również na rozbieżność co do zakresu prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca oświadczył, że zajmuje się pozyskiwaniem finansowania (kredyt, leasing) dla innych podmiotów gospodarczych, podczas gdy z danych Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że zajmuje się sprzedażą samochodów. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, orzeczono o odmowie uwzględnienia wniosku.